فیلم «کارواش» احمد مرادپور صدای اعتراض مردم است

امیرعباس رضایی- جشنواره امسال را باید جشنواره تنوع ژانرهای متنوع در سینمای ایران دانست. تنوعی که سال‌ها از آن خبری نبود و محصور بود در چند گونه محدود با لحن‌های شبیه به‌هم. در میان این تنوع اما فیلم سینمایی «کارواش» به غیر از آنکه در ژانر و فرمی از تریلر معمایی ساخته شده، در مضمون و محتوا نیز اتفاقی تازه و نو دارد و شاید بتوان آن را اولین فیلم سینمایی با مضمون اقتصادی دانست.

به گزارش اعتماد، بعضی از مفاهیم به‌دلیل خاصیتشان، به سختی در قالب درام و قصه گنجانده می‌شوند و یکی از آن مفاهیم، خود  اقتصاد است. کلمه و معنایی سرد و سخت که فهمش از منظر علمی صعب و شناخت و آسیب‌شناسی اثرگذاری‌اش در جامعه نیازمند تورق و فهمی عمیق است. «کارواش» اما در این معنا فیلمی جسور است و به سراغ همین مفهوم صعب و سخت رفته است. فیلمی که با تمرکز بر اختلال در اقتصاد در سطح حکمرانی و مقابله با فساد اقتصادی به ریشه‌شناسی آسیب‌های اجتماعی پرداخته است. یعنی به‌جای نمایش و بازتاب اختلال و فساد اقتصادی در جامعه و ساختن فیلمی به اصطلاح اجتماعی، دست بر روی نقطه‌ای گذاشته علت اصلی معلول مشکلات اجتماعی و اختلاف طبقاتی و فقر در جامعه است. «کارواش» تریلری معمایی است که به موضوع پولشویی و شکل آن می‌پردازد. کلمه‌ای که سال‌هاست در اخبار نامش را می‌خوانیم اما دقیقا نمی‌دانیم چیست و «کارواش» به ما نشان می‌دهد که پولشویی چیست، چگونه رقم می‌خورد و چگونه می‌توان جلوی این فساد اقتصادی که باعث ناترازی، تورم و به‌هم خوردن بازار می‌شود را گرفت. این فیلم با تمرکز بر پرونده‌ای واقعی، به‌صورتی دراماتیک، ۹۰‌دقیقه قصه‌ای پرتنش را روایت می‌کند و به داستان یک مامور مالیاتی می‌پردازد که در مسیر کشف یک فرار مالیاتی سنگین، به شبکه‌ای از پولشویی می‌رسد. فیلم مضمونی به روز دارد و با حال و هوای این روزهای کشور و مشکلات اقتصادی گره خورده است. انگار که فیلم می‌خواهد علت وضعیت را نمایان کند و در دل روایتش، به نمایش فساد اقتصادی اکتفا نمی‌کند و راه‌حل نیز ارایه می‌دهد. فیلمی ملتهب که به امکان‌های بالقوه موجود در ساختار حاکمیت و دولت برای مقابله با فسادهای کلان اقتصادی اشاره می‌کند و در دل درام، این امکانات بالقوه را بالفعل می‌کند. فیلمی قهرمان‌محور که گویی صدایی از اعتراض مردم نسبت به وضعیت معیشت و اقتصاد است. «کارواش» را احمد مرادپور که پیش‌تر او را به عنوان یک فیلمساز ژانر دفاع مقدس می‌شناختند کارگردانی کرده است. گویی که رزمنده دیروز حالا لحن و صدای قصه گفتنش را تغییر داده و حالا در ژانری تازه، همان مسیر اعتقادی دیروزش را حالا در قالبی عدالتخواهانه نمایان کرده است. عباس نعمتی فیلمنامه‌نویس اثر نیز که سال‌ها با سریال‌های بسیار در روایت آسیب‌های اجتماعی تجربه کسب کرده است، در کارواش و بلوغی سینمایی، قصه‌ای فشرده و پر اتفاق را برگزیده و روایت کرده است. «کارواش» را شاید باید متفاوت‌ترین فیلم سینمایی جشنواره چهل و چهارم دانست. متفاوت ازاین منظر که شبیه هیچ فیلمی نیست و پیشتر نیز شبیه‌اش ساخته نشده. در لحن لکنت ندارد و صدایش نمی‌لرزد. صدای زمانه است و دغدغه‌مند است. شریف است و صریح. برنده است و ترمیم‌گر. فیلمی که در صورت درست دیده شدن و درک صحیح، می‌تواند مسیر تازه‌ای در سینمای ایران باز کند.  فیلمی با روایتی کلاسیک و کارگردانی‌ای فنی، فیلمبرداری‌ای معمایی و میزانسن‌هایی در ظاهر ساده اما پیچیده که با دو فاکتور قصه‌گویی و ریتم بالا، مخاطب را به دالانی از وقایع می‌برد و در انتها او را به سرانجام می‌رساند. فیلم «کارواش» انذاری است نسبت به راه‌های موجود برای مبارزه با فسادهای اقتصادی، از تراستی‌ها تا پولشویی، فیلمی که به صاحبان قدرت یادآوری می‌کند که شما می‌توانید با آنچه در اختیار دارید، برای مردم، با عزمی مصمم، به خاطر عدالت، جلوی مفاسد اقتصادی و مفسدین را بگیرید. «کارواش» تماشایی است، به خصوص برای مردمی که سینما را نه در اطوارهای فرمی و های‌کپی که برای قصه دیدن دنبال می‌کنند.