وعده نوسازی تجهیزات استراتژیک چه زمانی تحقق مییابد؟
این تنها رییسجمهور کشور ما نبود که وقتی چند روز پیش پیام برجام را به ملت ایران ابلاغ میکرد گریزی به حمل و نقل هوایی زد و خاطر مردمی را آرامش بخشید که سالها بود با دلشوره و نگرانی از پیامدهای سقوط هوایی بیم داشتند. رییسجمهور در نطق خود تاکید کرد «از این پس ایمنی هوایی ما برای مسافران ایرانی بیشتر میشود.» همین پیام شادباش را ساعاتی پس از اعلام فرجام، به نوع دیگری عباس آخوندی، وزیر راه نیز به مردم ایران داد.
این تنها رییسجمهور کشور ما نبود که وقتی چند روز پیش پیام برجام را به ملت ایران ابلاغ میکرد گریزی به حمل و نقل هوایی زد و خاطر مردمی را آرامش بخشید که سالها بود با دلشوره و نگرانی از پیامدهای سقوط هوایی بیم داشتند. رییسجمهور در نطق خود تاکید کرد «از این پس ایمنی هوایی ما برای مسافران ایرانی بیشتر میشود.» همین پیام شادباش را ساعاتی پس از اعلام فرجام، به نوع دیگری عباس آخوندی، وزیر راه نیز به مردم ایران داد. آنجا که خواست عظمت و شکوه اقدام عاجل دولت را به رخ همگان بکشد، از توافق ایران برای خرید 14 هواپیما با شرکت ایرباس فرانسه خبر داد. پیشتر در ابتدای اردیبهشت ماه امسال، خرید 9 هواپیمای ایرباس از سوی یک شرکت خصوصی با نظارت سازمان هواپیمایی یکی از مهمترین رویدادهای خبرساز صنعت حمل و نقل تلقی شد. با وجود اینکه صنعت هوایی نه در ایران که در نظام بینالملل از سهم قابل توجهی در افکار عمومی برخوردار است و بخشی از دغدغه آحاد ملتهاست، توجه فزاینده به این صنعت در کنار نیازهای مبرم سه بخش دیگر [ریلی، دریایی و جادهای] یکی از پاشنه آشیلهای توسعه آنها محسوب میشود. طی 25 ماه گذشته با اهتمام جدی و کوششهای دولت تدبیر و امید، حرکتهای تحولآفرینی در صنعت هوایی روی داد. این تلاشها در ماههای آغازین دولت در حمل و نقل دریایی نیز در دستور کار قرار گرفت اما به تدریج با تغییرات و جابهجایی مدیران، مشمول مرور زمان شد. از آنجا که خرید تجهیزات بنادر استراتژیک طی یک دهه گذشته یکی از مهمترین گرههای بنادر اصلی کشور بود، مقامات جدید سازمان بنادر و دریانوردی به محض استقرار، در مناسبتهای مختلف وعده خریداری آن را میدادند و حتی بعضا مدل و مشخصات تجهیزات را نیز اعلام میکردند. مخصوصا هر گاه وعده افزایش ظرفیت بندری در میان بود یا طرحی برای هاب شدن منطقه به میان میآمد یا نوسازی زیرساختهای بندری در دستور کار قرار میگرفت خرید تجهیزات استراتژیک ترجیعبند سخنان مدیرعامل یا اعضای هیات عامل سازمان بنادر میشد. اگرچه بر کسی پوشیده نیست این نوع وعدهها از کسانی بر میآید که عملا تجربههای عملی و عینی محسوسی از امور ندارند و تنها حفظ موقعیت و مقام، آنان را وامیدارد که نسبت به سرنوشت یک بخش از صنعت بیاعتنا باشند. اما همین عامل، چنانچه پیشگیری نشود میتواند در آینده نزدیک به بحرانی در این صنعت تبدیل شود. نوسازی تجهیزات در بنادر شهیدرجایی، امام خمینی و چابهار که از مدتها پیش در دستور کار قرار گرفته بود هم اکنون یکی از مهمترین معضلات بنادر اصلی کشور محسوب میشود. چه آنکه، اگر از همین روزها، بنادر کشور با سیلی از لاینرهای خارجی مواجه شوند و رونق واقعی به بنادر باز گردد عملا بسیاری از وعدهها و آرزوها قابل تحقق نخواهد بود. ظرفیت شش میلیونی بندر شهیدرجایی در این مدت که همچون نقل و نبات گفته و شنیده میشود حتی اگر تجهیزات نیز نوسازی شود راه طولانی برای تحقق آن طی خواهد شد. بنابراین آنچه اهمیت دارد این است که بنادر ما در بستر پوسیدهای بنا شدهاند که ارتقای آن نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ خواهد بود که در صورت اجرای بیوقفه آن میتوانیم طی پنج سال آینده امیدهایی به ارتقای بندری داشته باشیم. در حال حاضر از مجموع دو ترمینال موجود در بندر شهید رجایی میتوان چنین ارزیابی کرد که با توجه به حجم عملیات فعلی و خروجی ماههای اخیر تنها میتوانیم 60 درصد مطلوبیت ایجاد کنیم. همین نقصان، بخشی از لاینرهای خارجی را برای ورود به بنادر کشور با تردیدهای جدی مواجه میسازد. چه آنکه، کشتیرانیهای خارجی با شاخصهای عملیات موجود نمیتوانند به کسب و کار خود نظم بخشند. وانگهی، این نامحتمل نیست که در صورت حضور در بنادر کشور و وقفههایی که در بندر استراتژیک ما ایجاد میشود از چرخه فعالیتهای خود در دیگر بنادر منطقه نیز با اختلال مواجه شوند. از سوی دیگر، مدل و نوع تجهیزات مستقر در بنادر اصلی ما، مربوط به 18 سال گذشته است و در حال حاضر سازههای کشتیهای جدید از ظرفیتهای بسیار بالایی برخوردارند و این نوع تجهیزات در کنار خستگی و فرسودگی و تعمیرات متعدد، با توجه به نوع و اندازه موجود عملا قادر به خدماتدهی مناسب نیستند. در نتیجه آنچه رضایت کشتیرانیهای خارجی [انتخاب، بهکارگیری و نگهداری تجهیزات] را تامین میکند در بنادر حال حاضر ایران میسر نخواهد شد. بنابراین برای خطوط کشتیرانیهای خارجی آنچه که حایز اهمیت است روشهای بهکارگیری تجهیزات، نرمهای تخلیه و بارگیری و مهمتر از همه، مدیریت زمان است. چه آنکه اگر ایران نتواند استانداردهای «تعهد نرم» خود را بهینه و متناسب با چرخه عملیات امروز بنادر جهان کند، شاید بازگشت به دوران تحریم مامن و پناهگاه امنتری برای بسیاری از مدیران فعلی بنادر محسوب شود.
دیدگاه تان را بنویسید