رازهای نهفته در موشک‌باران وزارت دفاع عربستان چه بود؟

بعد از هدف قرار گرفتن مقر وزارت دفاع عربستان در ریاض، بیش از هر چیز سرنوشت خالد بن سلمان وزیر دفاع عربستان مد نظر رسانه‌ها قرار گرفت.

خالد بن سلمان فرزند کوچک‌تر پادشاه عربستان و برادر محمد بن سلمان مرد همه‌کاره این پادشاهی در حال جنگ با یمن است.

رسانه‌های سعودی بعد از مدتی اعلام کردند او در دفتر کارش حضور ندارد و وزارتخانه نیز نه با یک سامانه موشکی واحد بلکه با لایه‌های متعدد پدافند هوایی محافظت می‌شود!

اما از نگاه رسانه‌های بی‌طرف، بمباران وزارت دفاع عربستان، هدف قرار دادن یک ساختمان نبود، بلکه هدف گرفتن یک شخص بود، دقیقاً همان شخصی که تاکید می‌شود از این حمله جان سالم به در برده است.

چرا خالد بن سلمان؟

خالد بن سلمان وزیر دفاعی نیست که از مسیر مدیریت اداری به این سمت رسیده باشد. او خلبان جنگنده اف-۱۵ است و ذهنیتی نظامی دارد؛ ساعات پرواز او به حدود هزار ساعت می‌رسد.

او در کارزار بین‌المللی ائتلاف علیه داعش در سوریه شرکت داشت و مستقیماً در دو عملیات «طوفان قاطعیت» و «احیای امید» مشارکت کرد؛ حتی خود او این چند عملیات‌ را آغاز کرد. به عبارت دیگر، مشارکت او در بمباران اهداف داخل یمن، صرفاً محدود به تصمیم‌گیری و صدور دستور نبود، بلکه حاصل هزار ساعت پروازی بود که شخصاً در آن هدایت حملات و بمباران‌های صورت‌گرفته در یمن را بر عهده داشت.

افزون بر این، او افسر اطلاعات تاکتیکی در نیروی هوایی سلطنتی عربستان است و دوره مدیران ارشد امنیت ملی و بین‌المللی را در دانشگاه هاروارد و دوره جنگ الکترونیک پیشرفته را در پاریس گذرانده است.

به این ترتیب، سه پرونده همزمان در اختیار او قرار گرفته است: جنگ هوایی، جنگ الکترونیک و کل دفتر عملیات تجاوز به یمن به نحوی روی میز بن سلمان کوچک‌تر است.

به گفته تحلیلگران عرب، امروز خالد بن سلمان مرکز ثقل ادامه تجاوزات علیه یمن محسوب می‌شود و هرچند طرح‌های اقتصادی برادرش در چشم‌انداز 2030 شکست مفتضحانه‌ای خورده، درصدد آن است که از این جنگ فضای تبلیغاتی برجسته‌ای برای پادشاهی دست‌و‌پا کند.

در همین زمینه گفته می‌شود خالد برخلاف محمد هیچ تمایلی به مذاکره ندارد؛ مذاکره‌ای که ولیعهد عربستان پس از روشن شدن این واقعیت که چشم‌انداز عملیات نظامی مسدود می‌شود یا به تعبیری به سوی شکست عربستان پیش می‌رود وارد آن شد.

گزارش رسانه‌های عربی از ریاض نشان می‌دهند ترامپ این روزها بازار تسلیحاتی آمریکا را برای خریدهای دست‌و‌دلبازانه مشتری متمولی همچون عربستان باز کرده تا تجهیزات نظامی (البته در چارچوب‌های مجاز آن) خریداری کند، در حالی که در سال 2022 دولت وقت آمریکا فروش تسلیحات را متوقف کرده بود.

به گفته خبرنگاران، زمانی که خالد بن سلمان سفیر عربستان در واشینگتن بود، چیزی جز تقویت روابط نظامی برایش اهمیت نداشت و تمرکز او مشخصاً بر پنتاگون و اطلاعات دفاعی بود.

این همان نهادی است که عملیات انتقال قدرت از محمد بن نایف، متحد بزرگ سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، به محمد بن سلمان را مدیریت کرد. از سال ۲۰۱۳، این انتقال از منطق مبتنی بر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، با تاکید بر صندوق‌های رأی و جامعه مدنی، به منطق اطلاعات دفاعی، با محوریت ارتش‌ها و حمایت از آنها، آغاز شد؛ روندی که در پی آن، مفاهیم توافق هسته‌ای و دموکراتیزه‌ کردن پس از دوران اوباما به پایان رسید، گرچه هنوز در واقعیت خبری از دو مورد آخر وجود ندارد.

با این همه، سابقه فعالیت‌های خالد بن سلمان در بخش اطلاعاتی باعث تقویت ساختاری در نیروی هوایی عربستان شده که کارشناسان آن را به ساختار اطلاعاتی نیروی هوایی ارتش اسرائیل تشبیه می‌کنند، یگانی به نام شلداگ که در قالب اطلاعات تاکتیکی نیروی هوایی را هدایت می‌کند.

در همین راستا، انصارالله بعد از هدف قرار دادن وزارت دفاع عربستان، ریاض را به تلاش برای هدف قرار دادن قبایل یمن متهم کرد تا به پایه‌های قدرت جامعه یمن ضربه وارد کند.

نتیجه این است که اکنون هر تصمیم سیاسی در منطقه، بُعدی نظامی دارد و خالد بن سلمان از سال ۲۰۱۷ محصول این معادله بوده است. هسته‌ای اطلاعاتی در داخل نیروی هوایی عربستان، مشابه یگان شلداگ اسرائیل، ایجاد شده است که با اتکا به اطلاعات تاکتیکی در میدان فعالیت می‌کند. خطرناک‌تر آنکه بانک اهداف ممکن است به قبایل یمنی نیز گسترش یابد، زیرا بازتجزیه جامعه یمن و بازسازی آن از نو، تنها از همین مسیر امکان‌پذیر است.

برخی از رسانه‌ها نیز با توجه به مواضع خالد بن سلمان می‌گویند گرایش او به طور کامل به سوی آمریکا و بریتانیاست و تاکید می‌کنند برخلاف برادرش که درصدد کمک گرفتن از کشورهای منطقه‌ای و حتی مصر است، او تکیه صد درصدی بر حمایت نظامی آمریکا و انگلیس دارد و حتی تلاش‌‌هایی برای کشاندن پای فرانسه به این جنگ نیز کرده است.

به گفته یک کارشناس عرب، بانک اهداف جنگ جاری در یمن این روزها دیگر بر کسی پوشیده نمانده است: قبایل یمن در برابر کاخ‌های سلطنتی این معادله را تشکیل می‌دهند. زیرا از لحظه‌ای که ذهنیت نظامی، خلبان، افسر اطلاعاتی و دفتر عملیات همگی در وجود یک نفر جمع شدند، خود او به مشخص‌ترین و آسان‌ترین هدف برای شناسایی در این جنگ تبدیل شد.