ابقای قلعه نویی تنها با قهرمانی در جام ملت‌ها توجیه می شود

روزنامه اعتماد نوشت: روز گذشته به صورت رسمی اعلام شد امیر قلعه‌نویی که قراردادش با تیم ملی فوتبال در ابتدای مردادماه به پایان رسیده بود تا پایان جام ملت‌های آسیا روی نیمکت تیم ملی ایران خواهد نشست. این برای نخستین‌بار است که یک مربی سه‌بار در جام ملت‌های آسیا ایران را هدایت می‌کند؛ آن هم بدون دستاورد. 

بعد از حذف تیم ملی در جام جهانی 48 تیمی در آسان‌ترین گروه، انتقادات از کادرفنی تیم ملی به اوج خود رسید و بسیاری از هواداران و کارشناسان انتظار داشتند تغییر مهمی در مدیریت فدراسیون و بعد از آن روی نیمکت تیم ملی برای جام ملت‌های پیش رو انجام شود. در ابتدای مرداد که قرارداد امیر قلعه‌نویی سرمربی تیم ملی به پایان رسید مهدی تاج و برخی اعضای هیات رییسه از ادامه همکاری با قلعه‌نویی گفتند و این مساله را تمام شده دانستند. با این حال برخی دیگر با بیان نظرات متفاوت از بررسی این موضوع طی دو، سه روز آینده گفتند. این دو، سه روز تبدیل به یک ماه شد تا در نهایت روز گذشته در آخرین جلسه هیات رییسه اعلام شد امیر قلعه‌نویی به کارش در تیم ملی ادامه می‌دهد. 

شب قبل از این جلسه هدایت ممبینی دبیر فدراسیون و یکی از متهمان اصلی ماجرای سهمیه آسیایی چادرملو اعلام کرد هیات رییسه برای ادامه کار با قلعه‌نویی به اجماع رسیده. ساعاتی بعد حجت کریمی مدیرعامل تراکتور هرگونه اجماعی را تکذیب کرد. همین مساله نشان می‌دهد در هیات رییسه سر ادامه یا قطع همکاری با قلعه‌نویی چه خبر بوده. هرچند در نهایت گویا زور موافقان به مخالفان چربیده یا توافقی انجام شده که ماجرا به این صورت خاتمه یابد.

فارغ از آنچه بین اعضا و سایر مدیران فدراسیون و نهادهای خارج از فوتبال گذشته تا امیر قلعه‌نویی به کارش ادامه دهد، از لحاظ سابقه و مسائل فنی ابقای قلعه‌نویی قابل بررسی است. 

با حضور قلعه‌نویی روی نیمکت تیم ملی برای جام ملت‌های آسیای پیش رو او تبدیل به تنها مربی در تاریخ فوتبال ایران می‌شود که سه دوره هدایت تیم ملی را در این تورنمنت برعهده داشته و از این حیث رکورددار می‌شود. رکوردی که البته به خاطر دستاوردها شکل نگرفته است چرا که تیم ملی با قلعه‌نویی در دو دوره قبلی یعنی سال 2007 و سال 2022 با حذف از مسابقات کنار رفته است. در مجموع تمام مربیان چه داخلی و خارجی تنها یک بار شانس حضور روی نیمکت تیم ملی در جام ملت‌های آسیا را پیدا کردند؛ حتی با وجود قهرمانی! تنها دو مربی از این قاعده مستثنی بودند. کارلوس کی‌روش که در جام ملت‌های آسیا 2015 و 2019 هدایت تیم ملی را برعهده داشت و به دستاورد خاصی نرسید و حالا امیر قلعه‌نویی که حتی کی‌روش را با وجود شباهت عملکرد در دو جام ملت‌های آسیا پشت سر خواهد گذاشت. 

این وضعیت ناخودآگاه آدم را یاد گلایه‌های همیشگی امیر قلعه‌نویی می‌اندازد که مدام تکرار می‌کرد و می‌کند که به او به عنوان مربی ایرانی بها و فرصت داده نمی‌شود یا آن جمله معروفش که می‌گوید در سال 2007 در حقش بدی کردند که بعد از حذف در یک چهارم کنارش گذاشتند. حالا سرمربی فعلی تیم ملی دست کم دیگر نمی‌تواند گلایه‌ای بابت این موضوعات داشته باشد چرا که آن فرصتی که به مربیان قهرمان نظیر محمود بیاتی، محمد رنجبر و حشمت مهاجرانی یا مربیانی که تیم ایران را روی سکو بردند نظیر حسن حبیبی، محمد مایلی کهن یا برانکو داده نشد به او اعطا گشته است. 

از نظر فنی اوضاع تیم ملی با امیر قلعه‌نویی و کادرفنی فعلی‌اش درگیر مشکلات و مسائل گوناگونی خواهد بود. مهم‌ترین دغدغه پیش رو بحث جوانگرایی در تیم ملی است. برخی اخبار از هیات رییسه فدراسیون فوتبال حاکی از آن است که برخی اعضا با تمدید قرارداد قلعه‌نویی به شرط جوانگرایی و تغییر در کادر دستیارانش موافقت کرده‌اند. این مطالبه تمامی اهالی فوتبال طی چهار سال گذشته بوده است با این حال سرمربی تیم ملی هر بار به دلیلی از آن شانه خالی کرده است. یک بار به بهانه فرصت کم تا جام ملت‌های 2022 و یک بار به بهانه آغاز انتخابی جام جهانی. حالا در آستانه جام ملت‌های 2026 دستیارانش در برنامه‌های گوناگون فضا را به سمتی بردند که کسی انتظار تغییر نسل و جوانگرایی نداشته باشد. این یعنی ممکن است قلعه‌نویی در جام ملت‌های آسیا در اوج محافظه‌کاری با تیمی که میانگین سنی‌اش رسما از 30 سال بالاتر است به میدان برود.

دلیل چنین رویکرد احتمالی مشخص است. جوانگرایی هزینه دارد و قلعه‌نویی با وجود این حجم از انتقادات بابت عملکرد خودش و دستیارانش هرگز ریسک پرداخت این هزینه را نمی‌کند. احتمالا او ترجیح می‌دهد با همین تیم جاافتاده ولی مسن به مسابقات جام ملت‌ها برود و بعد با صعود به مراحل بالاتر که با توجه به افزایش تعداد تیم‌ها کار سختی نیست آبروی حرفه‌ای خودش را حفظ کند. در نهایت هم با دو عنوان تنها مربی ایرانی در تاریخ جام جهانی بعد از انقلاب و تنها مربی که سه بار روی نیمکت تیم ملی ایران در جام ملت‌های آسیا نشسته کنار برود و بقیه ماجرا را واگذار کند به روایت‌سازانی که حرف از 5 سانت و 10 سانت یا سالم بودن گل آفساید شجاع می‌زنند. 

در این میان تنها یک بار دیگر ثابت شد تنها چیزی که اهمیت ندارد اظهارات کارشناسان و پاسخ به افکار عمومی است. ما هم امیدواریم دست کم حداقل یک بار امیر قلعه‌نویی بتواند با تیم ملی ایران به دستاورد قابل توجهی برسد. دستاوردی که نمی‌تواند هیچ چیزی کمتر از قهرمانی در جام ملت‌های آسیا 2026 باشد.