در تابستان برق خانگی در روز ۲ ساعت قطع خواهد شد؟

با رسیدن به فصل گرما و افزایش محسوس مصرف برق در کشور، موضوع ناترازی انرژی بار دیگر به صدر دغدغه‌های ملی بازگشته است.

 به گزارش اقتصادنیوز، تابستان ۱۴۰۵ در حالی آغاز می‌شود که بخش قابل‌توجهی از صنایع کشور هنوز درگیر جبران خسارت‌های ناشی از خاموشی‌های سال گذشته هستند و نگرانی‌ها درباره فشار بر شبکه سراسری برق و احتمال تکرار قطعی‌ها وجود دارد. 

در این شرایط، نقش هماهنگی میان بخش دولتی و خصوصی، ظرفیت‌های نیروگاه‌های تجدیدپذیر و استفاده بهینه از فناوری‌های ذخیره‌ساز انرژی، بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند. 

در گفت‌وگو با آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، ابعاد مختلف ناترازی برق در تابستان، پیامدهای آن برای صنایع و خانوارها و راهکارهای کاهش فشار بر شبکه بررسی شده است. 

با توجه به ورود کشور به فصل گرما و هشدارهای پی‌درپی در خصوص افزایش مصرف برق، ارزیابی شما از میزان ناترازی انرژی در تابستان امسال چیست؟ آیا پیش‌بینی می‌کنید که این ناترازی نسبت به سال گذشته بیشتر شود و این اتفاق چه تبعاتی برای صنایع کشور خواهد داشت؟ 

در ابتدا باید اشاره کنم که خوشبختانه پس از مدت‌ها، امسال شاهد طبیعتی هستیم که همه رویدادهای آن به موقع است. در حال حاضر که نزدیک به نیمه خردادماه هستیم، بهترین زمان برای تغییرات فصلی است. سال گذشته گرما به طور زودهنگام از اواخر فروردین‌ماه آغاز شد؛ لذا امسال شرایط به موقع است. 

موضوع مهم‌تر این است که برخی از زیرساخت‌های کشور و همچنین تعدادی از صنایع آسیب دیده‌اند، اما در این میان، اتفاق نسبتاً مثبتی نیز رخ داده و آن ورود نزدیک به ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر (خورشیدی) به مدار است. 

عمده مشکلات ناترازی در کشور مربوط به زمانی است که برق برای سیستم‌های برودتی استفاده می‌شود. ما در شب و یا در ایام سرد سال به آن صورت مشکل کمبود برق نداریم؛ چالش اصلی ما از ساعت ۱۰ یا ۱۱ صبح آغاز می‌شود که هوا رو به گرمی می‌رود و مردم سیستم‌های سرمایشی خود را روشن می‌کنند و این وضعیت تا ساعت ۷ یا ۸ شب که هوا خنک‌تر شده و آفتاب افول می‌کند، ادامه می‌یابد. 

خوشبختانه در این بازه زمانی، انرژی خورشیدی نیز در مدار قرار دارد و بخشی از نیاز را تأمین می‌کند. سال گذشته ما با ناترازی نزدیک به ۲۰ هزار مگاوات مواجه بودیم، اما طبق گفته مدیرعامل محترم توانیر، امسال این عدد به حدود ۱۲ هزار مگاوات رسیده است که نشان‌دهنده کاهش فشار و میزان خاموشی‌ها در بخش صنعت است. 

با توجه به کاهش ناترازی که به آن اشاره کردید، وضعیت خاموشی‌ها در بخش‌های مختلف به چه صورت خواهد بود؟ آیا اولویتی برای جلوگیری از آسیب به صنایع در نظر گرفته شده است؟ 

با توجه به آسیب‌های جدی که سال گذشته به دلیل خاموشی‌ها به پیکره صنعت وارد شد، رئیس جمهور تأکید اکید کرده‌اند که صنایع خاموش نشوند. اگر قرار باشد این دستورالعمل به طور جدی پیگیری و اجرا شود، قاعدتاً بایستی خاموشی منازل مسکونی افزایش یابد. 

به نظر من، برای اینکه چرخ صنعت کشور پابرجا بماند، مردم باید تحمل دو ساعت خاموشی در روز را داشته باشند. پیش‌بینی می‌شود که این روند از اواخر خرداد یا اوایل تیرماه آغاز شود و مردم ایران احتمالاً به مدت سه ماه با این شرایط درگیر خواهند بود که در این مدت همراهی و همدلی همگانی ضروری است. 

برای اقتصاد کشور لازم است که مردم این ازخودگذشتگی را داشته باشند، اما راهکار اصلی در سرمایه‌گذاری بخش‌های مختلف بر روی دستگاه‌های ذخیره‌ساز برق نهفته است. مردم می‌توانند با تهیه این دستگاه‌ها، در ساعاتی که شبکه مشکلی ندارد (مانند شب‌ها)، برق را ذخیره کرده و در ساعات پیک و گرم روز از آن استفاده کنند؛ این کار هم به رفاه خانواده‌ها کمک می‌کند و هم فشار را از روی شبکه سراسری برمی‌دارد. 

پنل‌های خورشیدی برای همه مقدور نیست، اما ذخیره ساز مقدور است در همه منازل مسکونی نصب شود؛ باید به عمر مفید ۱۶ تا ۲۰ساله این دستگاه‌ها توجه کرد. با توجه به اینکه قیمت برق در آینده حتماً تغییر خواهد کرد و رو به افزایش است و تعرفه‌گذاری‌ها بر اساس ساعات مصرف تغییر خواهد کرد، این سرمایه‌گذاری کاملاً مقرون‌به‌صرفه و سودآور خواهد بود. 

افراد می‌توانند برق را با قیمت ارزان در شب ذخیره و در ساعات گران روز استفاده کنند که این امر در میان‌مدت هزینه‌ها را مستهلک می‌کند. پیشنهاد ما این است که شبکه بانکی و بخش‌های اقتصادی تسهیلات لازم را برای خرید این تجهیزات در اختیار مردم قرار دهند. امروزه در تمام دنیا از باتری‌های «لیتیوم فسفات آهن» با همین رویکرد استفاده می‌شود و من حتی به دفاتر خبری و مجموعه‌های شما نیز توصیه می‌کنم به جای ژنراتور، از سیستم‌های پاور استوریج (Power Storage) استفاده کنید؛ چرا که استفاده از ژنراتور فرآیندی منطقی برای تأمین این نیاز نیست. 

با توجه به محدودیت منابع دولت برای توسعه زیرساخت‌های انرژی، نقش بخش خصوصی را در کاهش ناترازی برق چطور ارزیابی می‌کنید؟ موانع اصلی ورود سرمایه‌گذاران خصوصی به حوزه نیروگاه‌سازی و انرژی‌های تجدیدپذیر چیست و چه اصلاحاتی باید انجام شود تا بخش خصوصی انگیزه واقعی برای مشارکت پیدا کند؟ 

واقعیت این است که نحوه صدور مجوزها بسیار دشوار شده است. اینکه دولت صرفاً همه را به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر سوق دهد، به تنهایی کار عاقلانه‌ای نیست؛ زیرا در مقاطعی توان پاسخ‌گویی کامل از این طریق وجود نخواهد داشت. ما باید به سمت نوگرایی حرکت کنیم و نیروگاه‌های قدیمی با راندمان پایین را از مدار خارج کنیم تا فضا برای شکوفایی انرژی‌های تجدیدپذیر مهیا شود. 

مطلب بسیار حائز اهمیت، بوروکراسی فرساینده‌ای است که در مسیر صدور مجوزها وجود دارد. رفتارها بسیار سخت‌گیرانه است و این موضوع باعث شده بسیاری از سرمایه‌گذاران در میانه راه ناتوان شده و از ادامه مسیر باز بمانند. حتماً باید یک بازنگری جدی صورت گیرد و بوروکراسی‌ها کاهش یابد تا مردم و بخش خصوصی بتوانند راحت‌تر مجوز دریافت کرده و فعالیت‌های خود را در حوزه انرژی انجام دهند.