وقتی دوربین فقط زمین فوتبال را نمیبیند
جام جهانی همیشه فقط محل رقابت تیمها نیست. گاهی دوربینها چیزهایی فراتر از فوتبال را ثبت میکنند؛ آدمها را، رفتارها را، واکنشها را و تصویری را که هر ملت از خود به نمایش میگذارد.
علیرضا کنگرلو-جام جهانی همیشه فقط محل رقابت تیمها نیست. گاهی دوربینها چیزهایی فراتر از فوتبال را ثبت میکنند؛ آدمها را، رفتارها را، واکنشها را و تصویری را که هر ملت از خود به نمایش میگذارد. این روزها تیم ملی فوتبال ایران در گروه G رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶ حضور دارد. ملیپوشان کشورمان در نخستین دیدار خود برابر نیوزیلند به تساوی ۲-۲ رسیدند و در دومین مسابقه نیز مقابل بلژیک به تساوی بدون گل دست یافتند؛ نتیجهای که امیدهای صعود را همچنان زنده نگه داشته است. اکنون ایران با دو امتیاز در رتبه دوم جدول قرار دارد و مصر با چهار امتیاز صدرنشین گروه است. دیدار سرنوشتساز ایران و مصر نیز ساعت ۳۰: 6 صبح روز شنبه ششم تیر ماه برگزار خواهد شد. اما در کنار اتفاقهای داخل زمین، این روزها تصاویر و ویدیوهایی نیز از سکوها و اطراف ورزشگاه محل برگزاری مسابقات منتشر میشود؛ تصاویری که گاه بیش از نتیجه مسابقه ذهن مخاطب را درگیر میکند.
سالهاست ایرانیان در نقاط مختلف جهان زندگی میکنند. از هامبورگ و نورنبرگ گرفته تا ونکوور، سیدنی، دوبی و دهها شهر دیگر. بسیاری از آنها در دانشگاهها، شرکتها، مراکز علمی، فرهنگی و اقتصادی حضور دارند و در سالهای گذشته تصویری از توانایی، دانش، فرهنگ و تمدن ایرانی را به نمایش گذاشتهاند، به همین دلیل هرگاه نام ایران در یک رویداد جهانی مطرح میشود، طبیعی است که نگاهها فقط متوجه 11 بازیکن حاضر در زمین نباشد. شاید به همین دلیل است که گاهی دیدن برخی رفتارها در سکوها یا اطراف ورزشگاه، برای بسیاری از ایرانیان داخل و حتی خارج از کشور خوشایند نیست. نه به این دلیل که همه باید یکسان فکر کنند یا یکسان رفتار کنند، بلکه به این دلیل که جهان بیرون از ما، جزییات پیچیده جامعه ایران را نمیشناسد. آنچه دیده میشود، همان تصویری است که در چند ثانیه از قاب دوربین عبور میکند.
در همین رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶ نیز یکی از تصاویری که بازتاب گستردهای در رسانههای جهان داشت، مربوط به هواداران ژاپنی بود. پس از پایان یکی از مسابقات، گروهی از تماشاگران ژاپنی با کیسههایی در دست، سکوهای ورزشگاه را ترک نکردند؛ آنها زبالههای باقیمانده اطراف صندلیها و راهروها را جمعآوری کردند و محیط ورزشگاه را تمیز تحویل دادند. آن تصاویر میلیونها بار دیده و در رسانههای مختلف جهان بازنشر شد. جالب اینجاست که در آن روز تنها نتیجه مسابقه ژاپن مورد توجه قرار نگرفت، بلکه رفتار هواداران این کشور نیز به اندازه عملکرد تیم ملیشان دیده شد. آنها در کنار بازیکنان، بخشی از فرهنگ و سبک زندگی مردم کشورشان را به نمایش گذاشتند. بسیاری از مردم جهان شاید نتیجه آن مسابقه را از خاطر ببرند، اما آن رفتار مسوولانه و محترمانه را به یاد خواهند آورد. به همین دلیل امیدوارم در دیدار پیش روی ایران و مصر و در ادامه این رقابتها، آنچه از ایرانیان حاضر در ورزشگاهها و اطراف آنها در قاب رسانههای جهان ثبت میشود، تصویری باشد که با فرهنگ، ادب، مسوولیتپذیری و پیشینه تمدنی ایران همخوانی بیشتری داشته باشد؛ تصاویری که دیدن و بازنشر آنها برای همه ما مایه افتخار باشد. نکته دیگری نیز وجود دارد که نباید از آن غافل شد. تیم ملی فوتبال ایران در شرایطی پا به این مسابقات گذاشت که جامعه ایران روزهای آسانی را پشت سر نگذاشته بود. ما روزهایی پرالتهاب، همراه نگرانیها، محدودیتها و دشواریهای فراوان را تجربه کردیم. طبیعی است که چنین شرایطی بر روحیه عمومی جامعه و حتی بر فضای ورزش نیز تاثیر بگذارد. با این حال، ملیپوشان ایران در دو دیدار نخست خود نشان دادند که با انگیزه، تمرکز و اعتمادبهنفس وارد این رقابتها شدهاند. تساوی برابر نیوزیلند و سپس متوقف کردن تیم قدرتمند بلژیک، آنهم در شرایطی که بسیاری از تیمها تحتتاثیر حواشی و فشارهای بیرونی قرار میگیرند، نشان داد که بازیکنان تیم ملی با شخصیت حرفهای و روحیهای قابل احترام در این رقابتها حاضر شدهاند. فارغ از نتیجه نهایی مسابقات، همین توانایی برای حفظ تمرکز و رقابت در بالاترین سطح فوتبال جهان، در شرایطی که کشور روزهای درگیر جنگ و دشواری را پشت سر گذاشته است، ارزشمند و قابل تقدیر است. تیم ملی ایران برابر نیوزیلند و بلژیک نشان داد که آمده است تا رقابت کند، نه صرفا برای حضور در مسابقات. بازیکنان با شجاعت، انسجام و انگیزه در زمین ظاهر شدند و همین مساله میتواند برای میلیونها ایرانی در داخل و خارج از کشور امیدوارکننده باشد.
اکنون در گام نخست، همه امیدواریم تیم ملی فوتبال کشورمان بتواند از مرحله گروهی این رقابتها صعود کند، اما در کنار نتیجه دیدار برابر مصر، موضوع دیگری نیز اهمیت دارد؛ تصویری که از ایران و ایرانیان در این رویداد جهانی به نمایش گذاشته میشود. در دنیای امروز، ملتها بیش از آنکه با کتابهای تاریخ شناخته شوند، با تصاویر شناخته میشوند. یک ویدیوی چندثانیهای گاهی بیش از صدها صفحه تحلیل و توضیح دیده میشود، به همین دلیل رفتار افراد در چنین صحنههایی اهمیت پیدا میکند. ایران کشوری با پیشینهای چند هزار ساله، ادبیاتی بزرگ، فرهنگی غنی و مردمی شناخته شده به مهماننوازی، مدارا و گفتوگو است. حفظ این تصویر، مسوولیتی است که تنها برعهده بازیکنان تیم ملی نیست؛ هر ایرانی در هر نقطه از جهان میتواند در شکلگیری آن سهم داشته باشد. شاید به همین دلیل باشد که مسابقه پیش روی ایران و مصر فقط یک بازی فوتبال نیست. فرصتی است که بار دیگر میلیونها نفر در سراسر جهان نام ایران را بشنوند و آن را در قاب تلویزیونها ببینند. اینکه از این فرصت چه تصویری به یادگار بماند، موضوعی است که فراتر از جدول مسابقات، تعداد امتیازات و نتیجه نهایی بازیها اهمیت پیدا میکند. فوتبال تمام میشود، جام به پایان میرسد و نتایج در حافظه تاریخ ثبت میشوند، اما تصویری که ملتها از خود به جهان ارایه میکنند، معمولا ماندگارتر از نتیجه یک مسابقه است.
دیدگاه تان را بنویسید