کاظم دوست حسینی در گفتگو با «اعتمادآنلاین» مطرح کرد:
بانکها مشکلاتشان را به بنگاههای اقتصادی منتقل میکنند/ به نام تولید وام میگیرند و هزینه دلالی میکنند/نظارت بانک مرکزی کافی نیست
یک اقتصاددان و مدرس دانشگاه با بیان اینکه ارائه تسهیلات به بانکها شاید در وهله اول مناسب و مفید به چشم آید گفت: اما وقتی این تصمیم در ابعاد اقتصادی ایران اجرایی میشود به جهت مشکلات عدیده بانکی، شاهد انتقال این مشکلات به بنگاههای اقتصادی هستیم.
کاظم دوست حسینی با اشاره به برنامهریزیهای صورت گرفته جهت ارائه تسهیلات به بنگاههای اقتصادی گفت: شورای پول و اعتبار هر ساله تعیین میکند که چه میزان تسهیلات به حوزه صادرات و تولید و یا بخش صنعت پرداخت شود. بانکها نیز حین تسهیلات و بعد از ارائه تسهیلات به نحوه هزینه نظارت دارند. بنابراین میتوان گفت ارائه تسهیلات به بنگاههای اقتصادی هدفمند است.
دوست حسینی با انتقاد از وابستگی بنگاههای اقتصادی کشور به نظام بانکداری گفت: در این میان مشکلی که وجود دارد این است که بخش اقتصادی کشور به نظام بانکداری بسیار وابسته و متکی است. نظام اقتصادی کشور یک نظام بانک محور است؛ بنابراین هر توقعی از این سیستم انتظار میرود.
وی افزود: البته در ارائه تسهیلات، گاه شاهد تخلفاتی نیز هستیم که این تخلفات به فقدان برنامه باز نمیگردد. این انحرافات در نهایت منجر به این میشود که از برنامههای از پیش تعیین شده فاصله بگیریم. نمونه این انحرافات به اینگونه رخ میدهد که تسهیلات ارائه شده، به جای هزینه در تولید، در بخش دیگری (مثلا بخش مسکن و ساختمان) هزینه میشود. بیشتر معوقات بانکی از این نوع هستند. در چنین مواردی متاسفانه تسهیلات را به عنوان مثال با نام تولید دریافت میکنند، اما مبلغ دریافتی را صرف واردات میکنند.
دوست حسینی ادامه داد: البته این مشکل به نظارت بانکها و همچنین بانک مرکزی باز میگردد. اما عمده این تخلف متوجه همان دریافت کنندگان تسهیلات است؛ چراکه وام دریافتی را صرف درخواست خود نکردهاند و در جایی دیگر این مبلغ هزینه شده است. چه بسا همین تسهیلات دریافتی سر از بازار غیر مولد درآورد؛ یعنی همان بازار دلالی.
این استاد دانشگاه افزود: امسال بانکها قرار است 500 هزار میلیارد تسهیلات پرداخت کنند. در نظر بگیرید که حتی اگر 1 درصد از این مبلغ هم در جایی غیر از ادعای متقاضیِ وام، هزینه شود، بازهم مبلغ کلانی خواهد شد. هر چند که در این سالهای آخر در برخورد با این موضوع تلاشهایی شده و اوضاع مقداری بهبود یافته است.
وی ادامه داد: ما در فضای کسب و کار باید فضایی را ایحاد کنیم که همه نگاهها برای ایجاد اشتغال و تولید به سمت بانکها نباشد. تامین مالی برای راه اندازی کسب و کار باید علاوه بر بانکها از طرق دیگری نیز صورت بگیرد. با رعایت این مساله، فضای کسب و کار از تکیه بر بانکها فاصله میگیرند.
این اقتصاددان با اشاره به انتقال مشکلات بانکی به شرکتها حین ارائه تسهیلات گفت: هر چند که این مشکل در وهله اول شاید چندان به چشم نیاید، اما در پارهای موارد این موضوع میتواند مشکلزا شود. در حال حاضر، متقاضیان خواهان دریافت وام ارزی هستند، اما به این متقاضی تسهیلات ریالی پرداخت میشود. در نهایت درخواست کننده، وام را وارد بازار و ارز مورد نیازش را تامین میکند. همین موضوع منجر به تلاطم در بازار ارز خواهد شد. البته چنین موضوعی شاید موقتا برای شرکتها سودآوری داشته باشد، اما در بلند مدت، هم برای شرکتها و هم برای اقتصاد کشور زیان بار خواهد بود.
کاظم دوست حسینی تصریح کرد: این مشکلات سابقا بسیار به چشم میآمد. اما در حال حاضر و با توجه به مصوبات دولت در مورد اهداء تسهیلات از محل صندوق توسعه ملی، به شرکتهای تولیدی و صادراتی بسیار کمک شده است.
وی افزود: در حال حاضر چشم انداز نسبتا بهتری را برای شرکتها میتوان تصور کرد. اما نباید فراموش کنیم که در نظام بانکی کشور کماکان با مشکلات بانکی فراوانی روبرو هستیم و باید تلاش کرد تا این مشکلات حل شود.
دیدگاه تان را بنویسید