معاون فنی و بازرگانی شرکت ملی پست خبر داد: اجرای برنامه‌های گسترده هوشمندسازی در شرکت پست / از ربات‌های سورتینگ تا دستیار مبتنی بر هوش مصنوعی

معاون فنی و بازرگانی شرکت ملی پست از اجرای برنامه‌های گسترده هوشمندسازی در این شرکت خبر داد و گفت: استفاده از ربات‌های هوشمند، سامانه‌های مسیریابی، فناوری OCR و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، ضمن کاهش خطای پردازش مرسولات و افزایش سرعت توزیع، زمینه ارایه نسل سوم خدمات پستی تا سال ۱۴۰۷ را فراهم خواهد کرد.

به گزارش اعتماد، هوشمندسازی دیگر صرفا به معنای استفاده از تجهیزات جدید نیست، بلکه به ابزاری برای افزایش سرعت، کاهش خطا و ارتقای تجربه مشتری در صنعت پست تبدیل شده است. معاون فنی و بازرگانی شرکت ملی پست با تشریح برنامه‌های این شرکت می‌گوید: بهره‌گیری از ربات‌های هوشمند، فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان، زمان پردازش مرسولات را کاهش داده و زمینه حرکت شرکت ملی پست به سمت نسل سوم خدمات پستی و لجستیک هوشمند را فراهم کرده است. امیرحسین کریمی در گفت‌وگو با «اعتماد» با اشاره به روند هوشمندسازی فرآیندهای این شرکت گفت: توسعه فناوری در صنعت پست، شرکت ملی پست را ناگزیر کرده است تا برای حفظ قدرت رقابت، استفاده از فناوری‌های نوین را در تمامی بخش‌ها گسترش دهد. امروز در مراکز تجزیه و مبادلات از سورتینگ‌ها و ربات‌های هوشمند برای تفکیک مرسولات استفاده می‌شود، در بخش توزیع سامانه‌های مسیریابی هوشمند به کاهش زمان و مسافت ارسال کمک می‌کنند و ایجاد کیوسک‌های سلف‌سرویس نیز امکان تحویل مرسولات بدون نیاز به حضور متصدی را فراهم کرده است. همچنین ابزارهای همراه نامه‌رسانان نیز با هدف هوشمندسازی فرآیندها ارتقا یافته‌اند. وی درباره تاثیر این تحول بر اشتغال کارکنان اظهار کرد: سیاست شرکت ملی پست حذف نیروی انسانی نیست، بلکه با تغییر فرآیندها، نیروها در بخش‌های دیگر به ‌کار گرفته شده و با کاهش نیاز در برخی واحدها، کارکنان به بخش‌های مورد نیاز منتقل می‌شوند. معاون فنی و بازرگانی شرکت ملی پست، مهم‌ترین دستاورد هوشمندسازی را افزایش دقت و سرعت پردازش مرسولات دانست و گفت: استفاده از فناوری تشخیص خودکار نشانی (OCR) میزان خطای تفکیک مرسولات را به حدود 0.2 درصد رسانده است؛ رقمی که در مقایسه با پردازش دستی، هم سرعت بیشتری دارد و هم احتمال خطا را به شکل قابل ‌توجهی کاهش می‌دهد. این زیرساخت‌ها در شرایط بحرانی مانند همه‌گیری کرونا و جنگ ۱۲ روزه نیز امکان تداوم خدمات پستی را فراهم کردند، زیرا بخشی از فعالیت‌ها بدون وابستگی مستقیم به نیروی انسانی انجام شد.

نقش هوش مصنوعی در آینده صنعت پست

کریمی با اشاره به نقش هوش مصنوعی در آینده صنعت پست اظهار کرد: این فناوری می‌تواند در تحلیل داده‌ها، طراحی خدمات جدید، بهینه‌سازی مسیرهای توزیع، کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری نقش موثری ایفا کند. در این حوزه می‌توان به راه‌اندازی «دستیار پستی من» به عنوان نخستین تجربه عملی شرکت ملی پست اشاره کرد. این چت‌بات که از مهر سال گذشته در بستر پیام‌رسان بله و وب‌سایت شرکت فعال شده، به پرسش‌های کاربران پاسخ می‌دهد و بخشی از خدمات اطلاع‌رسانی را به صورت هوشمند ارایه می‌کند. وی درباره رهگیری مرسولات نیز توضیح داد: از زمان ثبت مرسوله، در صورت ثبت شماره تلفن فرستنده و‌ گیرنده، اطلاع‌رسانی در مراحل مختلف از طریق پیامک انجام می‌شود و مشتریان با استفاده از کد رهگیری ۲۴ رقمی می‌توانند از طریق سامانه رهگیری یا دستیار پستی، آخرین وضعیت مرسوله خود را مشاهده کنند. این شیوه اطلاع‌رسانی موجب افزایش شفافیت و کاهش نگرانی مشتریان شده است.

معاون فنی و بازرگانی شرکت ملی پست با اشاره به رشد تجارت الکترونیک گفت: این شرکت علاوه بر ایفای نقش زیرساخت لجستیکی کسب‌وکارهای اینترنتی، خود نیز با ایجاد پلتفرم «ای‌بازار» در توسعه تجارت الکترونیک، به‌ویژه در مناطق محروم و روستایی مشارکت کرده است. ارایه API به فعالان تجارت الکترونیک، امکان بهره‌گیری سریع‌تر از شبکه گسترده توزیع پست را برای کسب‌وکارها فراهم کرده است.

کریمی درباره رقابت با شرکت‌های خصوصی فعال در حوزه پست اظهار کرد: پس از تصویب اساسنامه شرکت ملی پست در سال ۱۳۹۵، فعالیت بخش خصوصی در این صنعت گسترش یافت و اکنون بیش از ۲۰ اپراتور دارای مجوز در این حوزه فعالیت می‌کنند. شرکت ملی پست برای حفظ جایگاه خود، اصلاح فرآیندها، توسعه تحول دیجیتال، استفاده از فناوری‌های نوین و ارتقای تجربه مشتری را در اولویت قرار داده است.

مهم‌ترین چالش‌های هوشمندسازی؛ از هزینه بالای سرمایه‌گذاری تا فرهنگ‌سازی

وی مهم‌ترین چالش‌های هوشمندسازی را هزینه بالای سرمایه‌گذاری، نیاز به ارتقای دانش تخصصی و ضرورت فرهنگ‌سازی عنوان کرد و گفت: شرکت ملی پست برای غلبه بر این موانع، مرکز نوآوری و شتاب‌دهی خود را با حضور ده‌ها شرکت دانش‌بنیان راه‌اندازی کرده است. بسیاری از راهکارهای فعلی از جمله سامانه‌های سورتینگ هوشمند و ربات‌های مورد استفاده، حاصل همکاری همین شرکت‌هاست و مدل همکاری نیز به گونه‌ای طراحی شده که بدون سرمایه‌گذاری اولیه سنگین، خدمات مورد نیاز از بخش خصوصی خریداری می‌شود.

معاون فنی و بازرگانی شرکت ملی پست با تاکید بر اهمیت شرکت‌های دانش‌بنیان افزود: این همکاری یک مدل برد-برد ایجاد کرده است، زیرا از یک‌سو شرکت‌های فناور فرصت آزمون و تجاری‌سازی محصولات خود را پیدا می‌کنند و ازسوی دیگر، شرکت ملی پست بدون تحمل هزینه‌های سنگین توسعه فناوری، از خدمات نوآورانه بهره‌مند می‌شود. برخی از این شرکت‌ها پس از همکاری با پست توانسته‌اند محصولات خود را به سایر اپراتورها و حتی بازارهای خارجی نیز عرضه کنند. کریمی درباره برنامه‌های آینده شرکت ملی پست گفت: سند راهبردی سال‌های ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۷ با هدف حرکت به سمت اپراتور هوشمند پستی تدوین شده و توسعه لجستیک هوشمند، اقتصاد دیجیتال و فناوری‌های نوین، محور اصلی این برنامه است. نتایج این رویکرد هم‌اکنون نیز قابل مشاهده است؛ به‌گونه‌ای که میانگین زمان توزیع مرسولات نمایشگاه مجازی کتاب از ۲.۷ روز به ۲.۵ روز کاهش یافته و امکان رهگیری دقیق‌تر، ثبت تصویری وضعیت مرسولات و مدیریت بهتر فرآیندهای توزیع فراهم شده است. وی درباره امنیت داده‌ها نیز تاکید کرد: تمامی سامانه‌های شرکت ملی پست براساس استانداردها و پروتکل‌های امنیتی ملی فعالیت می‌کنند و تاکنون در این حوزه چالش جدی گزارش نشده است. معاون فنی و بازرگانی شرکت ملی پست در پایان با اشاره به توسعه خدمات جدید ازجمله سرویس «پودو» و صندوق‌های هوشمند دریافت مرسوله (لاکر) اظهار کرد: هدف این خدمات افزایش حق انتخاب مشتری، کاهش هزینه‌های توزیع و انعطاف بیشتر در زمان تحویل مرسولات است. بر این اساس، گیرندگان می‌توانند محل و زمان دریافت مرسوله را از میان دفاتر منتخب یا لاکرهای هوشمند انتخاب کنند و حتی در صورت عدم حضور در نشانی اولیه، محل جدیدی برای دریافت مرسوله تعیین کنند؛ رویکردی که نقش مهمی در ارتقای کیفیت خدمات و رضایت مشتریان خواهد داشت.