پشتپرده پیوند امنیتی ابوظبی و تلآویو؛ از معامله اف-۱۶ تا مذاکرات محرمانه
کتاب «مذاکرات محرمانه» به قلم سید عماد حسینی، از نقش محمد بن زاید در شکلگیری راهبرد امنیتی امارات و گسترش روابط این کشور با آمریکا و اسرائیل پرده برمیدارد؛ روایتی از پرداخت ۴ میلیارد دلار برای جلب حمایت واشنگتن تا مذاکرات پنهانی با تلآویو برای تسهیل خرید ۸۰ فروند جنگنده پیشرفته اف-۱۶ که زمینهساز شکلگیری همکاریهای امنیتی میان امارات و اسرائیل، سالها پیش از عادیسازی رسمی روابط شد.
کتاب «مذاکرات محرمانه» نوشته سید عماد حسینی، با بررسی مسیر قدرتگیری محمد بن زاید، به تشریح چگونگی شکلگیری راهبرد امنیتی امارات و گسترش مناسبات این کشور با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی میپردازد.
به روایت نویسنده در این کتاب آمده است:
محمد بن زاید ابتدا در مراکش و سپس در بریتانیا تحصیل کرد و در سال ۱۹۷۹ از آکادمی نظامی سلطنتی سندهرست فارغالتحصیل شد.
او پس از بازگشت به امارات، فعالیت خود را به عنوان خلبان بالگرد آغاز کرد و به تدریج در سلسلهمراتب نظامی ارتقا یافت؛ مسیری که بعدها به یکی از پایههای اصلی نفوذ سیاسی او تبدیل شد.
نویسنده توضیح میدهد که حمله عراق به کویت در سال ۱۹۹۰، آسیبپذیری امیرنشینهای کوچک خلیجفارس در برابر تهدیدهای نظامی منطقهای را آشکار و این باور را در محمد بن زاید تقویت کرد که بقای امارات متحده عربی به برقراری روابط امنیتی نزدیک با ایالات متحده وابسته است.
این کتاب فاش میکند که محمد بن زاید پدرش را متقاعد کرد مبلغ ۴ میلیارد دلار را مستقیما به خزانهداری ایالات متحده منتقل کند تا در تامین هزینههای عملیات نظامی برای آزادسازی کویت مشارکت داشته باشد. نویسنده این اقدام را آغاز الگویی طولانیمدت از بهکارگیری ثروت امارات برای تقویت روابط با واشنگتن و جلب حمایت امریکا میداند.
نویسنده استدلال میکند که محمد بن زاید از همان ابتدا دریافته بود منابع مالی عظیم امارات متحده عربی میتواند برای ایجاد روابط با قدرتهای بزرگ و دستیابی به اهداف سیاسی و امنیتی، فراتر از ظرفیت جمعیتی و نظامی این کشور به کار گرفته شود.
او جنگ خلیجفارس را نمونه اولیه اجرای این راهبرد میداند.
این کتاب توضیح میدهد که شیخ زاید سالها در اعتراض به حمایت ایالات متحده از اسراییل، از انجام سفر رسمی به این کشور خودداری میکرد؛ در حالی که محمد بن زاید توانمندیهای نظامی و فناوری اسراییل را منبعی ارزشمند برای مقابله با تهدیدهای مشترک میدانست.
او مذاکرات مربوط به خرید ۸۰ فروند جنگنده پیشرفته اف-۱۶ امریکایی به ارزش ۶ میلیارد دلار را هدایت کرد.
سفر رسمی شیخ خلیفه به ایالات متحده در سال ۱۹۹۸ نیز برای اعلام این معامله مورد استفاده قرار گرفت.
این معامله با مانعی ناشی از سیاست امریکا در حفظ برتری کیفی نظامی اسراییل مواجه شد، زیرا جنگندههای درخواستی امارات از چنان سطح پیشرفتهای برخوردار بودند که فروش آنها نگرانیهایی را درباره تاثیرشان بر توازن قوای نظامی در منطقه ایجاد میکرد.
این کتاب فاش میکند که دولت امریکا مذاکرات محرمانهای را میان نمایندگان امارات و اسراییل برای رفع اعتراضهای طرف اسراییلی به این توافق تسهیل کرد. به نوشته نویسنده، این تماسها یکی از مراحل اولیه همکاریهای امنیتی میان دو طرف بود که سالها پیش از عادیسازی رسمی روابط صورت گرفت.
امارات متحده عربی پیشنهاد خرید نرمافزارهای الکترونیکی اسراییلی برای جنگندههای خود را مطرح کرد تا تمایلش به همکاری را نشان بدهد و نگرانیهای اسراییل درباره کاربردهای احتمالی این هواپیماها را برطرف کند. نویسنده این توافق را بهگونهای توصیف میکند که عملا امکان ادغام یکی از تجهیزات حساس اسراییلی در سامانههای هواپیماهای امارات را فراهم کرد.
در این کتاب آمده است که کنگره امریکا پس از نزدیک به دو سال، فروش جنگندهها را تایید کرد و شرکت لاکهید مارتین نیز این هواپیماها را تحویل داد. همزمان، اسراییل نرمافزار مورد توافق را فروخت و آن را روی جنگندهها نصب کرد. نویسنده این معامله را پیشرفتی قابل توجه در روابط امنیتی امارات و اسراییل میداند.
از دیدگاه نویسنده، این معامله صرفا به خرید تسلیحات امریکایی محدود نمیشد، بلکه ابزاری برای ایجاد اعتماد میان امارات و اسراییل و متقاعد کردن طرف اسراییلی بود که ابوظبی قصد ندارد برتری نظامی این کشور را تهدید کند. به این ترتیب، زمینه برای گسترش همکاریهای راهبردی میان دو طرف فراهم شد.
شیخ زاید پس از سفر به لندن در سال ۲۰۰۳، پسرش محمد را به عنوان معاون ولیعهد منصوب کرد و سلطان، پسر ارشد خود را از جایگاه جانشینی کنار گذاشت.
این تصمیم، جایگاه برجسته محمد بن زاید را در خاندان حاکم به طور رسمی به رسمیت شناخت. همزمان با افزایش نفوذ او بر شوراهای مسوول پروژههای نفتی و درآمدهای حاصل از آنها، دامنه قدرتش از حوزه نظامی و سیاست خارجی به مدیریت اقتصادی و مالی نیز گسترش یافت.
دیدگاه تان را بنویسید