از دریافت ایرباس تا صادرات گوجه فرنگی ارگانیک
توشه سفر فرانسه حسن روحانی برای کابینه دولت یازدهم، ٢٠ سند همکاری است که نشاندهنده آغاز تحرکی چشمگیر در روابط سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی، تهران – پاریس در دوره پسابرجام است.
شاید در تاریخ کاخ الیزه امضای این حجم قراردادهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و... کمی دور از انتظار بود اما گویا قرار است این روز در تاریخ کاخ الیزه به عنوان روز خاص ایران - فرانسه ثبت شود.
سفر دوروزه حسن روحانی به فرانسه در ادامه سفر به ایتالیا قراردادهایی را قطعی کرد که میتواند ایران را به تحقق چشماندازهای اقتصادیاش در آینده امیدوارتر از پیش کند. این اسناد که در عمل افق و نقشه راه همکاریهای همهجانبه و مشترک دو کشور را ترسیم میکند، قراردادهایی در یک عصر زمستانی در کاخ الیزه، با حضور دکتر حسن روحانی و فرانسوا اولاند امضا شد.
همچنین سند نقشه راه تقویت روابط دوجانبه ایران و فرانسه، یادداشت تفاهم همکاریهای مالی میان دو کشور، یادداشت تفاهم همکاری در زمینه ارتباطات، یادداشت تفاهم همکاری در زمینه محیط زیست و آب و هوا، یادداشت تفاهم همکاری در زمینه گردشگری، سند همکاری در زمینه بهداشت و دارو، یادداشت تفاهم همکاری در زمینه تحقیقات کشاورزی، سند همکاری در زمینه آموزش عالی و تحقیقات، یادداشت تفاهم همکاری در بخش حمل ونقل، یادداشت تفاهم همکاری و پژوهش میان سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری ایران، موزه لوور و... بخشی از تفاهمنامهها و قراردادهایی بودند که با حضور مسوولان مربوطه در حضور دو رییسجمهور امضاشدند. اما بیشک مهمترین قراردادهای امضا شده را باید در بخشهای هوایی، نفتی و خودرویی جستوجو کرد.
١١٨ ایرباس در راه ایران
یکی از مهمترین اتفاقات پسابرجام خرید هواپیما توسط ایران از شرکتهای اروپایی است. موضوعی که از روزهای برگزاری اجلاس داووس در آذرماه سال ٩٢ مطرح بود و حالا به عنوان نخستین پسلرزههای بعد از برجام اجرایی شده است. حالا ایرانیها میتوانند بدون دغدغه سوار هواپیماهای جوانی بشوند که روزی آرزوی ناوگان هوایی ایران بوده است. از همان نخستین روزیهای پس از حضور روحانی در اجلاس داووس رایزنیهایی برای خرید هواپیماهای نو برای ایران به گوش میرسید و در این راستا نیز وزیر راه و شهرسازی به فرانسه سفر کرد تا اینکه با اجرایی شدن برجام بالاخره طعم شیرین هواپیماهای جوان به کام ایرلاین دولتی ایران خواهد نشست.
یکی از مهمترین قراردادهای حمل و نقلی که روحانی آن را به عنوان توشه سفر از دیار فرنگ به ایران خواهد آورد، امضای قرارداد خرید ١١٨ ایرباسی است که نخستین آنها قرار است مسافران نوروزی را جابهجا کند.
بر این اساس در قراردادی که بین مدیرعامل ایرباس و مدیرعامل ایران ایر در حضور دو رییسجمهور امضا شده است شرکت هواپیمایی ایرباس ١١٤ هواپیمای مسافربری به ایران ایر تحویل خواهد داد و همچنین خدمات آموزش خلبان و تعمیر و نگهداری فراهم میکند. این سفارش که بر مبنای قیمتهای اعلامشده از سوی ایرباس، ٢٧ میلیارد دلار ارزش دارد شامل ١٢ فروند هواپیمای سوپرجامبوی دو طبقهای ٣٨٠ و ٢١ فروند هواپیما از خانوادهای ٣٢٠ و ٢٤ فروندای ٣٢٠ نئو است. همچنین ٧٣ فروند هواپیمای پهن پیکر سفارش ایران شامل ٢٧ای ٣٣٠ و ١٨ای ٣٣٠ نئو و ١٦ای ٣٥٠ هستند.
فرهاد پرورش، مدیرعامل شرکت هواپیمایی ایران(هما) در این باره با اشاره به اینکه منابع مالی این خرید از طریق فاینانس تامین میشود اعلام کرده است: «از این ۱۱۸ فروند هواپیما، ۴۵ فروند از خانواده ایرباس، ۳۲۰ برای پروازهای داخلی و منطقهای، ۴۵ فروند ایرباس ۳۳۰ برای پروازهای میانبرد و میانبرد نزدیک به دور برد، ۱۶ فروند هواپیمای مدرن ۳۵۰ و ۱۲ فروند هواپیما پهن پیکر دوربرد و قارهپیما هستند. تعدادی از این نوع هواپیماها در حال حاضر در ناوگان شرکت هواپیمایی هما عملیاتی هستند و حق انتخاب با ایران است که چه تعداد از این ۴۵ فروند ۳۲۰ و چه تعداد ایرباس ۳۲۱ باشد و تعیین آن با نظر تخصصی کارشناسان شرکت هواپیمایی هما و نیاز بازار تعیین خواهد شد.»پرورش در معرفی ایرباس ۳۵۰ گفته است: «این نوع هواپیماها دوربرد محسوب میشوند و بسیار جدید و مدرن هستند که در منطقه تنها یکی دو ایرلاین از این نوع هواپیماها استفاده میکنند. ۱۲ فروند از این هواپیماها نیز از نوع ایرباس۳۸۰ برای مسیرهای قارهپیما و دوربرد هستند که این تعداد بسته به نیاز کشور قابل تغییر است و تحویل این هواپیماها طی چهار تا پنج سال آینده پیش بینی شده اما تحویل این ۱۲ فروند
مشروط به فراهم شدن شرایط بازرگانی و توسعه زیرساختهای فرودگاهی کشور برای پذیرش هواپیماهای ایرباس ۳۸۰ است چرا که این هواپیماها بسیار بزرگ و پهن پیکر هستند. تحویل فوری هواپیماهای نو سخت است و کمپانیهای سازنده از گذشته برای فروش هواپیما سفارشاتی دریافت کردهاند و در نوبت تحویل خود قرار میدهند.»به گفته پرورش، «بر اساس وعده شرکت ایرباس، قرار است بین پنج تا هشت فروند از این ۱۱۸ فروند هواپیما در سال ۲۰۱۶ میلادی(۱۱ ماه مانده تا پایان سال میلادی) به ایران تحویل شود. این هواپیماها به ترتیبی به ناوگان هواپیمایی ایران افزوده میشود که ناوگان قدیمی را از رده خارج و به تناسب، هر سال از سن ناوگان هوایی ایران بکاهیم.»عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی هم درباره مذاکرات با مدیران شرکت ایرباس تاکید کرده است: «طرف فرانسوی متعهد شد در سال جاری میلادی هشت فروند و تا سال ۲۰۲۴ میلادی ۱۱۰ فروند هواپیما به ایرانایر تحویل دهد. در سال جاری میلادی هشت فروند هواپیمای ایرباس به ناوگان هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران(هما) اضافه میشود. با توافق طرف فرانسوی قرار شد تا سال ۲۰۲۴ یعنی هشت سال آینده ۱۱۰ فروند انواع هواپیمای ایرباس به ناوگان
هوایی هما افزوده شود.»البته بخش حمل و نقلی ایران به غیر از بخش هوایی در سایر بخشها هم قراردادهایی را امضا کردهاند. در این راستا شرکت راهآهن دولتی فرانسه(SNCF) با شرکت راهآهن ایران قرارداد امضا کرد. مانوئل والاس - نخست وزیر فرانسه - اظهار کرده است در بخشهای سلامت، کشاورزی و محیط زیست هم قراردادهایی به امضا خواهند رسید. در میان قراردادهای دیگری که در پایتخت فرانسه اعلام شد، شرکتهای آئروپورت دو پاریس وBouygues در ساخت پایانه جدید در فرودگاه امام خمینی تهران مشارکت خواهند کرد و شرکت Vinci SA توافقنامهای برای اداره و نوسازی فرودگاههای مشهد و اصفهان امضا کرده است. شرکت خط کانتینر فرانسوی CMAو CGM برای همکاری در زمینه کشتیرانی و توسعه پایانههای بندری توافق کرد. شرکت سوئز که در زمینه محیط زیست فعالیت دارد برای تصفیه آب و شرکت سانوفی برای محصولات پزشکی با ایران قرارداد امضا کردند. توافق دریایی برای همکاری در زمینه راه و پایانههای خطوط کشتیرانی را مدیرعامل شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و رییس CMA و CGM امضا کردند.
پای توتال به عسلویه میرسد
همانطور که به نظر میرسید توتالیها توانستند با ادامه رایزنیها خود با مقامات ایرانی، نام خود را در لیست امضای قراردادهای دو کشور قرار دهند و به عنوان نخستین شرکت نفتی باشند که با شرکت ملی نفت ایران قرارداد همکاری امضا میکنند. توتال شرکت معتبر نفتی فرانسه است که پیش از تحریمها نیز در میادین نفتی ایران حضور داشت و ورود دوباره این برند به میادین نفتی ایران میتواند نویددهنده ورود تکنولوژی روز به میادین نفتی ایران باشد. بر این اساس شرکت ملی نفت ایران و شرکت توتال فرانسه در حضور روسای جمهوری ایران و فرانسه در پاریس در محل کاخ الیزه، یادداشت تفاهم امضا کردند. بنا به گفته پاتریک پویان، مدیرعامل شرکت توتال این شرکت قصد دارد روزانه ١٥٠ تا ٢٠٠ هزار بشکه نفت خام از ایران بخرد. توتال پیش از این حضور فعالی در ایران داشته است و نسبت به تعهدهای خود وفادار بوده است، واضح است که ما اجرای پروژههای دیگر با ایران را پیش بینی میکنیم اما آنها به گفتوگوهای بیشتری نیاز دارد.
سرمایهگذاری نقدی پژو
در ایران
گویا نگاهها به پژو برای امضای قرارداد مشترک با ایران به عنوان سد شکن قراردادهای اقتصادی با ایران بالاخره جواب داد. در روزهایی که تیم اقتصادی اروپایی بعد از اجلاس داووس به ایران آمدند هیاتهای مختلف امضای قرارداد با ایران را منوط به تفاهم بین پژو با ایرانیها کرده بودند و حالا این ایران است که با امضای قراردادی جدید با این برند فرانسوی نشان داده است که اگر با همکار قبلی خود پای میز مذاکره مینشیند اما قرار نیست پای قراردادی را امضا کند که امتیازهای قدیمی را تشدید میکند. اینبار ایران از پای میز مذاکره دست پر برخواست و قراردادی را امضا کرد که موجب شد پژو با شرط سرمایهگذاری در ایران و البته صادرات ٣٠ درصدی محصولات خود فصل جدیدی از قراردادهای صنعتی خود را امضا کند.
بر این اساس میتوان گفت یکی از دست آوردهای مهم سفر روحانی به پاریس امضا قراردادی خودرویی بود که پیش از این نیز بارها در مورد آن رایزنی شده بود و ایرانخودرو و پژو با همه اختلافاتی که در سالهای پیش با یکدیگر داشتند سر میز قرارداد نشستند و پای قرارداد جدیدی را امضا کردند که منافع طرف ایرانی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. شاید دلیل آن کارشکنیهایی باشد که در طی سالهای تحریم از سوی فرانسویها به ایران تحمیل شد. خروج یکباره پژو در سالهایی که طبق قرار داد باید پژو خدمات پس از فروش و تامین قطعات خودروهای فروش رفتهاش در ایران را تامین میکرد موجب شد تا ایرانیها اینبار از موضعی بالاتر با این برند فرانسوی برخورد کنند.
این قرارداد که به امضای هاشم یکه زارع، مدیرعامل گروه صنعتی ایران خودرو و کارلوس تاوارس، رییس هیاتمدیره شرکت پژو سیتروئن رسید، براساس رویکرد و استراتژی جدید ایران خودرو تنظیم و نهایی شده است. رویکردی که ایجاد شرکت مشترک ایرانی - فرانسوی، سرمایهگذاری مستقیم و نقدی پژو در ایران، انتقال فناوری و تولید محصولات به روز دنیا و استفاده از بازار صادراتی محصولات پژو در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا از مهمترین محورهای آن به شمار میرود. این برای نخستینبار است که یکی از خودروسازان برتر دنیا از طریق سرمایهگذاری مالی مستقیم در کل فرآیند و زنجیره صنعت خودرو ایران حضور پیدا میکند. این سرمایهگذاری مشترک پایه و اساس مشارکت استراتژیک بین دو شرکت را بنا مینهد و پیش بینی میشود بر اساس این توافق نامه طی پنج سال آینده ٤٠٠ میلیون یورو سرمایهگذاری مشترک در ایران صورت گیرد. این سرمایهگذاری زمینه را برای توسعه زیرساختهای تولید رقابتی برای ساخت، راهاندازی و فروش مدلهای ٢٠٨، ٢٠٠٨ و ٣٠١ پژو که مجهز به جدیدترین تکنولوژیهای فنی هستند، فراهم خواهد کرد. با توافقی که در جریان سفر رییسجمهور اسلامی ایران به فرانسه به امضا
رسید، خودروساز فرانسوی پژو سیتروئن با قرارداد شراکتی به ارزش ٤٠٠ میلیون یورو(٤٣٦ میلیون دلار) با شرکت ایران خودرو، به ایران بازخواهد گشت. پژو تحت این قرارداد با شرکت ایران خودرو همکاری خواهد کرد و نخستین خودروی محصول این همکاری در سال ٢٠١٧ از خط تولید خارج خواهد شد. به این ترتیب پژو نخستین خودروساز غربی است که از زمان اجرایی شدن برجام و برداشته شدن تحریمها از بازگشت به ایران خبر میدهد. بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، شرکتهای پژو و سیتروئن با ایران خودرو برای تولید سالانه ٢٠٠ هزار خودرو با استفاده از قطعاتی که در ایران تولید میشوند همکاری خواهند کرد. تحت این همکاری، مدلهای پژو ٢٠٨، شاسی بلند ٢٠٠٨ و مدل کامپکت ٣٠١ تولید خواهند شد. پژو در سال ٢٠١٢ در پی وضع تحریمهای غربی علیه برنامه هستهای ایران از کشور خارج شد. ایران در آن زمان دومین بازار بزرگ این شرکت خودروسازی بود و این شرکت در سال ٢٠١١ پیش از تشدید تحریمها ٤٥٨ هزار خودرو در ایران فروخته بود. خروج پژو از ایران ١٠ میلیون یورو در ماه از درآمد سال ٢٠١٢ پژو کاست و یکی از عوامل تاثیرگذار در ٥٧٦ میلیون یورو ضرر کل سال این شرکت بود.
با وجود خروج پژو، ایران خودرو به تولید خودروهای پژو که مدلهایی مانند ٢٠٦ و ٤٠٥ بودند ادامه داد و در سال ٢٠١٤ حدود ٣٥٠ هزار خودروهای برند پژو تولید کرد که حدود یک سوم از بازار خودروی ایران به حساب میآمدند.
یکه زارع مدیرعامل گروه صنعتی ایران خودرو پس از امضای این قرارداد گفته است: «همکاری استراتژیک با گروه پژو سیتروئن به عنوان یک فرصت منحصر به فرد برای طرفین خواهد بود تا از مزایای رقابتی یکدیگر به خصوص در زمینه فناوری و ایجاد یک چشمانداز درازمدت بهرهبرداری کنند. یکی از مزیتهای ویژه این همکاری عرضه خودروهایی با بالاترین فناوری به مشتریان خواهد بود. ایران خودرو و پژو به زودی شرکتی مشترک با سهامداری مساوی را ایجاد خواهند کرد که به تولید جدیدترین محصولات پژو بر اساس پلتفرم مورد استفاده ایرانخودرو خواهد انجامید. علاوه بر این، امکان استفاده از بازارهای صادراتی این محصولات در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا(MENA) نیز محور دیگر قرارداد است.»کارولوس تاوارس رییس هیاتمدیره شرکت پژو سیتروئن این قرارداد را فصل تازهای از همکاری دو کشور خوانده و گفته است: «چشمانداز مشترک ما عرضه محصولات پیشرفته با بالاترین استانداردهای ایمنی و زیست محیطی به مشتریان است.»
آلومینیوم مورد توجه فرانسویها
در کنار همه قراردادهای پر سر و صدایی که ایران و فرانسه در سفر رییسجمهور ایران به این کشور امضا کردند، معدنیها هم جایگاه خاصی داشتند به گونهای که گروه فیوْز فرانسه از بزرگترین شرکتهای صنعتی دنیا، با امضای تفاهمنامهای با ایمیدرو، آماده سرمایهگذاری در ایجاد کارخانه تولید آند برای صنعت آلومینیوم شد تا نشان دهد فرانسویها تنها به بخش خودرو و هوایی ایران نظر نداشتهاند و سعی کردند تا بیشترین استفاده را از سفر روحانی به کشورشان داشته باشند. به این جهت میتوانیم این قرارداد را از نخستین قراردادهای بخش معدنی امضا شده در پسا برجام بخوانیم.
بر اساس این گزارش طبق سندی که بین رییس
هیات عامل ایمیدرو و مدیرعامل گروه فیوْز(FIVES) در حضور رییسجمهوری اسلامی ایران و نخست وزیر فرانسه و در میان اعضای بزرگترین اتحادیه کارآفرینی فرانسه با نام مِدف(MEDEF) به امضا رسید، این غول صنایع بزرگ، برای اجرای طرح تولید آند به صورت «مهندسی، تامین، اجرا و تامین مالی» آماده شد. بر اساس این تفاهمنامه دو طرف با ایجاد شرکت مشترک، برای ساخت کارخانه تولید آند سرمایهگذاری میکنند. این طرح آندسازی از ظرفیت تولید ٤٥٠ هزار تن در سال برخوردار خواهد شد و بزرگترین قدمی است که ایمیدرو، برای تامین نیاز برنامه توسعه صنعت آلومینیوم برداشته است. طبق برنامه چشمانداز توسعه، قرار است ظرفیت تولید شمش آلومینیوم در ایران به یک میلیون و ٢٠٠ هزار تن برسد در حالی که هماکنون ظرفیت سالانه تولید شمش این فلز، حدود ٤٥٠ هزار تن در سال است. طبق پیشبینیها اجرای طرح تولید آند، ٤٠٠ میلیون دلار سرمایهگذاری نیاز دارد. بخش آندسازی بهطور معمول ٢٥ تا ٣٠ درصد از سرمایهگذاری یک کارخانه تولید آلومینیوم را به خود اختصاص میدهد. «آند» که ماده اصلی آن از کک نفتی تشکیل شده در فرآیند احیای آلومینیوم، نقش اصلی و استراتژیک دارد.
تولید ٩ هزار تن گوجه فرنگی ارگانیک
یکی از بخشهای اقتصادی ایران که سرمایهگذاری و ورود تکنولوژیهای روز به آن بسیار ضروری به نظر میرسد بخش کشاورزی است که در سالهای گذشته با عدم استقبال سرمایهگذاران و بیتوجهی به ورود تکنولوژیهای جدید با افول خاصی مواجه شده است. اما گویا این بخش از توجه فرانسویها به دور نبوده است و فرانسویها توانستهاند نظر مثبت ایران را برای همکاری مشترک در بخش کشاورزی جلب کنند. بر این اساس توافق کشاورزی میان کایکو و گلدن گروپ در زمینه پروژه گلخانهای برای تولید ٩ هزار تن گوجه فرنگی در سال با استفاده از فناوری بالا و صرفهجویی در آب و انرژی به امضای مدیر تولید گروه کایکو و مدیر گلدون گروپ یکی از دستاوردهای خاص سفر به فرانسه است. در عین حال وزیران کشاورزی ایران و فرانسه در زمینه حفظ نباتات و دامپزشکی دو یادداشت تفاهم همکاری امضا کردند. به گفته محمود حجتی، وزیر کشاورزی ایران، امضای این دو تفاهمنامه زمینه همکاری بخش خصوصی دو کشور را در زمینه حفظ نباتات و تحقیقات دامپزشکی فراهم میکند. هماکنون بخش خصوصی دو کشور همکاری خوبی را در زمینه شیلات و آبزیان شروع کردهاند و تولیدات مشترک آنها در کشورهای حوزه خلیج فارس در بخش
پرورش ماهی عرضه میشود. گونههای متنوع گیاهان دارویی در کنار تکنولوژی و سرمایه فرانسه زمینهساز عرضه محصولات جدید در این بخش خواهد بود. استفان لو فول، وزیر کشاورزی فرانسه نیز در این نشست ضمن تاکید بر گسترش همکاریهابین دو کشور، الحاق ایران به کنوانسیون توسعه پایدار کشاورزی را گام مهمی در گسترش همکاریها با ایران دانست. تفاهمنامههایی که امضا شد آغاز راهی طولانی است که باید برای تحقق اهداف مشترک صبور باشیم.
دیدگاه تان را بنویسید