وضعیت حزب ترامپ سه روز مانده به انتخابات آمریکا / جمهوری‌خواهان اکثریت کنگره را به دست می‌آورند؟

تنها سه روز تا برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا باقی مانده و نظرسنجی‌ها از پیشتازی دموکرات‌ها در رقابت‌های سراسری حکایت دارند؛ انتخاباتی که روز سوم نوامبر (12 آبان) برگزار می‌شود و برخی ناظران مدعی‌اند این کارزار در عمل به آزمونی برای سنجش عملکرد دونالد ترامپ و حزب جمهوری‌خواه، دو سال پس از بازگشت او به کاخ سفیدتبدیل شده است.

به گزارش اعتماد، در شرایطی که نگرانی از افزایش هزینه‌های زندگی و نارضایتی از عملکرد دولت در میان رای‌دهندگان افزایش یافته، دموکرات‌ها همچنان امیدوارند کنترل مجلس نمایندگان و حتی سنا را به دست بگیرند. با این حال، رقابت در ایالت‌های کلیدی نشان می‌دهد نتیجه انتخابات هنوز در همه جبهه‌ها قابل پیش‌بینی نیست، چراکه انتخابات میان‌دوره‌ای علاوه بر تعیین ترکیب کنگره می‌تواند بر مسیر سیاسی امریکا در سال‌های آینده نیز اثر بگذارد. در انتخابات سوم نوامبر، سرنوشت تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان، ۳۵ کرسی سنا و ۳۶ حوزه فرمانداری مشخص خواهد شد. حدود ۲۱۰ میلیون رای‌دهنده ثبت‌نام ‌شده واجد شرایط شرکت در این انتخابات هستند. اگرچه نام ترامپ در برگه‌های رای قرار ندارد، نتیجه رقابت‌ها می‌تواند میزان قدرت او در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری را تعیین کند، چراکه کنگره در تصویب قوانین، تعیین بودجه دولت و نظارت بر عملکرد قوه مجریه نقش دارد و تغییر اکثریت سیاسی در هر یک از دو مجلس می‌تواند مسیر پیشبرد برنامه‌های دولت را تحت تاثیر قرار دهد. در هر حال و براساس تازه‌ترین میانگین نظرسنجی‌های سراسری انتخابات کنگره که ازسوی موسسه «ریل‌کلیر پالیتیکس» منتشر شده، دموکرات‌ها با ۵۱.۴درصد حمایت، ۸.۲ واحد درصد از جمهوری‌خواهان با ۴۳.۲درصد حمایت پیش هستند.

همچنین نظرسنجی مشترک «اکونومیست» و «یوگاو» نشان می‌دهد ۴۴درصد از رای‌دهندگان ثبت‌نام‌ شده انتظار دارند دموکرات‌ها پس از انتخابات کنترل مجلس نمایندگان را دراختیار بگیرند؛ در مقابل، ۳۱درصد پیش‌بینی می‌کنند جمهوری‌خواهان اکثریت این مجلس را حفظ کنند. انتظارات درباره سنا به یکدیگر نزدیک‌تر است؛ ۳۹درصد از پاسخ‌دهندگان پیروزی دموکرات‌ها و ۳۶درصد حفظ اکثریت جمهوری‌خواهان را پیش‌بینی کرده‌اند. «کایل کوندیک»، سردبیر اجرایی نشریه «ساباتو کریستال بال» در مرکز سیاست دانشگاه ویرجینیا، در گفت‌وگو با الجزیره گفته است پیشتازی دموکرات‌ها در نظرسنجی‌های مربوط به مجلس نمایندگان، انتقال کنترل این مجلس به این حزب را تقریبا قطعی می‌کند، اما وضعیت سنا همچنان نامشخص‌تر است.

افزایش مشارکت زودهنگام

براساس تحلیل آسوشیتدپرس، پنج روز پیش از انتخابات بیش از ۴۳ میلیون امریکایی به ‌صورت حضوری یا از طریق پست در رای‌گیری زودهنگام شرکت کردند؛ رقمی نزدیک به ۱۰ میلیون نفر بیشتر از تعداد رای‌دهندگان در مقطع زمانی مشابه انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۲. در تگزاس، بیش از ۶.۳ میلیون نفر تا روز چهارشنبه رای دادند؛ در حالی که این رقم در دوره مشابه سال ۲۰۲۲ حدود ۴.۲ میلیون نفر بود و از افزایش ۵۰درصدی مشارکت حکایت داشت.

در جورجیا نیز شمار آرای زودهنگام از ۲.۵ میلیون رای فراتر رفت؛ رقمی که از مجموع ۲.۳ میلیون رای ثبت‌شده در دوره مشابه انتخابات ۲۰۲۲ بیشتر است. مشارکت زودهنگام در ایالت‌های مین، میشیگان، کارولینای شمالی و کانزاس نیز بیش از ۳۰درصد افزایش یافته است. با وجود این، افزایش مشارکت لزوما به معنای پیش‌بینی نتیجه انتخابات نیست، زیرا آمار رای‌گیری زودهنگام مشخص نمی‌کند رای‌دهندگان از کدام نامزد حمایت کرده‌اند.

دو محور اصلی نارضایتی رای‌دهندگان

در کنار رقابت‌های حزبی، نگرانی‌های اقتصادی و برداشت عمومی از فساد در دولت به دو محور مهم انتخابات تبدیل شده‌اند. نشریه گاردین با الهام از نظرسنجی اختصاصی موسسه «هریس» گزارش داده که نزدیک به ۹ نفر از هر ۱۰ امریکایی فساد دولتی را معضل می‌دانند. همچنین ۷۶درصد پاسخ‌دهندگان معتقدند مقام‌های منتخب بیش از آنکه به بهبود وضعیت اقتصادی مردم عادی اهمیت بدهند، در پی ثروت‌اندوزی برای خود هستند. در این نظرسنجی، ۶۵درصد فساد دولتی را نگران‌کننده‌تر از قدرت شرکت‌های بزرگ دانسته‌اند و ۲۹درصد قدرت شرکت‌ها را مساله مهم‌تری ارزیابی کرده‌اند. با این حال، هزینه‌های زندگی همچنان مهم‌ترین دغدغه رای‌دهندگان است؛ ۳۶درصد گفته‌اند این موضوع بیشترین تاثیر را بر تصمیم انتخاباتی آنها دارد. فساد دولتی نیز در میان موضوعاتی چون مهاجرت، مسکن، سقط جنین، جرم و امنیت و هوش مصنوعی، جایگاه دوم را به خود اختصاص داده است. در کنار این مسائل، افزایش قیمت بنزین و هزینه خدمات درمانی نیز از جمله موضوعاتی هستند که فشار اقتصادی بر خانوارهای امریکایی را افزایش داده‌اند. حقوق باروری، وضعیت مهاجرت و نگرانی‌ها درباره وضعیت دموکراسی در امریکا نیز در زمره محورهای مورد توجه رای‌دهندگان قرار دارند. همچنین جنگ امریکا و اسراییل علیه ایران و رشد سریع هوش مصنوعی و مراکز داده، پرسش‌هایی درباره امنیت، اشتغال و هزینه‌های انرژی ایجاد کرده‌اند.

گفتنی است براساس این گزارش، بخشی از نگرانی‌ها درباره فساد به تحولات دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ بازمی‌گردد. تخریب بال شرقی کاخ سفید برای ساخت سالنی با هزینه ۴۰۰ میلیون دلار، کاهش گسترده نیروی انسانی دولت فدرال و خروج بیش از ۴۲۰ هزار نفر از کارکنان دولت، ازجمله موضوعاتی هستند که در گزارش گاردین مورد اشاره قرار گرفته‌اند. این روزنامه همچنین به کسب‌وکار رمزارزی پسران ترامپ و درآمد یک میلیارد دلاری آن برای رییس‌جمهور امریکا و دریافت یک جت خصوصی ۴۰۰ میلیون دلاری از خاندان سلطنتی قطر پرداخته است. در ارزیابی حزبی درباره مقوله فساد نیز ۴۰درصد پاسخ‌دهندگان جمهوری‌خواهان را با مشکل فساد بیشتری مواجه دانسته‌اند؛ درحالی که ۲۱درصد این ارزیابی را درباره دموکرات‌ها داشته‌اند و ۳۲درصد معتقدند هر دو حزب به یک اندازه با این مشکل روبه‌رو هستند. در میان رای‌دهندگان مستقل، ۳۴درصد جمهوری‌خواهان و ۱۳درصد دموکرات‌ها را دارای مشکل فساد بیشتر دانسته‌اند.

هفت ایالت تعیین‌کننده و تغییر آرایش گروه‌های رای‌دهنده

روزنامه نیویورک‌تایمز در بررسی رقابت‌های سنا، هفت ایالت آلاسکا، آیووا، کانزاس، مین، میشیگان، اوهایو و تگزاس را تعیین‌کننده سرنوشت اکثریت این مجلس معرفی کرده است. بسیاری از این ایالت‌ها به ‌طور سنتی پایگاه جمهوری‌خواهان بوده‌اند و ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ در برخی از آنها با اختلافی بیش از ۱۰درصد پیروز شده بود. با این حال، داده‌های انتخاباتی و نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهد بخشی از گروه‌هایی که در سال ۲۰۲۴ به جمهوری‌خواهان گرایش پیدا کرده بودند، اکنون بار دیگر به سمت دموکرات‌ها متمایل شده‌اند. در مقابل، حمایت رای‌دهندگان سفیدپوست طبقه کارگر از جمهوری‌خواهان نیز تاحدودی کاهش یافته است. رای‌دهندگان سفیدپوست فاقد مدرک دانشگاهی در تمام ایالت‌های محل رقابت، ‌جز تگزاس و آلاسکا، اکثریت را تشکیل می‌دهند.

در ادامه گزارش این نشریه امریکایی آمده است: نامزدهای جمهوری‌خواه تقریبا در تمام ایالت‌های اصلی محل رقابت، عملکردی ضعیف‌تر از نتیجه ترامپ در سال ۲۰۲۴ داشته‌اند و حمایت این گروه از نامزدهای جمهوری‌خواه به میزان دورقمی کاهش یافته است. همین روند آلاسکا و کانزاس را نیز به میدان رقابتی نزدیک تبدیل کرده است. در کنار این ایالت‌ها، رقابت‌های دیگری نیز در تعیین ترکیب نهایی سنا اهمیت دارند. در جورجیا، جان آساف، سناتور دموکرات با مایک کالینز، نامزد جمهوری‌خواه رقابت می‌کند. در میشیگان نیز کرسی خالی سنا محل رقابت عبدل السید، نامزد دموکرات و مایک راجرز، نامزد جمهوری‌خواه است. در نیوهمپشایر، کریس پاپاس، نامزد دموکرات برای تصاحب یک کرسی خالی با جان سانونو، نامزد جمهوری‌خواه رقابت خواهد کرد. در کارولینای شمالی نیز روی کوپر، نامزد دموکرات و مایکل واتلی، نامزد جمهوری‌خواه برای یک کرسی خالی رقابت می‌کنند. در ایالت مین نیز سوزان کالینز، سناتور جمهوری‌خواه با تروی جکسون، نامزد دموکرات روبه‌رو شده است.

بازگشت رای‌دهندگان لاتین‌تبار و جوان به سمت دموکرات‌ها

یکی از مهم‌ترین تغییرات در آرایش رای‌دهندگان به گروه لاتین‌تبار مربوط است. جمهوری‌خواهان در انتخابات ۲۰۲۴ دستاوردهای قابل‌توجهی در میان این گروه به دست آوردند، اما نظرسنجی‌های سال ۲۰۲۶ از تغییر دوباره گرایش آنها حکایت دارد. در تگزاس، «جیمز تالاریکو»، نامزد دموکرات سنا، نه‌تنها در حال جبران دستاوردهای جمهوری‌خواهان است، بلکه در میان رای‌دهندگان لاتین‌تبار عملکردی بهتر از دموکرات‌ها در سال ۲۰۲۰ دارد. براساس نظرسنجی‌های اخیر، دموکرات‌ها در این گروه با اختلاف ۳۲ واحد درصد پیشتاز هستند؛ چرخشی ۳۳ واحد درصدی در فاصله دو سال. رای‌دهندگان سیاهپوست نیز در سال ۲۰۲۴ تا اندازه‌ای به سمت راست گرایش پیدا کرده‌اند. میشیگان، اوهایو و تگزاس ازجمله ایالت‌هایی هستند که جمعیت سیاهپوست قابل‌توجهی دارند.

با این حال، نظرسنجی‌های هفت ایالت محل رقابت سنا نشان می‌دهد دموکرات‌ها در سال جاری عملکردی مشابه انتخابات ۲۰۲۴ داشته‌اند و با افزایش اندکی در حمایت این گروه روبه‌رو شده‌اند. در میان رای‌دهندگان زیر ۳۰ سال نیز تغییر قابل‌توجهی دیده می‌شود. جمهوری‌خواهان در انتخابات ۲۰۲۴ توانسته بودند در میان این گروه به نتیجه‌ای نزدیک به دموکرات‌ها دست پیدا کنند، اما نظرسنجی‌های اخیر از پیشتازی بیش از ۳۳درصدی دموکرات‌ها حکایت دارد. این تغییر به‌ ویژه در میان مردان جوان چشمگیر است؛ گروهی که در سال ۲۰۲۴ جمهوری‌خواهان را با اختلاف ۲۴ واحد درصد ترجیح داده بودند، اما اکنون دموکرات‌ها در میان آنها با اختلاف ۹ واحد درصد پیشتازند.

 با این همه، نتیجه انتخابات تنها به آرایش گروه‌های رای‌دهنده و پیشتازی احزاب در نظرسنجی‌ها محدود نمی‌شود. در صورت کسب اکثریت مجلس نمایندگان از سوی دموکرات‌ها، این حزب می‌تواند مانع تصویب برخی طرح‌های جمهوری‌خواهان شود و از طریق کمیته‌های این مجلس، تحقیقات و بررسی‌های نظارتی درباره دولت ترامپ را آغاز کند. همچنین مجلس نمایندگان اختیار استیضاح رییس‌جمهور را دراختیار دارد.

در سنا نیز اکثریت دموکرات‌ها می‌توانند بر روند تصویب قوانین و تایید نامزدهای معرفی‌شده از سوی رییس‌جمهور برای سمت‌هایی چون قضات فدرال، اعضای کابینه و سفیران اثر بگذارند. با این حال، حتی پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس به معنای دراختیار گرفتن کامل قدرت نخواهد بود، زیرا ترامپ همچنان می‌تواند قوانین مصوب کنگره را وتو کند و بی‌اثر کردن وتوی رییس‌جمهور به رای موافق دوسوم اعضای هر دو مجلس نیاز دارد.

در هر حال بنابر ادعای برخی تحلیلگران به نظر می‌رسد انتخابات سوم نوامبر فراتر از رقابت برای چند کرسی کنگره، آزمونی برای سنجش میزان رضایت عمومی از دولت ترامپ و توانایی جمهوری‌خواهان در حفظ ائتلاف انتخاباتی سال ۲۰۲۴ خواهد بود. در این میان، پیشتازی دموکرات‌ها در نظرسنجی‌های سراسری، افزایش نگرانی‌ها درباره هزینه‌های زندگی و فساد و تغییر گرایش برخی گروه‌های رای‌دهنده، موقعیت حزب حاکم را تحت تاثیر قرار داده است؛ اما سرنوشت نهایی کنترل سنا همچنان به نتیجه رقابت‌های نزدیک در ایالت‌های کلیدی وابسته خواهد بود. افزون بر این، شمارش آرای پستی و موقت ممکن است اعلام نتایج قطعی برخی رقابت‌ها را چند روز به تاخیر بیندازد؛ بنابراین نتایج اولیه لزوما تصویر نهایی ترکیب کنگره را مشخص نخواهند کرد.