اردوان امیراصلانی، تحلیلگر مسائل ژئوپلتیک خاورمیانه:
عقبنشینی شفاف اما پرخطر امریکا از افغانستان
رئیسجمهور امریکا در سخنرانی خود در 14 آوریل عدم امکان پیروزی امریکا پس از بیست سال جنگ، کشته شدن بیش از 2000 سرباز امریکایی و دهها هزار تلفات مردم افغانستان و میلیاردها دلار هزینه را تصدیق کرد. وی همچنین اذعان داشت که به امید ایجاد شرایط ایدهآل برای عقبنشینی یا دستیابی به نتایج متفاوت نمیتوان به چرخه طولانی یا گسترش حضور نظامی در افغانستان ادامه داد.
اعتمادآنلاین| اردوان امیراصلانی تحلیلگر مسائل ژئوپلتیک خاورمیانه در روزنامه اعتماد نوشت: چند روز پیش جو بایدن زمان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را تا پیش از آغاز بیستمین سالگرد جنگ، تاریخ نمادین 11 سپتامبر 2021 اعلام کرد. جو بایدن که از زمان معاونت ریاستجمهوری دولت اوباما طرفدار عقبنشینی نیروهای امریکایی از افغانستان بود، با تصمیمگیری در مورد خروج کامل و نهایی سربازان امریکایی از افغانستان به موضع خود وفادار مانده است.
رییسجمهور امریکا در سخنرانی خود در 14 آوریل عدم امکان پیروزی امریکا پس از بیست سال جنگ، کشته شدن بیش از 2000 سرباز امریکایی و دهها هزار تلفات مردم افغانستان و میلیاردها دلار هزینه را تصدیق کرد. وی همچنین اذعان داشت که به امید ایجاد شرایط ایدهآل برای عقبنشینی یا دستیابی به نتایج متفاوت نمیتوان به چرخه طولانی یا گسترش حضور نظامی در افغانستان ادامه داد. وی اظهار داشت: «من چهارمین رییسجمهور امریکا هستم که حضور نظامی در افغانستان را مدیریت میکنم و این مسوولیت را به رییسجمهور پنجم نخواهم سپرد.» اخیرا ژنرال ینس استولنبرگ، دبیرکل ناتو در جلسهای با آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه ایالات متحده حمایت کامل خود از عملیات عقبنشینی را با بیان اینکه «ما با هم به افغانستان رفتیم، موقعیت خود را بررسی کردیم. با هم متحد هستیم و با هم از افغانستان خارج میشویم» ابراز کرد.
پس از حملات 11 سپتامبر 2001 به مرکز تجارت جهانی در نیویورک که القاعده مسوولیت آن را به عهده گرفت، ایالات متحده با حمایت قدرتهای بزرگ و اعضای ناتو مانند آلمان، ترکیه، انگلستان و ایتالیا حملات خود را تحت عنوان «آزادی پایدار» آغاز کرد. یکصد هزار سرباز امریکایی در اوج اعزام در سال 2012 حضور داشتند که این تعداد به تدریج و بهطور فزاینده در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ به 2500 نفر باقیمانده در خاک افغانستان کاهش یافت.
تصمیم اخیر جو بایدن برای عقبنشینی کامل نیروها در واقع تایید منطقی توافقنامه صلح است که دونالد ترامپ و طالبان در 29 فوریه 2020 در دوحه با شرط خروج تدریجی نیروهای امریکایی و تبادل اسرا و حمله نکردن طالبان به خاک امریکا یا مناطق تحت کنترل امریکا در افغانستان امضا کردند. در حال حاضر تصمیم نهایی جو بایدن برای خروج نیروها حاکی از تمایل به سیاست خارجی فروتنانه مبتنی بر دیپلماسی است.
با این حال، برخی این موضع را اعتراف به ناتوانی امریکا پس از بیست سال جنگ میدانند که یادآور شکست امریکا در ویتنام است. علاوه بر این، به نظر میرسد ضعف رهبری رییسجمهور افغانستان که روند صلح را متوقف کرده، ایالات متحده را از استقرار دایم نیروها در آن کشور همانند کره جنوبی، آلمان یا ژاپن منصرف کرده است.
اگرچه به گفته جو بایدن اهداف خنثیسازی اسامه بنلادن و تضعیف القاعده برآورده شده، اما واضح است که با خروج نیروهای امریکایی، طالبان که با القاعده نیز همکاری دارد از هر زمان دیگری قدرتمندتر میشود. علاوه بر این، کشورهای یمن، سوریه و سومالی به مراکز تهدید و تروریسم نگرانکنندهتری از افغانستان تبدیل شدهاند. با وجود این، ایده حفظ نیروهای ضد تروریسم باقیمانده که در جریان مبارزات انتخاباتی ریاستجمهوری ایالات متحده به آن اشاره شده بود، اکنون کنار گذاشته شده است. در نهایت، ایالات متحده برای محافظت از دیپلماتهای خود حضور نظامی ضعیفی را حفظ خواهد کرد.
با این وجود، واشنگتن به کمکهای بشردوستانه و تامین مالی بودجه ارتش افغانستان ادامه میدهد. در حالی که سیاسیون امریکا در این مورد اختلافنظر دارند، اشرف غنی رییسجمهور افغانستان که برای دومین مرتبه در سال 2019 انتخاب شد، با حمایت از این تصمیم برای خروج آرام نیروهای امریکایی اعلام آمادگی کرده است. با این احوال، این موضوع باعث دلهره و نگرانی مردم غیرنظامی افغانستان که به مدت دو دهه در معرض حملات و سوءقصدهای روزانه بودهاند، شده است.
دیدگاه تان را بنویسید