روزنامه اعتماد از مسمومیت مخالف سرشناس ولادیمیر پوتین گزارش داد
تئوری توطئه یا سناریوی ترور خاموش؟
نزدیکان الکسی ناوالنی، چهره مطرح اپوزیسیون در روسیه در پی وخامت حال او و انتقالش به بیمارستان میگویند احتمال مسمومیت ناوالنی در زندان وجود دارد.
محمدحسین لطفالهی- الکسی ناوالنی، یکی از مطرحترین چهرههای اپوزیسیون روسیه که از ژانویه 2021 و پس از بازگشت به این کشور زندانی است از یک بیماری مزمن رنج میبرد و ظرف کمی بیشتر از دو هفته نزدیک به 8 کیلوگرم از وزن خود را از دست داده است.
سخنگوی ناوالنی اعلام کرده است که این چهره اپوزیسیون شامگاه جمعه 7 آوریل به شدت بد حال شده و در پی همین مساله زندانبانان زندان امنیتی «دلفین سیاه» در منطقه مهلهخوو واقع در 250 کیلومتری شرق مسکو برای انتقال او به مراکز درمانی آمبولانس خبر کردهاند.
کایرا یارمیش، سخنگوی ناوالنی در ویدیویی که در توییتر منتشر کرده، گفته است که او از درد مزمن معده رنج میبرد و پزشکان با تزریق آمپول به او و بدون مشخص کردن نوع داروی تزریقی در صدد درمان او برآمدند. نزدیکان او مدعی هستند که دولت روسیه به آرامی و در پروسهای طولانی در حال مسموم کردن ناوالنی و در تلاش برای کشتن او است تا توجه کمتری جلب شود. یارمیش میگوید مدتها بود که ناوالنی با درد شدید و بدون دسترسی به پزشک در زندان به سر میبرد.
دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در واکنش به سوال رسانهها در خصوص احتمال مسمومیت ناوالنی در زندان اعلام کرده است که دولت روسیه وضعیت سلامتی او را پیگیری نمیکند و این مساله در محدوده اختیارات اداره زندانهای فدرال قرار دارد. ناوالنی در حال گذراندن محکومیت 11.5 ساله خود به جرم «کلاهبرداری» و «توهین به دادگاه» است.
روسلان شاودینوف، یکی از نزدیکان ناوالنی گفته است: «خبر کردن آمبولانس یک نشانه بسیار نگرانکننده برای ماست. احتمالا وضعیت خیلی وخیم بوده که برای او آمبولانس خبر کردهاند. متاسفانه مقامهای زندان اجازه بستری شدن او را در بیمارستان ندادند و او را به زندان بازگرداندند.» براساس گفتههای سخنگوی ناوالنی، او در ماه ژانویه نیز از معدهدرد مزمن رنج میبرد و پس از درمان با آنتی بیوتیک وزن زیادی از دست داد.
دولت آلمان روز چهارشنبه در خصوص وضعیت سلامتی ناوالنی ابراز نگرانی کرده بود. روزنامه گاردین نوشته است که ناوالنی بارها و بارها برای تنبیه به یک سلول کوچک انفرادی منتقل شده بود اما همچنان اجازه داشت به بیرون زندان نامه بنویسد و وزرای او نیز میتوانستند به تناوب با او دیدار کنند. بر اساس گزارش این روزنامه، از ماه آگوست به این سو، ناوالنی بیشتر زمان خود را در زندان در سلول انفرادی سپری کرده است.
از نگاه نزدیکان ناوالنی همه اتفاقات نشان میدهد که ناوالنی به آرامی و از طریق چیزهایی نظیر غذا در حال مسموم شدن است. یکی از نزدیکان او گفته است که در ابتدا برای خود ما این فرضیه شبیه به یک تئوری توطئه به نظر میرسید اما وقتی به اقدامات قبلی برای مسموم کردن او با سم نوویچوک فکر میکنیم به نظرمان کاملا محتمل به نظر میرسد که دوباره بخواهند او را مسموم کنند.
الکسی ناوالنی 46 ساله که طی یک دهه گذشته بارها به دلیل اظهارنظرها و مواضع مخالف خود با رویکرد کرملین به زندان افتاده، یا هدف حمله افراد ناشناس قرار گرفته بود، در سال 2020 هنگامی که با هواپیما از مسکو عازم تومسک بود به شدت بدحال شد و سپس در حالی که گفته میشد حالش وخیم بوده و به کما رفته به بیمارستان منتقل شد. ساعاتی بعد از انتقال او به بیمارستان، گمانهزنیها درباره علت وخامت حال این رهبر اپوزیسیون روسیه آغاز شد و سخنگوی الکسی ناوالنی اعلام کرد که احتمالا او در اثر نوشیدن چای در فرودگاه مسموم شده است. در ادامه با پافشاری همسر ناوالنی و پیشنهاد آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان برای ادامه معالجه او در برلین، ناوالنی عازم برلین شد تا ادامه درمان خود را در آلمان سپری کند.
خبرگزاری دویچه وله آلمان در آن زمان گزارش داد که به محض رسیدن هواپیما به فرودگاه برلین، یک آمبولانس مجهز برای انتقال ناوالنی اعزام و بلافاصله تستهایی از او گرفته شد تا پزشکان دریابند عامل اصلی وخامت حال این فعال سیاسی روس چیست. کمی بعد دولت آلمان رسما اعلام کرد که ناوالنی با عنصری از گروه سم اعصاب نوویچوک مسموم شده است. ناوالنی دولت روسیه را متهم اصلی مسموم کردن خود میدانست اما کرملین ادعاهای او را تکذیب میکرد.
این اولینبار نیست که چنین اتفاقی برای یک فعال سیاسی منتقد پوتین رخ میدهد. به نوشته نیویورکتایمز، پیوتر ورزیلوف نیز پنج سال پیش و در شرایطی که در سلامت جسمانی کامل به سر میبرد ناگهان دچار عارضه شد و به اغما رفت. ورزیلوف که به اجرای هنرهای نمایشی ضد دولتی مشهور است دقیقا علایمی مشابه الکسی ناوالنی داشت و در آن زمان پس از انتقال به آلمان در همین بیمارستانی که ناوالنی بستری است، درمان شد. ورزیلوف سال 2020 و پس از روشن شدن علت مسمومیت ناوالنی در مصاحبهای گفت: «آنچه برای ناوالنی اتفاق افتاد، دقیقا همان شرایطی است که من تجربه کردم». براساس گزارش نیویورکتایمز، پس از وخیم شدن حال ورزیلوف در سال 2018، او با کمک دستگاه ونتیلاتور توانست زنده بماند. پس از آن نیز به آلمان منتقل شد و با شناسایی سم مورد استفاده برای ترور او پزشکان توانستند او را درمان کنند.
در سالهای اخیر چندین اتهام دیگر نیز در خصوص از بین بردن مخالفان با استفاده از سم از سوی دولت روسیه مطرح شده است. نیویورکتایمز مینویسد: هرچند استفاده از سم برای کشتن مخالفان روشی قرون وسطایی به حساب میآید اما سرویسهای اطلاعاتی اتحاد جماهیر شوروی و روسیه در 100 سال اخیر علاقه زیادی به استفاده از این روش نشان دادهاند. گنادی گودکوف، سرهنگ سابق سرویس اطلاعاتی شوروی که اکنون به عنوان مخالف پوتین در پارلمان روسیه حضور دارد در اینباره میگوید: «استفاده از سم نیاز به آموزش خاصی ندارد و سمهایی مورد استفاده قرار میگیرند که به آسانی نمیتوان آنها را کشف کرد چرا که طعم و رنگ خاصی ندارند.»
به عنوان یک نمونه دیگر، سرگئی اسکریپال و دختر او نیز در ماه مارس سال ۲۰۱۸ در پارکی واقع در شهر سالزبری انگلستان در اثر تماس با مادهای شیمیایی مسموم شدند. تحقیقات مسوولان بریتانیا پیرامون علت مسمومیت این دو حکایت از استفاده از سم نوویچوک داشت. سم نوویچوک از انواع سمومی بود که از سوی اتحاد شوروی تولید و انباشت میشد و لندن پس از تحقیقات ابتدایی اعلام کرد که دولت روسیه مسوول این اقدام به قتل سرگئی اسکریپال و دخترش است. سرگئی اسکریپال سرهنگ سازمان اطلاعات مخفی ارتش روسیه بود که به جرم جاسوسی برای امریکا سالها در روسیه زندانی بود و پس از آزادی به بریتانیا پناهنده شد.
پیشتر در سال 2015، ولادیمیر کارا مورزا فعال سیاسی مخالف پوتین برای مدتی طولانی به کما رفت. او پس از به هوش آمدن و بهبود نسبی وضعیت جسمیاش اعلام کرد که فکر میکند پیش از آغاز یک سفر هوایی در روسیه مسموم شده و توانسته نجات پیدا کند. علایم او شامل تورم، نارسایی مغزی و کلیوی بود. همسر او یوگنیا یادآوری میکند که بازوها و پاهای او رنگ آبی گرفته بودند که از جمله علایم رایج در بدن بیماران در هنگام مسمومیت شدید است. کارا مورزا مدعی است یک بار دیگر در سال 2017 هنگامی که برای ارایه مدارکی پیرامون دلایل قتل نمتسوف - فعال سیاسی روس که به ضرب گلوله در مسکو به قتل رسید - در سفر بود به جان او سوء قصد شده که اینبار نیز او توانسته جان سالم به در ببرد.
همچنین در سال 2004 یک خبرنگار منتقد روس به نام آنا پولیتکووسکایا مدعی شد که در طول یک پرواز و پس از نوشیدن یک فنجان چای احساس کرده مسموم شده و تا مدتها با بیماریهای عجیبی دست و پنجه نرم میکرده که به گفته او، از اثرات انتشار سم در بدن او بوده است.
آنا پولیتکووسکایا دو سال بعد یعنی در سال 2006 در حالی که میخواست وارد خانهاش شود به ضرب گلوله به قتل رسید. نگاهی به آرشیو رسانهها نشان میدهد از سال 1995 نمونههایی از استفاده از روشهای مشابه برای از بین بردن مخالفان در روسیه جدید مشاهده شده که از جمله آنها میتوان به قتل ایوان کیولیدی، بانکدار مشهور روس اشاره کرد.
دیدگاه تان را بنویسید