محمد فاضلی: فاجعه ۱۸ و ۱۹ دی ماه چیزی نیست که تاریخ ایران فراموش کند / اگر ۱۸ و ۱۹ دی فاجعه است کشتار کودکان ایرانی در مدرسه میناب هم فاجعه است

روزنامه اعتماد با محمد فاضلی، جامعه‌شناس ایرانی و استادیار سابق دانشگاه شهید بهشتی گفت‌وگو کرده است.

به گزارش اعتماد، بخش‌های مهم این گفت‌وگو را می‌خوانید؛ 

• ایران هنوز در دل جنگی است که پایان نیافته و هیچ ساحل امنیت و صلح پایداری معلوم نیست. صحنه فقط کمی آشکارتر شده است.
• نیروهایی که در حال شکل دادن تاریخ ایران، منطقه و جهان هستند بسیار عظیم و مهیبند و تنها کاری که از دست هر فرد برمی‌آید، این است که تکلیفش را با خودش مشخص کند.
• گروه دیگری از تضعیف‌کنندگان دیپلماسی آنها هستند که خود را بازندگان سیاسی هرگونه مدیریت تنش و کاهش تخاصم بین ایران و امریکا می‌دانند.
• خصومت ایران و امریکا، ایرانستیزی در امریکا و امریکاستیزی در ایران، به علاوه قدرت تخریبگری اسراییل و کشورهای دیگر به اندازه‌ای است که هیچ تصوری از ترک تخاصم بین دو کشور در کوتاه مدت ندارم.
• عثمانیها، پرتغالیها، انگلیسیها و روسها که هر کدام در زمانی قدرتهای بزرگ شدند و امریکاییها که قدرت برتر جهان از جنگ جهانی دوم تا به امروز هستند، همگی با ایران جنگیده‌اند.
• آدمهای زیادی گزاره‌های شناختیشان تغییر کرده و اکنون به شیوه دیگری درباره جنگ، ایران، امریکا و اسراییل و شرایط کشور فکر میکنند؛ اما انباشته عاطفیشان تغییر محسوسی نداشته است.
• این جنگ در فردای 18 و 19 دی‌ماه 1404 رخ داده است. من تصور می‌کنم 18 و 19 دی‌ماه، بزرگ‌ترین تکانه و ورودی دردناک و آسیب‌زننده به انباشته عاطفی جامعه ایرانی است. من کسی را ندیده‌ام که از آن فاجعه دفاع کند یا نسبت به آن جهت‌گیری عاطفی مثبتی داشته باشد. حتی آنها که در سطح تحلیل و شناخت آن را به کودتا یا مداخله خارجی منسوب می‌کنند، قادر به دفاع از آن فاجعه نیستند و نمی‌توانند آثار مخرب و منفی آن‌ را انکار کنند. آن فاجعه خونین، اثر عاطفی حیرت‌انگیزی بر جامعه ایران به جا گذاشت و سطحی از نفرت و کینه را در جامعه تزریق کرد که زدودن آن شاید سال‌ها یا دهه‌ها زمان لازم داشته باشد. آن فاجعه چیزی نیست که تاریخ ایران فراموش کند یا از آن به راحتی خلاصی یابد.
• اگر 18 و 19 خونین دی‌ماه فاجعه است که هست، کشتار کودکان ایرانی در مدرسه میناب هم فاجعه است و هیچ جای توجیه ندارد. کشتار غیرنظامیان ایرانی در خانه‌هایشان هم فاجعه است. این هم بخشی از همان شر مطلق جنگ است.