کرایه مغازه در تهران چقدر آب می‌خورد؟

طی ۱۳۵روز گذشته، وقایع سیاسی و اقتصادی که به شکل «ناآرامی‌های دی‌ماه، جنگ ۴۰روزه و خیز تورم کالاها به‌ویژه خوراکی‌ها» رخ داد، یک اختلال گسترده در جریان فروش طیف گسترده‌ای از خرده‌فروشان ایجاد کرد؛ به‌طوری‌که تعطیلی اجباری عمده روزها از یک‌سو و فشار قیمت اجناس بر توان خریداران از سوی دیگر نبض کاسبی در مغازه‌ها را از سطح همیشگی انداخت.

به گزارش دنیای اقتصاد، در برخی گروه‌های خرده‌فروشی، میزان فروش به یک‌سوم زمان قبل‌از تنش‌ها رسیده است. در مقابل، مغازه‌دارها بین ۴۰ تا ۵۰درصد درآمدشان را باید برای اجاره مغازه کنار بگذارند. ادامه کاهش خرید خانوارها که برخی اقلام مصرفی را به مرز «حذف از سبد خرید» رسانده است، می‌تواند تهدیدی برای واحدهای صنفی باشد و خطر بیکاری مغازه‌دارها را به همراه داشته باشد.

متوسط اجاره‌بهای اعلامی چیزی در حدود ۵ تا ۶برابر متوسط اجاره‌بهای اعلامی در بازار آپارتمان‌های مسکونی است. اخیرا در پی «ماندگاری» ریسک‌های رکودساز در بازار خرده‌فروشی، بخشی از مالکان مغازه‌ها و مال‌ها نرمش‌هایی مقابل مستاجرهای خود نشان داده‌اند.

کاسبانی که در مغازه‌های اجاره‌ای مشغول به‌کار هستند از  دی ماه تا به امروز یعنی طی ۱۳۵ روز اخیر با دو متغیر کلیدی یعنی الزام به «پرداخت اجاره‌بها» و افت «فروش کالا» مواجه شده‌اند.

نکته اول: اتفاقات اخیر بر فعالیت تمامی کسبه اثر منفی گذاشته، اما میزان آسیب برای همه یکسان نیست

نکته دوم: به‌دلیل تورم در بخش کالاها، کاسبان در جایگزینی جنس پس از فروش محصول با چالش مواجه هستند.

نکته سوم: میزان اجاره‌بها حدود 40 تا 50درصد درآمد مغازه‌داران مستاجر را به خود اختصاص می‌دهد؛ این رقم برای کاسبان مستاجر به شدت سنگین است، اما در 135روز اخیر تبدیل به وزنه‌ای غیرقابل حمل شده است.

نکته چهارم: به گفته مغازه‌داران از زمان بروز جنگ، مشتریان گذری و دائمی مغازه‌ها، کافه‌ها و رستوران‌ها به شدت کاهش یافته است.

نکته پنجم: در برخی اصناف نظیر کافه، رستوران، عطرفروشی و... پایداری کسب‌وکار به عدم جابه‌جایی است، در چنین شرایطی مستاجر تمام تلاش خود را می‌کند تا واحد خود را با مبلغ پیشنهادی موجر حفظ کند.

نکته ششم: حاشیه سود مغازه‌داران مستاجر به کمتر از 20درصد رسیده است.

بررسی‌ها از آن حکایت دارد که چالش مغازه‌داران مستاجر باعث شده است بخشی از موجران مغازه‌ها 4نرمش در برخورد با مستاجران داشته باشند. اول آنکه امسال رشد اجاره‌بهای مغازه کم شده و در برخ موارد صاحبان مغازه نسبت به عدم رشد اجاره‌بها اقدام کرده‌اند.

دوم آنکه مغازه‌های با پاخور خوب در برخی رسته‌ها و مال‌ها خالی شده و صاحب ملک برای اجاره به مستاجر جدید حاضر به ارائه تخفیف است.

سوم آنکه مقررات اجاره در برخی مراکز تجاری تسهیل شده، به‌عنوان نمونه امکان‌ پذیرش مستاجر از غیر از برندهای خاص فراهم شده است و چهارم آنکه موجران دریافت اجاره با تاخیر یا به شکل اقساطی یا حتی کسر از مبلغ ودیعه را پذیرفته‌اند.