دبیرکل سابق کمیته ملی المپیک: اگر این شروط فراهم شد به جام جهانی برویم/ جایگزین کردن ما با تیمی دیگر توسط فیفا؟ عبور از نام ایران سخت است

بحث شرکت کردن تیم ملی ایران در جام جهانی 2026 که به میزبانی سه کشور امریکا، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود همچنان سوژه اول ورزش کشور است که البته ابعاد سیاسی اجتماعی هم دارد.

به گزارش روزنامه اعتماد، طی روزهای گذشته با موافقان و مخالفان حضور در جام جهانی گفت‌وگو کردیم. این‌بار اما سراغ کیکاووس سعیدی، دبیرکل سابق کمیته ملی المپیک رفتیم تا بحث حضور در جام جهانی را از منظر ورزش، مسائل حقوقی و ملاحظات نهادهای کلان ورزش بررسی کنیم. 

دکتر سعیدی در ابتدا در پاسخ به این سوال که آیا با توجه به متخاصم بودن ایالات متحده درست است که ما در جام جهانی امریکا شرکت کنیم یا خیر؟ به «اعتماد» گفت: البته این موضوع، موضوع پیچیده‌ای است و از ابعاد مختلف قابل ارزیابی و بررسی است. فوتبال همه می‌دانیم عامل و موجب تقویت سرمایه اجتماعی است. یعنی اگر از جنبه اجتماعی به آن نگاه کنیم، از منظر نشاط، امید و تحرک در جامعه، به‌خصوص در رشته فوتبال که طرفداران بسیاری دارد و قطعا مردم، جوانان عزیز و علاقه‌مندان به فوتبال این موضوع را مستمر دنبال می‌کنند، بنده به عنوان کارشناس معتقدم که بایستی اقتضایی تصمیم گرفت. یعنی البته که تیم ملی باید طبیعتا احراز آمادگی حداکثری داشته باشد؛ از لحاظ تمرینی، شرایط اردویی و بازی‌های تدارکاتی برای حضور قدرتمند و برآوردن خواست مردم عزیز و علاقه‌مندان به فوتبال. اما به هر حال، تصمیم اصلی توسط نهادهای قانونی کشور، از جمله فدراسیون فوتبال به عنوان متولی این رشته، وزارت ورزش و جوانان به عنوان نهاد بالادستی ورزش و در نهایت در دولت این موضع جمع‌بندی و تصمیم‌گیری نهایی خواهد شد. 

او ادامه داد: اما به هر صورت، ما باید به اعتقاد بنده این موضوع را به عنوان یک فرصت تلقی کنیم. مشروط و منوط به وجود شرایط لازم، یعنی همان پیش‌نیازهای لازم. برای مثال، یکی از شرایط قطعی این است که کشور میزبان که اکنون کشوری متخاصم تلقی می‌شود برای ما همکاری لازم را در زمینه صدور ویزا و اقدامات کنسولی داشته باشد. اگر این کار را نکند این امر یعنی شرکت ایران محقق نمی‌شود. یا موضوع مهم‌تر که بستر امنیتی مناسب است که اگر فراهم نگردد، شرایط دشوار می‌شود. آیا حفظ جان تک‌تک بازیکنان ما، کادر فنی و عزیزانی که اعزام می‌شوند تضمین شده است؟ و اینکه اعزام عزتمندی صورت بگیرد و در شرایط حداکثری عزت برای جمهوری اسلامی ایران باشد. به هر حال، این عزیزان نمایندگان جمهوری اسلامی ایران هستند و بایستی با مناسب‌ترین شرایط اعزام شوند.

سعیدی با اشاره به اظهارات اخیر وزیر ورزش در مورد شرکت ایران در جام جهانی که گفته بود شخصا مخالف حضور در جام جهانی است، گفت: جناب وزیر هم نظر خودشان را اعلام کرده‌اند که با توجه به اشراف کامل ایشان بر اوضاع مختلف، قطعا نظرشان صائب است. اما به هر صورت، با توجه به اهمیت موضوع، همانطور که در گذشته نیز مرسوم بوده، در دولت نیز به نظر بنده قطعا بررسی خواهد شد. با گزارشی که وزارت ورزش و جوانان و فدراسیون فوتبال ارائه خواهند داد، امیدواریم که ان‌شاءالله شرایط این اعزام فراهم شود و علاقه‌مندان به فوتبال و مردم عزیز، پس از نزدیک به سه سال و اندی یا چهار سال انتظار، توقع‌شان برآورده شود و شاهد حضور قدرتمند تیم فوتبال ما در جام جهانی لس‌آنجلس باشند. ان‌شاءالله باید خوش‌بین باشیم. اما به هر حال، این تصمیمی است که توسط نهادهای قانونی در زمان مناسب و به صورت اقتضایی باید اتخاذ شود؛ با شروطی که بنده عرض کردم و به عنوان مقدمه باید قطعا به آنها توجه شود.

دبیرکل سابق کمیته ملی المپیک در پاسخ به این سوال که نیاز هست ما این روزها موضع نهایی‌مان را مشخص کنیم و آیا این کار باعث نمی‌شود فیفا به فکر جایگزینی ایران بیفتد اظهار داشت: این موضوع تخصصی است. من از جنبه عمومی به آن پرداختم. اینکه آیا امکان جایگزینی برای فیفا وجود داشته باشد یا خیر، به هر حال نهادهای مرجع مانند فدراسیون فوتبال باید ملاحظات لازم را داشته باشند. فوتبال ما تیم دوم آسیاست و نمی‌شود به این سادگی از آن عبور کرد و به این آسانی تیمی را جایگزین نمود. تیمی که همیشه در جایگاه اول و دوم آسیا قرار داشته، در جام جهانی هم حضور خوبی را تجربه کرده و هواداران چند ده میلیونی در ایران دارد. لذا فیفا بایستی این ملاحظات را در نظر بگیرد.

سعیدی ادامه داد: همان‌طور که گفتم نظر جناب وزیر به عنوان شخصی که بر تمامی ابعاد پیچیده موضوع، بر اساس داده‌ها و اطلاعاتی که از جوانب مختلف به ایشان می‌رسد اشراف دارند، صائب است و نمی‌شود به این نظر خرده گرفت. اما بنده نظرم را عرض کردم که به عنوان یک کارشناس ورزش، معتقدم تصمیم‌گیری باید اقتضایی و در شرایط و زمان لازم باشد. در نهایت تعاملات با فدراسیون جهانی فوتبال، فیفا می‌تواند در این مساله نقش بسیاری داشته باشد و فشار بیاورد؛ کشور میزبان که وقتی میزبانی را به عهده گرفته است، باید شرایط عادلانه را برای همه تیم‌ها و کشورها فراهم کند. به هر صورت، تمام این شرایط بایستی ملحوظ باشد تا تصمیم مناسب اتخاذ شود.

با توجه به اینکه ایران در سال‌های گذشته سابقه تحریم مسابقات از جمله المپیک را در کارنامه دارد از دکتر سعیدی سوال کردیم آیا تحریم مسابقات تاکنون کمکی به ورزش ایران کرده است، پاسخ داد: این موضوعی است که باید از جنبه‌های مختلف به آن پرداخت. در کشور ما، نهادهای سیاسی، اجتماعی، امنیتی، فرهنگی و حتی اقتصادی از هم جدا نیستند. اینها یک پیکره واحد هستند و لذا این زنجیره پیوستگی با ابعادی که عرض کردم، برآیندش منجر به اتخاذ یک تصمیم و اعلام نتیجه برای شرکت کردن یا نکردن می‌شود. قطعا باید بر اساس مصالحی که مقامات بلندپایه کشور تعیین می‌کنند، تمکین شده و تصمیم نهایی توسط مبادی ذی‌ربط اعلام شود. در گذشته ما در دو دوره مسابقات را تحریم کردیم. بحث حمله شوروی به افغانستان و دوران جنگ تحمیلی مطرح بود. به هر صورت شرایط آن زمان ایجاب می‌کرد که چنین تصمیمی گرفته شود. اما امیدواریم آنچه به نفع مردم و ملت ایران است و عزت، مجد و عظمت ملت ایران را به جهان نشان می‌دهد، ملاک قرار بگیرد تا مناسب‌ترین تصمیم گرفته شود.

با توجه به جایگاه مهم دبیرکلی کمیته ملی المپیک در پایان بحث برخورد احتمالی فیفا با ایران در صورت عدم شرکت در مسابقات را مطرح کردیم. سعیدی در این خصوص با اشاره به لزوم در نظر گرفتن شرایط عنوان داشت: شرکت در جام جهانی حق طبیعی ملت، جامعه ورزش و جامعه فوتبال ما است که در مسابقات حضور داشته باشند. ما سهمیه قطعی کسب کرده‌ایم و بایستی به عنوان یکی از آن 48 تیم حضور یابیم. حال اگر شرایط فراهم نباشد، ایراد از جانب ما نیست. در واقع، اگر کشور میزبان در زمینه صدور ویزا همکاری نکند یا تهدیداتی را مطرح کند که موجب دغدغه و نگرانی ورزش ما شود، این موضوع از حیطه اختیارات ما خارج است. ما اگر قصد شرکت نداشتیم، قطعا در بازی‌های مقدماتی حضور نمی‌یافتیم. تلاش‌ها، اردوها، بازی‌های تدارکاتی مختلف و رایزنی‌های متعددی که اکنون فدراسیون فوتبال با فیفا انجام می‌دهد، همگی نشان‌دهنده عزم کشور ما برای حضور است. 

این مدیر ورزشی خاطرنشان کرد: حال اگر شرایط توسط کشور میزبان فراهم نشود یا کارشکنی و سنگ‌اندازی صورت بگیرد، شواهد و مستندات قطعا بایستی به فیفا ارسال شود تا این حق طبیعی مخدوش نگردد.

او در ادامه و در واکنش به این سوال که اگر در المپیک کشوری حاضر نشود چه تبعاتی خواهد داشت گفت: بحث المپیک مقوله‌ای جداگانه است، هرچند جام جهانی فوتبال نیز اهمیت خود را دارد. در بازی‌های المپیک معمولا بین ۲۰۶ یا ۲۰۷ کشور شرکت می‌کنند که در دوره قبلی نیز تقریبا همه کشورها حضور داشتند. حتی کشورهایی که تحت محاصره جنگی بودند با کمک IOC حضور یافتند. کمیته بین‌المللی المپیک شرایط خاص خود را دارد و شاید با مقوله فیفا کمی متفاوت باشد. کمیته بین‌المللی المپیک به عنوان بالاترین نهاد ورزشی دنیا معمولا تلاش می‌کند همه کشورها حضور داشته باشند و برای رفع مشکلات قدم برمی‌دارد. ما از سال ۱۹۸۴ به بعد دیگر مشکلی در این بحث نداشتیم و حتی در بدترین شرایط کرونا، کاروان ورزشی ما در المپیک توکیو حضور پیدا کرد. 

سعیدی در پایان ابراز امیدواری کرد: امیدوارم شرایطی فراهم شود که تهدیدی متوجه فوتبال کشور نشود. اما آنچه اهمیت دارد، عزت ملت ایران و سلامت ورزشکاران ما است که آبرومندانه اعزام شوند و خدای ناکرده در شرایط تحقیرآمیز در کشور میزبان قرار نگیرند. تمامی این مسائل بایستی مد نظر مسوولان سیاستگذار و تصمیم‌گیرنده باشد.