رسانه آمریکایی: آیا ترامپ باعث بسته شدن تنگه باب المندب هم خواهد شد؟

به گزارش یک رسانه عبری تشدید تنش‌ها در خاورمیانه می‌تواند مسیر حیاتی انتقال انرژی را مختل کند

شبکه CNBCدر گزارشی اخیرا هشدار می‌دهد که در صورت تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه، دولت دونالد ترامپ ممکن است با یکی از جدی‌ترین چالش‌های انرژی مواجه شود؛ سناریویی که در آن ایران اقدام به بستن تنگه باب‌المندب کند و بازار جهانی نفت را با شوکی تازه روبه‌رو سازد.

بر اساس این گزارش، تنگه باب‌المندب یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های تجاری جهان به شمار می‌رود که دریای سرخ را به خلیج عدن و دریای عرب متصل می‌کند.

این مسیر در ماه‌های اخیر نقش مهمی در حفظ جریان صادرات نفت ایفا کرده است؛ به‌ویژه پس از کاهش انتقال نفت از طریق تنگه هرمز در پی حملات ایران به نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری.

در پی محدود شدن عبور نفت از تنگه هرمز، عربستان سعودی انتقال نفت از طریق خط لوله شرق–غرب را افزایش داد و میلیون‌ها بشکه نفت در روز را به بنادر دریای سرخ منتقل کرد.

بخش عمده این نفت از طریق باب‌المندب راهی بازارهای آسیایی می‌شود؛ روندی که به جبران بخشی از کمبود عرضه برای اقتصادهای بزرگی مانند ژاپن و کره جنوبی کمک کرده است.

بر اساس داده‌های شرکت «کپلر»، صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی از مسیر باب‌المندب در ماه آوریل به حدود ۷.۲ میلیون بشکه در روز رسید؛ در حالی که این رقم در ماه فوریه و پیش از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران حدود ۳.۹ میلیون بشکه در روز بود.

نیروهای سپاه پاسداران ایران روز دوشنبه تهدید کردند که در صورت ادامه حملات اسرائیل به غزه و لبنان، ممکن است تنگه باب‌المندب را مسدود کنند.

تهران همچنین تأکید کرده است که هرگونه توافق صلح با ایالات متحده باید شامل خروج اسرائیل از لبنان باشد.

«مت اسمیت»، تحلیلگر بازارهای کالایی در شرکت کپلر، هشدار داد که بسته شدن باب‌المندب می‌تواند جریان صادرات نفت عربستان به آسیا را متوقف کند. به گفته او، چنین اقدامی یک تشدید تنش بزرگ محسوب می‌شود و تأثیر مستقیمی بر بازار جهانی نفت خواهد داشت؛ زیرا انتقال نفت از مسیر دریای سرخ تاکنون نقش مهمی در کنترل رشد قیمت‌ها ایفا کرده است.

پس از انتشار تهدید ایران، قیمت نفت خام آمریکا در جریان معاملات روزانه حدود ۸ درصد افزایش یافت، اما با اعلام توافق آتش‌بس میان اسرائیل و لبنان در روز چهارشنبه گذشته، بخشی از این افزایش جبران شد. با این حال، تردیدها درباره اجرای کامل این توافق همچنان ادامه دارد.

به اعتقاد تحلیل‌گران، در سایه ادامه تجاوزات اسرائیل به لبنان و به تبع آن ادامه درگیری بین ارتش اسرائیل و حزب الله از یک سو و شکنندگی آتش بس میان ایالات متحده و ایران از سوی دیگر که منجر به انجام اقدامات نظامی علیه یکدیگر در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز طی چند روز اخیر شده است هرگونه افزایش فشار یا اقدام نظامی جدید از سوی آمریکا می‌تواند ایران را به سمت هدف قرار دادن باب‌المندب سوق دهد.

اگرچه جنبش انصارالله یمن (حوثی‌ها) تاکنون به شکل گسترده وارد این رویارویی نشده است، اما سابقه حملات این گروه به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ طی سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که این بازیگر همچنان توانایی تأثیرگذاری بر امنیت کشتیرانی در منطقه را دارد.

حملات پیشین حوثی‌ها در واکنش به جنگ غزه باعث کاهش قابل توجه تردد کشتی‌ها از مسیر باب‌المندب شده بود.

کارشناسان معتقدند برای مختل کردن عبور و مرور دریایی در باب‌المندب لزوماً نیازی به حملات گسترده نیست و هدف قرار دادن چند نقطه یا شناور کلیدی می‌تواند برای ایجاد ناامنی و منصرف کردن کشتی‌ها از عبور از این مسیر کافی باشد.

در صورت بسته شدن باب‌المندب، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت جهان با اختلال جدی مواجه خواهد شد؛ رخدادی که می‌تواند عرضه جهانی انرژی را کاهش داده، هزینه حمل‌ونقل دریایی را افزایش دهد و موج تازه‌ای از نوسانات قیمتی را در بازارهای جهانی نفت رقم بزند.

به همین دلیل، بسیاری از ناظران معتقدند که امنیت این گذرگاه راهبردی در هفته‌ها و ماه‌های آینده به یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده در بازار جهانی انرژی و معادلات ژئوپلیتیکی خاورمیانه تبدیل خواهد شد.