زهرا نژادبهرام، فعال سیاسی اصلاحطلب:
سرمایهگذاری روی زنان برای دستیابی به حکمرانی خوب فرصتی کمنظیر برای شهر است
زهرا نژادبهرام نوشت: سرمایهگذاری روی زنان برای دستیابی به حکمرانی خوب فرصتی کم نظیر برای شهر است که بتواند بستری برای ارتقای کیفیت زندگی و امکانی برای عبور از ناپاسخگویی، ناشفافیت و کارآمدی نامطلوب باشد.
زهرا نژادبهرام در یادداشتی با عنوان «زنان و حکمرانی خوب شهری» برای روزنامه اعتماد نوشت: در بیان حکمرانی خوب عوامل اصلی را حق اظهارنظر و پاسخگویی، شفافیت، قانونمداری، کارایی و اثربخشی و مشارکت افراد دانستهاند با این نگاه زنان در مقام نیمی از شهروندان که امید به آینده دارند و بذر اعتماد در درون آنها همیشه شکوفا بوده، قادرند در تحقق حکمرانی خوب برگ برندهای را در دست داشته باشند. آنان با تکیه بر رویکردها پذیرش دیگری در مقام شهروندی؛ مشارکتجویی و مشارکتپذیری و قانونمداری بیشترین ظرفیت را برای تحقق حکمرانی خوب دارند.
در تحقیقی که در تابستان 1401 در اهواز انجام شده، موید این نکته است که شاخص حکمرانی خوب شهری (حق اظهارنظر و پاسخگویی، شفافیت، قانونمداری، اثربخشی و کارایی و مشارکت افراد) در شهر اهواز در سطح مطلوبی قرار ندارد و پایینتر از سطح متوسط است. این بدین معناست که عملکرد نظام مدیریت شهری اهواز (شهرداری و شورای شهر) در چارچوب حکمرانی مطلوب نیست.
نکته قابل تامل این است که در تحقیق دیگری در سال 1395 و 1396 در همین شهر شاخصهای حکمرانی خوب شهری در سطح مطلوبی قرار ندارند. از آنجا که بازیکنان اصلی در حکمرانی خوب شامل دولتهای محلی، بخش خصوصی، نهادهای مدنی و دولت مرکزی است به نظر میرسد به دلیل نقص جدی در بخش نهادهای مدنی و بخش خصوصی ناکامیهای جدی در این امر به وجود آمده است، چراکه نهادهای حاکمیتی و دولت محلی در راستای شفافیت، پاسخگویی، مشارکتجویی و مشارکتطلبی، کارایی، ناکارآمدی جدی را در بر داشتهاند.
با این نگاه زنان در دو حوزه نهادهای مدنی و بخش خصوصی ظرفیتهای خوبی برای تعامل و مشارکت در اختیار دارند و با اتکا به برخورداری آنها از نوعی سرمایه اجتماعی در نهاد خانواده، آموزش و رسانه قادرند ظرفیتهای لازم برای حکمرانی خوب را معنادار کنند. در واقع از آنجا که جدیدترین پارادایم اداره شهر حکمرانی شهری خوب نام دارد، در این پارادایم مشارکت زنان در اداره شهر را ضروری دانسته و بر مساله جنسیت با دو اصل برابری و کارایی تاکید دارد.
این در حالی است که بنیان مفهوم توسعه نیز بر بسترسازی و بالا بردن قابلیتها و ظرفیتهای مادی و معنوی شهروندان استوار است و مشارکت زنان در امور اجتماعی، یکی از اهداف توسعه پایدار است. در همین ارتباط در تحقیقی که در سال انجام شده مهمترین متغیر در میان مردم که شبکه اصلی حکمروایی خوب شهری روی آنها تاثیر دارد و بستر قابل سنجش را ایجاد میکند، مساله پاسخگویی است.
این مهم از آنجا معنا میگیرد که زنان به دلیل تمایل به ارتقای کیفیت زندگی برای خود خانواده و فرزندان بیش از سایر گروهها آمادگی همکاری در عرصه حکمرانی خوب در شهرها دارند. آنان به دنبال ایجاد بستری برای زندگی سالم و متناسب برای فرزندان هستند و اگر این مهم بخواهد تحقق پذیرد، لازم است که ظرفیت حکمرانی شهری به سوی حکمرانی خوب گام بردارد و از ظرفیت زنان به عنوان شرکای اصلی در این امر یاری بگیرد.
خواست زنان از یک سو و تاثیرپذیری جامعه از تلاش آنها و ظرفیتهای آنان از سوی دیگر به همراه مشارکت زنان در عرصه نهادهای مدنی و خصوصی همان بستری است که در تحقق حکمرانی خوب شهری قابل توجه است.نکته قابل توجه در این رویکرد توجه مدیریت شهری در تحقق حکمرانی خوب باورپذیری به سرمایهای که در اختیار زنان است یعنی سرمایه اجتماعی که برگرفته از اعتماد درونزا به آنان است. زنان از منابع سرمایه اجتماعی هستند، لذا توسل به این سرمایه قادر است بستری برای تحقق حکمرانی خوب باشد.
در تحقیقی آمده است؛ سرمایه اجتماعی یکی از کانالهایی است که حکمرانی خوب به واسطه آن بر سلامت و کیفیت زندگی اثرگذار است. استقرار حکمرانی خوب در جامعه است که تاثیر درخور توجهی بر سرمایه اجتماعی میگذارد. این امر اقدامات و تعاملات افراد را تسهیل میکند و موجبات پویایی جامعه را فراهم میآورد. سرمایه اجتماعی یکی از متغیرهای مهم تاثیرگذار در بهزیستی و سلامت جامعه و به عنوان یک عامل مهم تعیینکننده کیفیت زندگی محسوب میشود.
سرمایه اجتماعی به عنوان یک مکانیسم روانشناختی در فراهمسازی امنیت در برابر فشار و بیماری، همانند ضربهگیر عمل میکند. در واقع هر چه پیوستگی اجتماعی در جامعه بیشتر باشد، آن جامعه سالمتر است. از آنجا که بر اساس نظرات برخی اندیشمندان هشت عنصر اصلی سرمایه اجتماعی شامل: مشارکت در اجتماعی محلی، روابط همسایگی، روابط اجتماعی با بستگان و دوستان و زمینههای کاری و احساس اعتماد و امنیت اجتماعی و مدارای فرهنگی و ارزشمندی زندگی قابل تامل است و زنان در این حوزهها به صورت نسبی موقعیت بهتری دارند.
لذا سرمایهگذاری روی زنان برای دستیابی به حکمرانی خوب فرصتی کم نظیر برای شهر است که بتواند بستری برای ارتقای کیفیت زندگی و امکانی برای عبور از ناپاسخگویی، ناشفافیت و کارآمدی نامطلوب باشد .
دیدگاه تان را بنویسید