نقد کردن اهرم تنگه هرمز، بهترین راهکار برای خروج از بحران است

کوروش احمدی دیپلمات پیشین کشورمان در سازمان ملل در گفت‌وگو با خبرنگار اعتمادآنلاین با اشاره به تجاوزات رژیم آمریکایی-صهیونیستی به زیرساخت‌های نظامی و همچنین ترور مقامات اظهار کرد: تجاوزات آمریکا و اسرائیل به ایران طی بیش از سه هفته ای که از آغاز آن می گذرد، از نظر اهداف نوساناتی داشته است. این تجاوزات با ترور مقامات شروع شده و متعاقبا متوجه زیرساخت های نظامی و انتظامی کشور شد. وی افزود: تلاش این بود که امکانات نظامی کشور شامل پادگانها و بخصوص صنایع نظامی و دفاعی و نیز زیرساخت ها انتظامی مانند کلانتری ها و مراکز پلیس هدف قرار گیرند. چهارشنبه یک چرخش خطرناک در این حملات را شاهد بود که همانا حمله به برخی فازهای پارس جنوبی و امکانات پالایش گاز در عسلویه بود. این حمله به عسلویه و نیز حمله چند روز قبل به امکانات غیرنفتی در جزیره خارک را می توان در رابطه با تنگه هرمز تصور کرد.

به گفته احمدی، آمریکا و اسرائیل نشان داده اند که در جریان جنگ نامتقارنی که برای کنترل تردد در تنگه هرمز در جریان است، دست بالا را ندارند و کار چندانی برای جلوگیری از اقدامات ایران نمی توانند انجام دهند. نیروهای نظامی ایرانی از طریق جنگ نامتقارن یعنی بدون اینکه نیروی دریایی دو طرف درگیر این موضوع باشند، عبور از تنگه هرمز را برای کشتی ها و نفتکش هایی که مجوز عبور از ایران ندارند، ناامن کرده اند. این کار از طریق موشک های کوتاه برد و پهپادهایی انجام می شود که از پایگاه های ثابت و سیاری در دریا و خشکی شلیک می شوند. تعدد این پایگاه ها و تحرک آنها از جمله در قایق های تندرو و در مراکز استتارشده ای در خطوط ساحلی و برخی جزایر کار را برای مقابله با آنها بسیار دشوار کرده است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در ادامه گفت: آمریکا با دعوت از کشورها برای پیوستن به ائتلافی برای باز کردن تنگه هرمز و امتناع کشورها از همکاری، ترامپ را در موقعیت دشواری قرار داده است. مشکل در تنگه هرمز برای ترامپ در شرایطی بوجود آمده که به نظر می رسد او در مواجهه با انتقادات داخلی و افزایش قیمت نفت به تدریج در حال آمادگی برای توقف جنگ بود. اکنون مشکل این است که با ادامه کنترل ایران بر تردد در تنگه هرمز، اعلام توقف جنگ به منزله شکستی برای او تفسیر خواهد شد. لذا به نظر می رسد که تمرکز ترامپ در این مقطع بر تنگه هرمز خواهد بود و احتمالا همانطور که گفتم حمله به بخش هایی در جزیره خارک و برخی واحدهای عسلویه می تواند هشداری در رابطه با تنگه هرمز باشد. اهمیت این موضوع برای ترامپ تا حدی است که به تازگی زمزمه هایی مبنی بر احتمال پیاده کردن نیروهایی در نوار ساحلی و برخی جزایر ایرانی در خلیج فارس شروع شده است.

وی درباره شکاف میان اعضای دولت ترامپ گفت: بالا گرفتن مخالفت با جنگ در آمریکا در نتیجه ظاهر شدن آثار منفی اقتصادی جنگ و مخالفت کشورها با پیوستن به ائتلافی برای بازکردن تنگه هرمز و نیز در پیش بودن انتخابات میان دوره ای، بی شک ترامپ را تحت فشار قرار داده است. اما مشکل این است که او در حالیکه تردد در تنگه هرمز به حال عادی بازنگشته باشد، بعید است بتواند به توقف جنگ رضایت دهد؛ چرا که در این صورت ناظران و رقبا در آمریکا چنین تحولی را چیزی جز شکست ترامپ تلقی نخواهند کرد. از طرفی، چنین وضعیتی یک فرصت بادآورده برای اسرائیل است. چرا که نتانیاهو با هدف ادامه تجاوزات، با خاتمه جنگ در این مرحله مخالف است و مایل است تا حداکثر ممکن امکانات نظامی و انتظامی ایران و نیز زیرساخت های ایران را تخریب کند و تا حداکثری که برایش ممکن است موجب فروپاشی ایران شود. برای نتانیاهو ویرانی زیرساخت های ایران و این احتمال که ایران در مقام واکنش متقابلا نسبت به نابودی زیرساخت های کشورهای عربی اقدام کند، یک برد محسوب می شود. چرا که او پیگیر تحمیل هژمونی اسرائیل بر خاورمیانه است و برای این منظور در تلاش برای ویرانی کلیه کشورهای این منطقه است.

بهترین سیاستی که ایران در چنین شرایطی می تواند در پیش بگیرد چه می تواند باشد؟ بهترین سیاست در چنین شرایطی فکر می کنم تلاش برای نقد کردن اهرم کنترل در تنگه هرمز در عرصه دیپلماسی است. مقامات ما باید این احتمال را بدهند که ترامپ با نیروی نظامی گسترده ای وارد عمل شود و همزمان اسرائیل نیز با اغتنام فرصت حملات به ساختارهای و زیرساخت های کشور را ادامه دهد. بسیار مهم است که مسئولان جمهوری اسلامی بر اساس واقعیات عینی و تعادل قوا و صف بندی نیروها و واکنشی که برخی از کشورها در آینده ممکن است نشان دهند، وضعیت جاری را بررسی و تصمیم گیری کنند. اهرم تنگه هرمز می تواند تا مدتی به عنوان حربه ای برای یک آتش بس شرافتمندانه کاربرد داشته باشد. در این رابطه، مقامات ما می توانند نسبت به پیشنهادهای متعدد شماری از کشورها برای میانجیگری واکنش مثبت نشان دهند و قبول کنند تا آنها بخت خود را در این مهم بیازمایند.