نگاهی به صحبت های مسئولین در حوزه مواد مخدر و اعتیاد؛
سن «اعتیاد به مواد مخدر»؛کاهش یا افزایش؟
مصرف مواد مخدر در جامعه یکی از معضلات اجتماعی است که همواره محل نگرانی مردم و مسئولین بوده و برای حل آن بحثهای مختلفی صورت گرفته و راهکارهای متفاوتی اندیشیده شده است. اما مقایسه میزان اعتیاد قبل و بعد از انقلاب مطابق برخی گزارش های تحقیقاتی افزایش را نشان می دهد.
موضوع دیگری که در بحث مواد مخدر از سوی مسئولین این حوزه مطرح می شود نحوه مبارزه با اعتیاد و مواد مخدر است. از یک طرف ادعا می شود که از ورود مواد مخدر به کشور جلوگیری شده است و از سوی دیگر آمار و ارقامی که از سوی مسئولین مطرح می شود نشان می دهد که وضعیت بهتر نشده است. همچنین عنوان می شود که پایین بودن بودجه مبارزه با مواد مخدر و تابو بودن ورود به برخی از مسائلی که در این حوزه وجود دارد باعث شده که آنطور که باید و شاید در این حوزه موفق عمل نشود.
امروز 13 شهریورماه علی مویدی قائم مقام دبیر کل ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفت و گو با ایسنا بیان کرده است که « کارنامه درخشانی در مبارزه با مواد مخدر در دنیا داریم و همه کشورها به افتخاراتی که ایران خلق کرده است اذعان دارند.»
ایران در بحث مبارزه با مواد مخدر شهدا و جانبازان زیادی در این راه داشته است. هر ماه خبر از کشف و انهدام کشفیات مواد مخدر در کشور منتشر می شود اما با این حال به گفته مسئولین سن اعتیاد در کشور پایین آمده و نگرانی هایی در باب همه گیر شدن استفاده از مواد مخدر جدید وجود دارد.
از طرفی مقایسه میزان اعتیاد قبل و بعد از انقلاب سال 1357 مطابق برخی گزارش های تحقیقاتی افزایش میزان اعتیاد را نشان می دهد. در تحقیقی که مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در سال 1377 منتشر کرد اینطور بیان شد که در استان تهران 37/7 درصد اعتیاد وجود داشته که این درصد به 17/10 در بعد از انقلاب رسیده است یا در چهار محال بخیتاری از 37/7 درصد به 17/10 درصد رسیده است.
عبدالرضا رحمانیفضلی وزیر کشور نیز در سال 1393 در شورای مبارزه با مواد مخدر کردستان در سنندج تعداد رسمی معتادان در ایران را یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر اعلام کرد و در عین حال گفته بود که آمار غیررسمی افراد معتاد در ایران بالغ بر سه میلیون نفر است.
جزینی قائم مقام دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر ۱۷ دی ماه 1393 در نشست شورای مبارزه با مواد مخدر استان ایلام با ابراز نگرانی از کاهش سن مصرف مواد مخدر در ایران به ۱۵ سال بیان کرده بود که یک درصد دانش آموزان کشور مصرف کننده مواد مخدر هستند که ۶۰ درصد این تعداد، شیشه مصرف میکنند.
در همین رابطه نیز دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان تهران 6 شهریورماه اعلام کرده بود که متاسفانه سن اعتیاد رو به پایین بوده و این موضوع در حال زنانه شدن نیز است به نحوی که از 800 هزار مصرف کننده تفننی مواد مخدر 10 درصد را زنان تشکیل می دهند.
دکتر ایرج حریرچی قائم مقام وزیر بهداشت 25 مرداد ماه 1395 در نشست خبری اعلام کرده بود که در حال حاضر 50 درصد زندانیان ما جرائمشان مربوط به مواد مخدر است و 50 درصد ورودی زندانها را مصرف کنندگان مواد مخدر تشکیل میدهند. همچنین 26.5 درصد طلاقها در کشور مرتبط با مصرف مخدر یا الکل است.
حسن موسوی چلک رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در آذرماه 1393 در رابطه با پایین آمدن سن استفاده از مواد مخدر و گرایش زنان به استفاده از مواد مخد گفته بود: « مواد مخدر خطرناک تر از گذشته شده است و سن افراد درگیر آسیبهای اجتماعی هم کاهش یافته است. زنان و دختران ما هم از این آسیبهای اجتماعی در امان نیستند. اما باید اعتراف کرد که در برنامه ریزی ها به این موضوع توجه مناسبی نشده است.یکی از دلایل آن این است که در ساختار سیاستگذاری کشور جایگاهی برای آسیبهای اجتماعی و سلامت اجتماعی تعریف و مشخص نشده است.همیشه حاشیه بوده و هنوز هم هست.»
مصرف مواد مخدر در جامعه یکی از معضلات اجتماعی است که همواره محل نگرانی مردم و مسئولین بوده و برای حل آن بحثهای مختلفی صورت گرفته و راهکارهای متفاوتی اندیشیده شده است.
قائم مقام دبیر کل ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفت و گو با ایسنا در رابطه با اقتصاد ناشی از مواد مخدر گفته است که « مواد مخدر به عنوان اقتصاد پنهان فاسد میتواند در هرکشوری گسترش یابد، ما باید هوشمندانه، هدفمند و آگاهانه و با اشراف اطلاعاتی به مقابله با این اقتصاد پنهان بپردازیم. مافیا همواره در یک مسیر حرکت نمیکند، مافیا میتواند از سیاستمداران و قانونگذاران، از سربازان مرزها، کارمندان در سطوح اداری و ... سوءاستفاده کند؛ در جلسات مجلس و دادگاه نفوذ کند و در تصمیمات فرمانداران و بخشداران و ... اثر بگذارد.»
محمدرضا آذرنیا دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان تهران 6 شهریورماه در گفت و گو با ایلنا بیان کرد بد که گردش مالی قاچاق مواد مخدر در جهان بین 450 تا 600 میلیارد دلار است. او همچنین گفته بود که ایران برای مقابله ریشهای با مواد مخدر بحث کشت جایگزین را به افغانستان پیشنهاد کرد و گفته است که گندم بکارید و مابهالتفاوت آن را ما میپردازیم.
ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی خود یکی از بهترین مسیرهای حمل و مواد مخدر از هلال طلایی و حتی مثلث طلایی به اروپا محسوب می گردد و با توجه به این که همسایه های ایران از تولید کننده های مواد مخدر هستند این موضوع توجه ویژه ای می خواهد. از یک طرف سن مصرف مواد مخدر در کشور در حال کاهش است و از طرف دیگر نیز دسترسی به مواد مخدر صنعتی راحت شده است.
موضوع دیگری که قائم مقام دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفت و گو با ایسنا در رابطه با آن صحبت کرده است، جمع آوری قلیانهای آلوده به مواد مخدر در قهوه خانه ها است. او گفته است « در اینکه قلیان یک مولفه در تضعیف سلامت جامعه است و می تواند جوانان ما را آلوده کند شکی وجود ندارد. مواردی در گذشته دال بر وجود مواد مخدر در قلیانها گزارش شده است اما اینکه هرنوع تنباکو یا موادی که در قلیان هاست آلوده به موادمخدر باشد را تایید نمیکنیم.»
علی مویدی همچنین آرزو کرده است که « به روزی برسیم که حتی یک قلیان هم روشن نشود. این موضوع که اگر قلیانها جمع آوری شوند جوانان به سمت مواد مخدر میروند را قبول ندارم.»
مویدی در حالی به موضوع قلیان ها اشاره کرده است که پیش تر دکتر خسرو صادق نیت رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت در برنامه «نبض» شبکه خبر که به موضوع مصرف قلیان و چالش های حوزه سلامت اختصاص داشت، گفته بود : « در سال های اخیر مصرف سیگار در بین نوجوانان و جوانان کشور رشد زیادی نداشته است، اما برعکس شاهد رشد مصرف قلیان در بین این قشر جامعه هستیم.»
او با اعلام اینکه مصرف قلیان در بین پسران ۲ برابر شده است، بیان کرده بود ک « این وضعیت در بین دختران به ۲.۵ برابر رسیده است.»
صادق نیت با انتقاد از اینکه مصرف قلیان در کشور خانوادگی شده است، در صحبت های خود تاکید کرده بود : « بررسی ها بر روی تنباکوهای اسانس دار نشان می دهد که ۷۰ تا ۸۰ درصد آنها حاوی مواد شیمیایی و حلال های صنعتی است.»
یکی از انتقادهایی که در مسیر مبارزه با مواد مخدر وجود دارد، بودجه پایین ستاد پیشگیری و مقابله با اعتیاد است. بودجه ستاد مبارزه با مواد مخدر در سال 1393، 142 میلیارد تومان بوده است که به گفته عبدالرضا عزیزی رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس نهم «فقط حدود صد میلیارد تومان آن تخصیص پیدا کرد.» بودجه سال 1394 نیز 165 میلیارد تومان بود. که بازهم کارشناسان این حوزه این رقم را کافی نمی دانستند.
دیدگاه تان را بنویسید