فروش دور جدید اوراق بدهی از خردادماه آغاز میشود
رقیب تراشی برای بازار سرمایه
سال گذشته دولت از طریق محل فروش اوراق بدهی درآمد 243هزار میلیارد تومانی به دست آورد و امسال نیز بنا بر برنامهریزیهای صورت گرفته در بودجه کشور قرار است دولت فروش نفت را کاهش دهد اما از طرف دیگر برای جبرای کسری بودجه تصمیماتی اخذ شده که در عوض آن به انتشار اوراق بدهی بپردازد.
اعتمادآنلاین| سال گذشته دولت از طریق محل فروش اوراق بدهی درآمد 243هزار میلیارد تومانی به دست آورد و امسال نیز بنا بر برنامهریزیهای صورت گرفته در بودجه کشور قرار است دولت فروش نفت را کاهش دهد اما از طرف دیگر برای جبرای کسری بودجه تصمیماتی اخذ شده که در عوض آن به انتشار اوراق بدهی بپردازد.چند روز پیش وزارت امور اقتصادی و دارایی طی اطلاعیهای، مجددا از انتشار و عرضه اوراق مالی اسلامی از هفته اول خردادماه و با استفاده از ظرفیت قانون بودجه سال 1400 کل کشور خبر داد. یکی از راههایی که دولتها در شرایط رکودی برای تامین مالی بودجه در نظر میگیرند فروش اوراق قرضه یا همان اوراق بدهی است.
به گزارش اعتماد، این سیاست در اقتصادهایی انجام میشود که پایه اصلی درآمدهای دولت در آن درآمدهای مالیاتی است و پایداری و عدم پایداری درآمدهای مالیاتی با دلایل مشخصی مانند کسری و رونق و ثابت اقتصادی قابل ارزیابی است.
موکول کردن کسری بودجه به آینده یا درآمدزایی؟
برخی کارشناسان معتقدند؛ هرچند برخی از فروش اوراق بدهی با تعابیری مانند «موکول کردن کسری بودجه به آینده» یاد میکنند اما در شرایطی که به دلیل تحریمها منابع درآمدی دولت محدود شده و شیوع کرونا به افزایش هزینهها منجر شده، فروش اوراق بدهی تنها راه مطمئن برای جبران کسری بودجه بدون افزایش پایه پولی و تورم است. به گفته محسن علیزاده عضو ناظر مجلس در شورای عالی بورس و اوراق بهادار فروش اوراق بدهی بنا بر برنامهریزیهای صورت گرفته در بودجه 1400 به نسبت سال گذشته دو برابر شده است. انتشار اوراق بدهی ضمن اینکه کسری بودجه دولت را رفع میکند، دست بانک مرکزی را برای اجرای عملیات بازار باز بانکی باز میگذارد.
اما برخی دیگر بر این عقیدهاند که هر چند فروش اوراق بدهی در سال 99 توانست مانع از استقراض شدید دولت از بانک مرکزی شود و از تشدید مضاعف تورم در اقتصاد ایران جلوگیری کند اما از طرف دیگر به دلیل اینکه اقتصاد ایران از لحاظ نهادی پیششرطهای لازم برای فروش اوراق بدهی را ندارد، اثرات منفی جدیای بر سیاستگذاری پولی بر جای گذاشته است و در صورت استمرار آن اثرات منفی بر جا میگذارد.
مصطفی امید قائمی در مورد انتشار اوراق بدهی از خردادماه از سوی دولت به «اعتماد» گفت: یکی از راههای تامین مالی اوراق بدهی است و انتشار اوراق بدهی مناسبترین راه برای تامین کسری بودجه است، ابزار فروش اوراق بدهی یکی از ابزارهایی است که بانک مرکزی با خرید و فروش آن با بانکها میتواند عملیات بازار باز را اجرا و به کنترل نرخ سود و نقدینگی بپردازد. البته نرخ اوراق بدهی باید منطقی باشد.
فروش اوراق بدهی رقیبی برای بازار سرمایه
وی با بیان اینکه مسلما فروش این اوراق در پوشش کسری بودجه موثر است، افزود: البته انتشار اوراق بدهی باعث میشود تا نرخ بهره موثر کارگزاریها افزایش پیدا کند و با توجه به اینکه این اوراق بدون ریسک هم هست باعث میشود تا بازار رقیبی برای بازار سهام ایجاد شود.این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه انتشار اوراق بدهی باعث کاهش P/E شرکتهای بورسی میشود گفت: این موضوع تا حدود زیادی از رونق بازار سرمایه در سال 1400 کم میکند و زمینههای رکود در بورس را ایجاد خواهد کرد.امیدقائمی ادامه داد: قسمت زیادی از اوراق بدهی مشتریان خاص خود را دارد از بانکها گرفته تا موسسات مالی و بیمهای که میتوانند منابع خود را به صورت اوراق نگهداری کنند از مشتریان این اوراق هستند.او افزود: همچنین صندوقهای سرمایهگذاری که علاقهمند هستند از صندوقهایی با درآمد ثابت استفاده کنند از این اوراق استقبال میکنند.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: به همان میزانی که تورم در کشور به وجود میآید و میزان نقدینگی در موسسات پولی و بانکی رسوب میکند باعث میشود تا افراد به سمت این اوراق و به نوعی به سمت این بازار کشیده شوند اما قسمتی از منابع بازارهای رقیب هم به سمت خرید این اوراق دولتی حرکت میکند که یکی از این بازارهای رقیب میتواند بازار سرمایه باشد که به نوعی باعث تضعیف این بازار نیز خواهد شد.
بار انتشار اوراق بدهی بر دوش دولت بعدی
امیدقائمی در خصوص افزایش بدهی دولت بعدی اظهار داشت: قسمتی از این بدهی بر دوش دولت بعدی است اما باید ترازنامه و درآمد و مخارج دولتها را محاسبه کرد و سنجید که تا چه میزان دولتها ظرفیت انتشار اوراق بدهی و ظرفیت تامین مالی از این طریق را دارند زیرا هر چقدر درآمد دولتها طی سالها افزایش پیدا کند قدرت و امکان تحمل بدهی بیشتری برای دولتها به وجود میآید و دولتهای بعدی نیز با انتشار این اوراق قدرت تحمل این بدهی را خواهند داشت و به همین منظور به سالهای بعد منتقل میشود.این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: این اقدام باید با یک کارشناسی و روش دقیق و با در نظر گرفتن نرخ تورمی که از افزایش پایه پولی ایجاد میشود صورت پذیرد و در خصوص میزان متناسب انتشار اوراق تصمیمگیری شود.امید قائمی تصریح کرد: انتشار این اوراق نه تنها بر بازار سرمایه تاثیر دارد بلکه در سایر بازارها نیز موثر است و ممکن است جلوی سود آنها را هم بگیرد. البته این موضوع اقدام مناسبی در مورد تاثیر کالاهای مصرفی است اما در مورد بازار سرمایه چندان مناسب نیست و باید به نوعی برنامهریزی شود تا انتشار اوراق بدهی مخاطبین بازار سرمایه را به این سمت جذب
نکند.
دیدگاه تان را بنویسید