مدیریت بحران یا بازی با احتمالات؟/ معمای سهمیه‌های آسیایی ایران

روزنامه اعتماد نوشت: فدراسیون فوتبال ایران در تدارک اتخاذ تصمیمی جنجالی برای معرفی نماینده‌های آسیایی فصل آتی است. در حالی که کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) با درخواست تمدید مهلت معرفی تیم‌‌ها مخالفت کرده است، فدراسیون با ضرب‌الاجل ۲۰ روزه روبه‌رو است. اما در میان سناریوهای مختلف یک ایده بحث‌برانگیز روی میز هیات‌ رییسه قرار دارد: تخصیص سهمیه‌ها بر اساس عملکرد تیم‌‌ها در دو فصل اخیر مسابقات آسیایی و همچنین عملکرد در بازی‌های بزرگ در فصل جاری. طبق این فرضیه اگر معیار عملکرد در بازی‌های رودررو باشد با توجه به وضعیت سپاهان احتمال جابه‌جایی سهمیه‌ها و اعزام پرسپولیس به جای سپاهان به سطح دوم لیگ قهرمانان آسیا (ACL 2) مطرح است هرچند که به دلیل انجام نشدن برخی تقابل‌‌های حساس این تصمیم می‌تواند چالش‌‌برانگیز باشد.

فرار از تصمیم‌گیری یا مدیریت علمی؟

وضعیت فعلی فدراسیون فوتبال ایران در مواجهه با ضرب‌‌الاجل AFC نمونه بارز مدیریت بحران به جای مدیریت برنامه‌ریزی است. وقتی کنفدراسیون آسیا با درخواست تمدید طولانی‌‌مدت ایران مخالفت می‌کند پیام روشن است؛ ساختار تصمیم‌گیری در فوتبال ایران با سرعت و شفافیت مورد نیاز در سطح بین‌المللی همخوانی ندارد که البته با توجه به شرایط جنگی در کشور تا حدی می‌شود شرایط فعلی را درک کرد، اما آنچه نگران‌کننده به نظر می‌رسد، واکنش فدراسیون به این فشار زمانی است. به جای تمرکز بر حل چالش‌‌های ساختاری و رفع موانع قانونی اکنون صحبت از سناریوهای احتمالی و جنجالی است. ایده تخصیص سهمیه بر اساس عملکرد در بازی‌های بزرگ یا نتایج دو فصل گذشته اگرچه در ظاهر ممکن است راهی برای خروج از بن‌بست به نظر برسد، اما در عمل می‌تواند به بحران اعتماد میان باشگاه‌ها دامن بزند. فوتبال بر پایه قوانین مشخص و پیش‌‌بینی‌پذیر بنا شده است نه بر اساس محاسبات لحظه‌‌ای که در آن سهمیه‌‌ای که طبق جدول لیگ متعلق به تیمی است به دلیل یک معیار جدید و مبهم به تیم دیگری واگذار شود. استفاده از معیار بازی‌های رودررو در حالی که برخی از مهم‌ترین تقابل‌‌های فصل (مانند پرسپولیس-تراکتور یا استقلال-پرسپولیس) هنوز انجام نشده از نظر منطق ورزشی و حقوقی زمینه بسیار آسیب‌پذیری است. این اقدام می‌تواند به معنای جابه‌جایی سهمیه‌ها بر اساس فرضیات باشد نه واقعیت‌‌های مکتوب. اگر فدراسیون فوتبال بخواهد با اتخاذ یک تصمیم جنجالی از فشار AFC فرار کند در واقع در حال قربانی کردن ثبات لیگ و رضایت باشگاه‌ها در برابر یک ضرب‌‌الاجل است. تصمیماتی که بر پایه ایده‌های جدید و جنجالی بنا شوند ‌حتی اگر در کوتاه‌مدت گره از کار فدراسیون باز کنند در بلندمدت اعتبار نهادهای حاکم بر فوتبال کشور را با چالش‌‌های حقوقی و اعتراضات گسترده باشگاه‌ها روبه‌رو خواهند کرد. فوتبال ایران بیش از هر زمان دیگری به قانونمداری نیاز دارد تا سناریوسازی، هرچند این سناریوسازی‌ها هم بیشتر جنبه بازی با افکار‌ عمومی داشته باشد تا واقعیت.