آمریکا به جنگ عربستان با یمن وارد میشود؟
واشنگتن تاکنون تمایل چندانی برای ورود مستقیم به این درگیریها نشان نداده است. یک مقام امریکایی به الجزیره گفته است که نیروهای امریکایی در جنگ یمن مشارکت ندارند و امریکا در این کشور اهداف خاصی ندارد، اما عربستان از توانمندیهای امریکا در زمینه سوخترسانی هوایی برای حمایت از نیروهای مخالف انصارالله استفاده میکند.
حدیث روشنی-در شرایطی که فعل و انفعالهای پیرامون ایران همچنان تحتتاثیر بنبست در مسیر گفتوگوهای تهران و واشنگتن و افزایش تهدیدهای متقابل قرار دارد، تحولات میدانی در یمن نیز وارد مرحله تازهای شده است؛ مرحلهای که با تشدید درگیری میان انصارالله و نیروهای مورد حمایت عربستانسعودی، بار دیگر اهمیت تنگه بابالمندب و سواحل دریای سرخ را در معادلات منطقهای برجسته کرده است. در همین شرایط، عربستانسعودی تلاش کرده ظرفیت نظامی بیشتری را دراختیار خود قرار دهد و در همین راستا، پاکستان از توافق با عربستان و ترکیه برای تامین نیرو و ظرفیتهای نظامی در چارچوب «ائتلاف مکه» خبر دادهاند.
به گزارش اعتماد، وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرده نیروها و ظرفیتهای نظامی مورد توافق، به سرعت در داخل عربستانسعودی مستقر خواهند شد. همزمان، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، از موافقت کمیته سیاسی و دفاعی راهبردی «ائتلاف مکه» با فعالسازی اقدامات «بازدارندگی جمعی» در واکنش به حملات انصارالله خبر داده است. به گفته او، این تصمیم در جریان یک نشست اضطراری اتخاذ شده و اعضای این کمیته بر همبستگی با عربستان در برابر حملات به این کشور تاکید کردهاند. ورود پاکستان و ترکیه به این سازوکار دفاعی، در شرایطی صورت میگیرد که ریاض عملیات تازهای را برای بازپسگیری مناطق تحت کنترل انصارالله آغاز کرده و در تلاش است دامنه فشار نظامی بر این گروه را افزایش دهد. در همین رابطه، اکسیوس طی گزارشی مدعی شده که نیروهای دولتی یمن با حمایت عربستانسعودی عملیاتی را برای بازپسگیری مناطق تحت کنترل انصارالله آغاز کردهاند؛ عملیاتی که یکی از اهداف اصلی آن، بازپسگیری کنترل تنگه بابالمندب، آبراهی حیاتی برای تجارت جهانی و صادرات نفت عربستان، عنوان شده است. ادعا شده دهها هزار نیروی زمینی وفادار به دولت یمن در این عملیات مشارکت دارند و ارتش عربستان نیز عمدتا وظیفه پشتیبانی هوایی از نیروهای یمنی و حمله به مواضع انصارالله را برعهده دارد. در عین حال و همزمان با آغاز عملیات نیروهای دولت یمن با پشتیبانی عربستان برای بازپسگیری مناطق تحت کنترل انصارالله، این گروه اعلام کرده است که پیشرویهای نیروهای تحت حمایت ریاض را خنثی کرده و بخشهایی از مناطق از دسترفته را بازپس گرفته است. در همین رابطه، دراپسایت گزارش داده است که به نظر میرسد انصارالله پیشروی نیروهای مورد حمایت عربستان در ساحل دریای سرخ یمن را خنثی کرده است. همچنین نیروهای انصارالله ویدیوهایی از حضور خود در «ذباب» منتشر کردهاند؛ شهری در استان تعز که میان تنگه بابالمندب و بندر المخا قرار دارد. انصارالله در اواسط سپتامبر ذباب را تصرف کرده بود، اما نیروهای مورد حمایت عربستان روز دوشنبه مدعی شده بودند که بار دیگر کنترل این شهر را به دست گرفتهاند. به باور برخی کارشناسان، اهمیت ذباب و مناطق پیرامونی آن تنها به تحولات میدانی محدود نمیشود. نوار ساحلی این منطقه، دشتی صاف و باز است که خودروهای زرهی سبک میتوانند با پشتیبانی هوایی در آن به سرعت پیشروی کنند، اما حفظ مواضع در چنین زمینی دشوار است. در مقابل، ارتفاعات «الوازعیه» بر این دشت مشرف هستند و تا زمانی که نیروهای موردحمایت عربستان نتوانند این ارتفاعات را دراختیار بگیرند، انصارالله که از توانمندی بالایی در نبردهای کوهستانی برخوردار است، میتواند از ارتفاعات پایین آمده و نیروهای مقابل را از مواضع خود عقب براند. گفتنی است براساس گزارشهای منتشر شده، انصارالله همچنین فرودگاه ذباب و منطقه مراد در جبهه بابالمندب در جنوبغرب یمن را بازپس گرفته و به این ترتیب، بخش قابلتوجهی از دستاوردهای نیروهای موردحمایت عربستان در این منطقه طی ساعات گذشته معکوس شده است. همزمان، مناطق تحت کنترل نیروهای موردحمایت عربستان در تعز نیز به نوعی در محاصره انصارالله قرار گرفته و مسیرهای منتهی به این شهر قطع شده است.
بابالمندب؛ محور اصلی نبرد جدید
با این همه، اهمیت تحولات تعز زمانی بیشتر روشن میشود که موقعیت این استان در نقشه یمن مورد توجه قرار گیرد. تعز شمال و جنوب تاریخی یمن را به سواحل غربی این کشور متصل میکند و جاده عدن-تعز به عنوان یکی از مسیرهای اصلی باقیمانده برای ورود نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان به شمال یمن شناخته میشود. در همین راستا، شیرین العدیمی، استاد دانشگاه ایالتی میشیگان، با اشاره به اهمیت این مسیر گفته است هر طرفی که کنترل این جاده را دراختیار داشته باشد، از موقعیت بسیار قدرتمندی برخوردار خواهد بود و تصرف احتمالی آن را از نظر اهمیت، قابل مقایسه با تصرف بابالمندب دانسته است. پیشروی انصارالله نیز پس از تصرف المخا و تنگه بابالمندب صورت گرفته؛ اقدامی که به این گروه امکان داده است مواضع مرتفع مشرف بر تعز را دراختیار بگیرد. از همین رو، بازپسگیری سواحل غربی یا خود شهر تعز برای نیروهای موردحمایت عربستان کار سادهای نخواهد بود. براساس گزارشهای منتشرشده، در سوی دیگر، عربستانسعودی نیز حملات خود را افزایش داده است. منابع یمنی از حملات هوایی عربستان به مناطقی از استان الحدیده، از جمله جزیره «کمران» و شهرستان «الصلیف» خبر دادهاند. ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف سعودی نیز انجام یک عملیات نظامی در این استان را تایید و مدعی شده است که اهداف نظامی وابسته به حوثیها هدف قرار گرفتهاند. او همچنین مدعی شده که این عملیات با هدف خنثی کردن طرح حملات قریبالوقوع علیه آبراههای دریای سرخ و انهدام زاغههای سلاح، قایقهای بمبگذاریشده و مینهای دریایی انجام شده است. در مقابل، نیروهای مسلح یمن از انجام سه عملیات علیه اهدافی در عمق خاک عربستان خبر دادهاند. براساس بیانیهای که یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، قرائت کرده، فرودگاه ملک خالد در ریاض، پالایشگاه آرامکو در رابغ، فرودگاه ابها، پایگاه خمیس مشیط، پادگان عاکفه در عسیر و مواضعی در نجران و جیزان هدف موشکهای بالستیک، کروز و پهپاد قرار گرفتهاند. انصارالله این حملات را در واکنش به حملات هوایی عربستان به صنعا و چند استان یمن عنوان کرده است.
عربستان در جستوجوی متحدان بیشتر
با این حال، واشنگتن تاکنون تمایل چندانی برای ورود مستقیم به این درگیریها نشان نداده است. یک مقام امریکایی به الجزیره گفته است که نیروهای امریکایی در جنگ یمن مشارکت ندارند و امریکا در این کشور اهداف خاصی ندارد، اما عربستان از توانمندیهای امریکا در زمینه سوخترسانی هوایی برای حمایت از نیروهای مخالف انصارالله استفاده میکند.
به گفته این مقام، حدود ۲۰۰ مشاور امریکایی نیز در مراکز برنامهریزی در عربستان حضور دارند و به نیروهای سعودی در زمینه عملیات هدفگیری کمک میکنند. این احتیاط امریکا درحالی است که مقامهای سعودی خواهان مشارکت مستقیمتر واشنگتن هستند. براساس گزارش اکسیوس، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، پنجشنبه گذشته با پیت هگست، وزیر دفاع امریکا، تماس گرفته و ضمن تشریح عملیات برنامهریزیشده، بار دیگر خواستار حملات هوایی امریکا علیه مواضع انصارالله شده است. با این حال، یک مقام امریکایی گفته است واشنگتن فعلا دست به اقدام نظامی نخواهد زد، هرچند در صورت مواجهه عملیات با مشکل، این موضع ممکن است تغییر کند. ترامپ نیز در پاسخ به پرسشی درباره حمله عربستان علیه انصارالله، تنها گفته است: «همه چیز به خوبی پیش خواهد رفت.»
دیدگاه تان را بنویسید