میزان درآمد باشگاه‌ها از لیگ قهرمانان اروپا؛ پاریس 127 میلیون پوند، آرسنال 125 میلیون!

 

به گزارش روزنامه «اعتماد»، پیروزی شنبه شب شاگردان لوئیس انریکه در ضربات پنالتی، علاوه بر حدود ۱۳۹ میلیون یورو (۱۲۱ میلیون پوند / ۱۶۲ میلیون دلار) که پیش از این به دست آورده بودند، ۶.۵ میلیون یورو (۵.۷ میلیون پوند) دیگر به درآمدهای آنها اضافه کرد. البته این تمام ماجرا نیست؛ صعود به سوپرجام اروپا - جایی که آنها باید در ماه آگوست در زالتسبورگ به مصاف استون ویلا بروند- ۴ میلیون یوروی دیگر (۳.۵ میلیون پوند) به آنها هدیه می‌دهد و در صورت قهرمانی، ۱ میلیون یوروی دیگر (۰.۹ میلیون پوند) نیز روی آن خواهد آمد. این ۴ میلیون یورو در مجموع ارقامی که در اینجا ذکر شده، لحاظ نشده است. پیش‌بینی می‌شود آرسنال، نایب‌قهرمان شکست‌خورده این رقابت‌ها، ۱۴۳ میلیون یورو (۱۲۵ میلیون پوند / ۱۶۶.۷ میلیون دلار) درآمد کسب کرده باشد که یک رکورد بی‌سابقه برای یک باشگاه انگلیسی محسوب می‌شود. چنین درآمدهای سنگینی به ویژه در پاریس و با توجه به فروپاشی حق پخش تلویزیونی بازی‌های داخلی در فرانسه، بسیار گره‌گشاست. سومین قهرمانی پیاپی پاری‌سن‌ژرمن در لیگ ۱ فرانسه در فصل ۲۵-۲۰۲۴ تنها ۳۸.۵ میلیون یورو (۳۲.۴ میلیون پوند) جایزه نقدی داخلی ایجاد کرد؛ یعنی بیش از شش برابر کمتر از مبلغی که آرسنال به تازگی برای قهرمانی در لیگ برتر انگلیس به جیب‌زده است. انتظار می‌رود پرداختی‌های داخلی در بالاترین سطح فوتبال فرانسه - که پاری‌سن‌ژرمن اخیرا دوباره در آن قهرمان شد -  در فصل ۲۶-۲۰۲۵ حتی بیشتر از این کاهش یافته باشد.

پاری‌سن‌ژرمن از حمایت سخاوتمندانه شرکت سرمایه‌گذاری ورزشی قطر (QSI) برخوردار است که از زمان تصاحب این باشگاه در سال ۲۰۱۱، میلیاردها دلار به آن تزریق کرده است، اما جوایز نقدی بالاتر به پایبندی باشگاه به قوانین مالی یوفا (فرپلی مالی) کمک می‌کند؛ قوانینی که این باشگاه در گذشته با آنها به مشکل خورده بود. اما در مورد تیمی که آنها شنبه شب در بوداپست شکست دادند؛ پیش از این هیچ تیم لیگ برتری در یک فصل بیش از ۳۰۰ میلیون پوند درآمد از محل حق پخش تلویزیونی کسب نکرده بود. با این حال، سهم یوفای آرسنال در کنار نزدیک به ۲۰۰ میلیون پوندی که از قهرمانی در لیگ برتر این فصل به دست آورده، باعث می‌شود آنها گام به قلمروی جدیدی بگذارند. انتظار می‌رود چلسی نیز به لطف موفقیت سال گذشته خود در جام جهانی باشگاه‌ها به جایگاه مشابهی برسد، اما درآمد تلویزیونی آرسنال در این فصل، یک رکورد جدید برای باشگاه‌های انگلیسی خواهد بود.

در حالی که پاری‌سن‌ژرمن و آرسنال پیشتاز بودند، ۳۶ تیم حاضر در لیگ قهرمانان اروپا در این فصل سهمی از صندوق جوایز ۲.۴۲۸ میلیارد یورویی (۲.۱۱۳ میلیارد پوند / ۲.۸۳ میلیارد دلار) داشتند و ۳۰ میلیون یوروی دیگر (۲۶ میلیون پوند) به هفت باشگاهی اختصاص یافت (هر کدام ۴.۲۹ میلیون یورو) که در مرحله پلی‌آف تابستان گذشته حذف شدند. این دومین سال متوالی است که یوفا نزدیک به ۲.۵ میلیارد یورو به تیم‌های لیگ قهرمانان پرداخت می‌کند که نسبت به رقم ۲.۰ میلیارد یورویی در سه فصل بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴، با افزایش همراه بوده است.

از این بودجه، ۹۰۵ میلیون یورو (۷۸۸ میلیون پوند) بر اساس عملکرد تیم‌ها توزیع می‌شود، بنابراین طبیعتا تیم‌هایی که به مراحل پایانی مسابقات راه می‌یابند، بیشترین درآمد را کسب می‌کنند. رکورد ۱۰۰ درصد پیروزی آرسنال در مرحله گروهی (لیگ) به این معنی بود که حتی قبل از مشخص شدن نتیجه این آخر هفته، آنها درآمد بیشتری نسبت به پاری‌سن‌ژرمن از صندوق عملکرد کسب می‌کردند؛ چرا که پاری‌سن‌ژرمن در مرحله گروهی تنها در رتبه یازدهم قرار گرفته بود و برای دومین سال متوالی از طریق پلی‌آف مرحله حذفی به فینال رسید.

این برتری آرسنال تا حد زیادی با پرداختی‌های مربوط به «بخش ارزش» (value pillar) یوفا جبران شد؛ مکانیزمی که به باشگاه‌ها بر اساس رتبه‌بندی ضریب آنها (تعیین‌شده بر اساس عملکرد گذشته در مسابقات اروپایی) و حجم قرارداد حق پخش تلویزیونی کشورشان برای این مسابقات، پول پرداخت می‌کند.

تعیین سهم‌ها از بخش ارزش ۸۵۳ میلیون یورویی (۷۴۲ میلیون پوند) تا حدودی پیچیده و برآوردها ممکن است تفاوت جزیی و غیراهمیتی با ارقام توزیع نهایی که یوفا در سال آینده منتشر می‌کند، داشته باشد.

با این حال، ما به دلیل حضور مداوم پاری‌سن‌ژرمن در لیگ قهرمانان و قرارداد کلان حق پخش تلویزیونی فرانسه می‌دانیم که این باشگاه پاریسی یکی از بالاترین درآمدها را از این صندوق داشته است. بر اساس رتبه‌بندی ما، آرسنال تنها هفتمین پرداختی بزرگ را از این بخش دریافت کرده است.

جدا از این، همه ۳۶ باشگاه مبلغ ۱۸.۶ میلیون یورو (۱۶.۲ میلیون پوند) حق ورودی دریافت کردند، اگرچه نابرابری توزیع درآمد در میان این باشگاه‌ها بسیار چشمگیر است. درآمد ۱۴۵.۹ میلیون یورویی (۱۲۷.۰ میلیون پوند) قهرمان مسابقات، حدود هفت برابر بیشتر از ۲۱.۲ میلیون یورویی (۱۸.۵ میلیون پوند) بود که توسط کم‌درآمدترین تیم یعنی اف‌سی کایرات قزاقستان به دست آمد.

البته همه‌چیز نسبی است. این مبلغ برای کایرات، بیش از یک‌پنجم کل درآمدهای لیگ برتر ۱۴ تیمی قزاقستان در سال ۲۰۲۴ بود (آمار سال ۲۰۲۵ هنوز در دسترس نیست) . توانایی این مسابقات در برهم زدن توازن رقابت‌های داخلی در آذربایجان حتی بیشتر مشهود بود؛ جایی که صعود قره‌باغ به پلی‌آف مرحله حذفی، ۳۶ میلیون یورو (۳۱.۲ میلیون پوند) برای آنها به همراه داشت که این رقم تقریبا نیمی از کل درآمدهای ۷۵ میلیون یورویی (۶۵ میلیون پوند) لیگ برتر این کشور در فصل ۲۴-۲۰۲۳ بود.

در کنار دو تیم فینالیست، ما برآورد می‌کنیم که چهار باشگاه دیگر نیز در این فصل از مرز ۱۰۰ میلیون یورو (۸۶.۶ میلیون پوند) جایزه نقدی عبور کرده‌اند: بایرن مونیخ، لیورپول، اتلتیکو مادرید و رئال مادرید. پیش از فصل ۲۵-۲۰۲۴ تنها ۲۵ مورد وجود داشت که باشگاه‌ها درآمد خود از یوفا را به بالای ۱۰۰ میلیون یورو رسانده بودند؛ اما با استفاده از آمارهای ما، ۱۳ باشگاه در دو فصل گذشته موفق به انجام این کار شده‌اند.

در این فصل تنها دو باشگاه انگلیسی در این دسته (بالای ۱۰۰ میلیون یورو) قرار گرفتند، اما با توجه به اینکه ۶ تیم انگلیسی در مسابقات حضور داشتند، جای تعجب نیست که تیم‌های لیگ برتر بیشترین پول را در میان تمام کشورها به خود اختصاص دادند. ما برآورد کردیم که این شش تیم - آرسنال، لیورپول، چلسی، منچسترسیتی، نیوکاسل یونایتد و تاتنهام هاتسپر - در مجموع ۵۹۱.۵ میلیون یورو (۵۱۴.۸ میلیون پوند) از مسابقات این فصل درآمد کسب کرده‌اند. گروه ملی بعدی که ۵ تیم از اسپانیا بودند، بیش از ۲۰۰ میلیون یورو کمتر دریافت کرده‌اند.

در واقع، با اختصاص ۲۴.۱ درصد از کل صندوق به باشگاه‌های انگلیسی، این فصل شاهد بالاترین سهم از جوایز نقدی بودیم که به یک کشور سرازیر شد و رکورد قبلی ۲۳.۶ درصدی در فصل ۰۵-۲۰۰۴ (که آن هم متعلق به باشگاه‌های انگلیسی بود) را شکست. این موضوع کاملا تکان‌دهنده است، به ویژه هنگامی که سلطه مالی فعلی لیگ برتر و این واقعیت را در نظر بگیریم که تنها دو باشگاه از این شش باشگاه توانستند از مرحله یک‌هشتم نهایی فراتر بروند. این بدان معناست که این تورنمنت در این فصل اساسا به لیگی پاداش داده است که در حال حاضر سرمایه بسیار بیشتری نسبت به هر کس دیگری دارد و به‌طور کلی، معتبرترین مسابقات باشگاهی یوفا تا حد زیادی فقط ثروت کسانی را که در بالاترین نقطه قرار دارند، تثبیت می‌کند. بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۲۵، هشت باشگاه بیش از ۱ میلیارد یورو جایزه نقدی از مسابقات یوفا کسب کردند که سه باشگاه از آنها - رئال مادرید، بایرن مونیخ و پاری‌سن‌ژرمن - در گروه ما هستند که انتظار می‌رود در این فصل نیز از مرز ۱۰۰ میلیون یورو عبور کنند. سه باشگاه دیگر - آرسنال، لیورپول و اتلتیکو مادرید - نیز اکنون به لطف درآمدهای فصل ۲۶-۲۰۲۵ خود، از مرز مجموع ۱ میلیارد یورو عبور کرده‌اند.

مسابقات این فصل در نهایت به یک ضربه خطا ختم شد؛ جایی که پنالتی گابریل به آسمان شب مجارستان رفت و پاری‌سن‌ژرمن دومین جام پیاپی اروپایی خود را جشن گرفت. از زمان تصاحب باشگاه توسط QSI در ۱۵‌سال پیش، این باشگاه پایتخت‌نشین فرانسه زیان انباشته‌ای فراتر از ۸۶۰ میلیون یورو را ثبت کرده است، حتی با وجود اینکه درآمدهای آنها از فوتبال اروپا در این مدت به بیش از ۱.۱ میلیارد یورو رسیده است.

آنها ۱۴۶ میلیون یوروی دیگر به این رقم در فصل ۲۶-۲۰۲۵ اضافه کرده‌اند و اکنون، در کنار حفظ همیشگی عنوان قهرمانی داخلی خود در لیگ ۱، یک جام لیگ قهرمانان دیگر نیز برای به نمایش گذاشتن دارند.