دو بُعد سخت و نرم جنگ؛ تحلیلگر مسائل خاورمیانه: ایران در هر دو جبهه نظامی و افکار عمومی موفق عمل کرده است

حسن لاسجردی کارشناس مسائل خاورمیانه در گفت‌وگو با خبرنگار اعتمادآنلاین به تحلیل تحولات اخیر جنگ پرداخت و اظهار داشت: جنگ در واقع دارای دو بُعد اساسی است؛ نخست بُعد نظامی و دوم بُعد افکار عمومی و ذهنیت جامعه.

وی در توضیح بُعد نظامی گفت: در این حوزه، طرفین بر اساس توانمندی‌های خود به مقابله می‌پردازند؛ گاه حملات هدفمند و ترورهای مشخص انجام می‌شود و گاه نیز مراکز مهم راهبردی، امنیتی و حتی زیرساخت‌های یکدیگر مورد هدف قرار می‌گیرد. این اقدامات کاملاً مبتنی بر محاسبات دقیق، شناخت اطلاعاتی و رصد مستمر دو طرف است و به‌نوعی بُعد سخت جنگ محسوب می‌شود.

لاسجردی در ادامه به بُعد نرم جنگ اشاره کرد و افزود: بخش نرم جنگ مربوط به افکار عمومی، میزان حمایت مردمی و حضور اجتماعی است. آنچه تاکنون در ایران مشاهده شده، حاکی از آن است که اقشار مختلف جامعه، با انگیزه‌های گوناگون، در صحنه حضور دارند و تلاش می‌کنند نوعی همبستگی و همراهی ملی را به نمایش بگذارند.

وی تأکید کرد: نکته مهم در این زمینه آن است که ایران پیش از این، مسیرهای مختلف سیاسی از جمله مذاکره را طی کرده، اما در میانه این روند با تهاجم نظامی مواجه شده است. همین مسئله موجب شده تا اقناع افکار عمومی در داخل کشور نسبت به طرف مقابل بیشتر باشد؛ چراکه ایران تلاش کرده بهانه‌ها را از رقیب بگیرد و اکنون نیز هم‌زمان در دو جبهه نظامی و افکار عمومی، رفتار خود را بر اساس رصد دقیق شرایط تنظیم می‌کند.

این کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به شرایط کنونی گفت: اگرچه جنگ همواره با تخریب، تلفات و خسارات همراه است و مطلوب هیچ‌کس نیست، اما در بسیاری از موارد، تهاجم خارجی می‌تواند موجب افزایش انسجام و همگرایی داخلی شود. به نظر می‌رسد در شرایط فعلی نیز، به‌دلیل اقدامات غیرقانونی و خلاف موازین بین‌المللی طرف مقابل، از جمله حمله به غیرنظامیان، زنان و کودکان، نوعی همبستگی و پیوند معنوی در داخل کشور شکل گرفته که وضعیت افکار عمومی را نسبت به گذشته بهبود بخشیده است.

وی در ادامه درباره برگزاری نشست وزرای خارجه در ریاض گفت: با توجه به مواضع قبلی ایران مبنی بر دفاع از منافع خود و تلقی هرگونه تجاوز به‌عنوان هدف مشروع، اقداماتی که علیه برخی مراکز مرتبط با منافع آمریکا در کشورهای حوزه خلیج فارس صورت گرفته، از منظر ایران در چارچوب دفاع مشروع قابل ارزیابی است.

لاسجردی افزود: ایران پیش‌تر نیز این مواضع را اعلام کرده بود و در مقابل، طرف مقابل یا موضع شفافی اتخاذ نکرده یا در زمان مناسب واکنشی نشان نداده است. در طول ۱۸ روز گذشته نیز، به‌نظر می‌رسد کشورهای عربی منطقه، علی‌رغم برخی فشارها، اقدام قابل‌توجهی علیه ایران انجام نداده‌اند؛ هرچند تلاش‌هایی از سوی اسرائیل و تا حدی آمریکا برای کشاندن این کشورها به درگیری مستقیم وجود داشته است.

وی تصریح کرد: به‌نظر می‌رسد کشورهای عربی منطقه، با توجه به اینکه امنیت و اقتصادشان به‌شدت تحت تأثیر این بحران قرار گرفته، بیش از هر چیز به‌دنبال یافتن راه‌حلی برای کاهش تنش هستند. از این رو، اگر نشستی برگزار شود، محور اصلی آن احتمالاً دو موضوع کلیدی امنیت و اقتصاد این کشورها خواهد بود.

لاسجردی در پایان خاطرنشان کرد: هرچند ممکن است در این نشست، مواضعی نیز علیه ایران مطرح شود، به‌ویژه به‌دلیل آسیب‌هایی که برخی کشورها متحمل شده‌اند، اما در مجموع، اولویت اصلی آن‌ها مدیریت چالش‌های امنیتی و اقتصادی خود در شرایط کنونی خواهد بود.