گزارش سی‌ان‌ان از تبعات اقتصادی جنگ؛ جهان در آستانه رکود

این شبکه خبری در گزارشی اعلام کرد جنگی که آمریکا آغاز کرده، به بحرانی اقتصادی تبدیل شده که بار آن بر دوش کشورهایی قرار گرفته است که اساساً خواهان چنین جنگی نبوده‌اند.

به گزارش  مهر به نقل از سی‌ان‌ان، در این گزارش آمده است که در علم اقتصاد، «قوی سیاه» به رویدادی نادر و غیرقابل پیش‌بینی گفته می‌شود که با وجود احتمال وقوع کم، پیامدهای بسیار شدید و شوک‌آوری برای بازارهای مالی و ثبات اقتصادی کشورها به همراه دارد و اغلب مدل‌های اقتصادی متعارف قادر به پیش‌بینی آن نیستند.

سی‌ان‌ان می‌نویسد جنگ علیه ایران اکنون به نمونه‌ای از چنین رویدادی تبدیل شده است؛ شوکی غیرمنتظره که همزمان با ادامه درگیری‌های نظامی در خاورمیانه و کشته شدن صدها غیرنظامی، موجی از پیامدهای اقتصادی را از خلیج فارس به سراسر جهان منتقل می‌کند.

«جاش لیپسکی» رئیس اقتصاد بین‌الملل در شورای آتلانتیک در این باره گفت: در چنین شرایطی هیچ‌کس برنده نیست. به گفته او، پس از حمله ایران به تأسیسات گاز طبیعی مایع قطر که در واکنش به حمله اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی انجام شد، شوک قیمت حامل‌های انرژی به شکل قابل توجهی تشدید شده است.

به نوشته این گزارش، افزایش شدید قیمت گاز باعث شده برخی کشورها به سرعت محدودیت‌هایی در مصرف انرژی اعمال کنند. برای نمونه پاکستان مدارس را به مدت دو هفته تعطیل کرده و هند نیز در حال سهمیه‌بندی گاز طبیعی برای صنایع است؛ به طوری که در شهر پونا برخی کارخانه‌ها فعالیت کوره‌های گازسوز خود را متوقف کرده‌اند.

«جو بروسوئلاس» اقتصاددان ارشد آمریکا در شرکت «آراس‌ام» نیز در گفتگو با سی‌ان‌ان هشدار داد که اگر این جنگ ادامه پیدا کند، اقتصاد جهانی با رکود قابل توجهی مواجه خواهد شد. او افزود اگرچه فاصله گرفتن آمریکا از سوخت‌های فسیلی تا حدی به این کشور کمک کرده است، اما این سپر محافظتی نیز محدودیت‌هایی دارد.

به گفته او، کشورهای آسیایی بیش از آمریکا در معرض آسیب قرار دارند، زیرا کاهش سریع تقاضا می‌تواند برخی از اقتصادهای این منطقه را به سرعت وارد رکود کند.

در همین حال کره جنوبی برای نخستین بار طی ۳۰ سال گذشته سقف قیمت عمده سوخت را تعیین کرده است. پاکستان علاوه بر تعطیلی مدارس، برای کنترل کسری بودجه حقوق برخی کارمندان دولت را کاهش داده و در تایلند نیز از مقامات خواسته شده از خانه کار کنند. فیلیپین نیز هفته کاری چهار روزه را اجرا کرده است.

در بنگلادش نیز پس از تعیین سقف خرید سوخت، صف‌های طولانی در پمپ‌بنزین‌ها شکل گرفته و شرکت تحقیقاتی «وود مکنزی» گزارش داده که نشانه‌هایی از جیره‌بندی گسترده گاز طبیعی در این کشور مشاهده می‌شود؛ موضوعی که تولیدکنندگان پوشاک را با کاهش قابل توجه تولید مواجه کرده است.

بر اساس این گزارش، چین به عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد آسیا ممکن است نسبت به برخی همسایگان خود کمتر آسیب ببیند. اگرچه این کشور بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است و بخش قابل توجهی از واردات نفت آن از تنگه هرمز عبور می‌کند، اما وابستگی بالای چین به زغال‌سنگ و توسعه گسترده خودروهای برقی و انرژی‌های تجدیدپذیر تا حدی اثر افزایش قیمت سوخت‌های فسیلی را کاهش داده است.

«جولیان ایوانز-پریچارد» رئیس بخش چین در مؤسسه «کپیتال اکونومیکس» نیز در یادداشتی اعلام کرده است که چین علاوه بر این عوامل، ذخایر قابل توجهی از نفت خام در اختیار دارد که معادل حدود ۱۲۰ روز مصرف این کشور برآورد می‌شود. به گفته او، این شرایط حتی می‌تواند در تجارت جهانی به سود تولیدکنندگان چینی تمام شود زیرا رقبای آن‌ها با افزایش هزینه‌های تولید روبه‌رو خواهند شد.

در اروپا نیز افزایش قیمت انرژی یادآور بحران پس از جنگ روسیه و اوکراین است. «جاش لیپسکی» در حاشیه نشست وزرای دارایی و رؤسای بانک‌های مرکزی در پراگ گفت بسیاری از کشورهای اروپایی با احساسی شبیه «دوباره همان بحران» روبه‌رو شده‌اند.

گزارش سی‌ان‌ان حاکی است که گاز طبیعی همچنان منبع اصلی انرژی برای خانوارهای اتحادیه اروپاست و از آغاز جنگ، قیمت شاخص گاز در اروپا تقریباً دو برابر شده است.

«بارت دی وور» نخست‌وزیر بلژیک نیز در حاشیه نشست اتحادیه اروپا هشدار داد: حتی پیش از این بحران نیز قیمت‌های انرژی بیش از حد بالا بود و اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، اروپا با مشکلات جدی روبه‌رو خواهد شد.

بر اساس این گزارش، اگرچه اتحادیه اروپا بخش زیادی از گاز مایع خود را از آمریکا وارد می‌کند، اما کاهش عرضه قطر باعث افزایش قیمت‌ها در بازار جهانی شده است. در همین حال مؤسسه «کپلر» اعلام کرده از زمان آغاز جنگ دست‌کم ۱۱ کشتی حامل گاز که مقصدشان اروپا بوده، مسیر خود را به سمت آسیا تغییر داده‌اند؛ جایی که خریداران قیمت‌های بالاتری پیشنهاد داده‌اند.

«هولگر اشمیدینگ» اقتصاددان ارشد بانک «برنبرگ» نیز هشدار داده است که در صورت ادامه چندماهه درگیری‌ها، نرخ تورم در اتحادیه اروپا که درژانویه حدود ۲ درصد بود، ممکن است بیش از یک درصد دیگر افزایش یابد و رشد اقتصادی این منطقه نیز تا حدود نیم درصد کاهش پیدا کند.