گزارش تحلیلی «اعتماد» از عملکرد ساپینتو در دوره دوم حضور در استقلال؛ از رویاپردازی تا سقوط تلخ

بازگشت ریکاردو ساپینتو روی نیمکت استقلال در دومین دوره حضورش ‌با موجی از امیدواری‌‌ها میان هواداران همراه بود.

به گزارش روزنامه اعتماد، مربی پرتغالی که به هیجان و تعصبش شهرت داشت این ‌بار با وعده اصلاح اشتباهات گذشته در بعضی رفتارهایش و فتح قله‌های آسیایی با پشتوانه مالی هلدینگ خلیج‌فارس قدم به تهران گذاشت. اما آنچه در عمل رخ داد نه‌تنها تکرار موفقیت‌‌های نسبی گذشته نبود، بلکه به ثبت مجموعه‌‌ای از سیاه‌‌ترین رکوردهای تاریخ باشگاه در مسابقات قاره‌‌ای و درنهایت اخراج زودهنگام او منجر شد. هرچند ساپینتو در نخستین واکنش خود به اخراج مدعی شد که در صورت ادامه کار در استقلال می‌توانست آبی‌های تهران را به قهرمانی برساند اما مشخصا مدیران باشگاه نسبت به توانایی او در این مسیر دچار تردید شده بودند. در گزارش زیر به بررسی جزییات کارنامه او از زمان بازگشت تا لحظه وداع تلخش پرداختیم.

سفر زمینی به تهران 

شاید اگر حمله رژیم صهیونیستی به ایران در خرداد امسال اتفاق نیفتاده بود ساپینتو هرگز سرمربی استقلال نمی‌شد. به این دلیل که درست در میانه بررسی‌های مدیران استقلال برای انتخاب سرمربی خارجی جنگ شروع شد و عملا گزینه‌های خارجی هلدینگ بسیار محدود شد. در همان مقطع بود که ساپینتو اظهار داشت حاضر است زمینی به تهران بیاید و هدایت استقلال را برعهده بگیرد. البته او زمینی به ایران نیامد ولی همین اظهارنظر به او کمک کرد که هم نیمکت استقلال را به دست بیاورد هم با بخشش محرومیت چهار ماهه‌اش که از دوره قبل حضورش در ایران مانده بود اعمال شود. اعتباری که ساپینتو بابت این اقدام به زعم برخی شجاعانه به دست آورد تا مدتی او را بیمه کرد اما با رسیدن نتایج ضعیف اوضاع عوض شد. 

از تحقیر در دوبی تا ناکامی در تهران

عملکرد استقلال در فصل جاری رقابت‌‌های لیگ قهرمانان آسیا ۲ زیر نظر ساپینتو را می‌توان به جرات یکی از ضعیف‌‌ترین نمایش این تیم در تاریخ رقابت‌‌های قاره‌ای دانست. این تیم که همواره به عنوان یکی از غول‌‌های آسیا شناخته می‌شد در این دوره با هدایت مربی پرتغالی ابهت خود را از دست داد. نقطه عطف این سقوط در دیدار مقابل الوصل امارات رقم خورد. در مرحله گروهی، شاگردان ساپینتو سنگین‌‌ترین شکست تاریخ باشگاه در آسیا را تجربه کردند. شکست ۷ بر یک مقابل نماینده امارات شوک بزرگی به بدنه فوتبال ایران وارد کرد. اشتباهات فاحش در چیدمان ترکیب، فروپاشی ذهنی خط دفاعی و عملکرد ضعیف دروازه‌بان همگی نشان‌دهنده بن‌‌بست تاکتیکی ساپینتو در بازی‌های بزرگ بود. اما تیره روزی‌‌های آسیایی به همین‌جا ختم نشد. در یکی دیگر از مرحله گروهی این مسابقات استقلال در خانه میزبان المحرق بحرین بود؛ دیداری که انتظار می‌رفت مجالی برای جبران باشد اما با شکست یک بر صفر آبی‌‌پوشان به پایان رسید تا هواداران در ورزشگاه خانگی هم طعم تلخ ناکامی را بچشند. درنهایت، استقلال در مرحله گروهی با ثبت ۲ برد، ۲ مساوی و ۲ شکست و کسب ۸ امتیاز به عنوان تیم دوم پس از الوصل ۱۴ امتیازی صعود کرد اما این صعود هرگز نشانی از اقتدار نداشت و تیر خلاص به دوران حضور ساپینتو در مرحله یک‌هشتم نهایی شلیک شد؛ جایی که استقلال برای اولین‌بار در تاریخ خود مقابل نماینده‌‌ای از کشور اردن تن به شکست داد. تقابل با الحسین اردن که در کاغذ حریفی چندان دشوار به نظر نمی‌رسید به کابوسی  دو مرحله‌‌ای تبدیل شد!

در دیدار رفت، استقلال با نتیجه یک بر صفر مغلوب شد و در دیدار برگشت نیز با ارائه نمایشی آشفته در ساختار دفاعی ۳ بر ۲ شکست خورد تا در مجموع با نتیجه ۴ بر ۲ از گردونه رقابت‌‌ها حذف شود. این حذف نه‌تنها پایانی بر رویاهای آسیایی بود، بلکه به دلیل شکست مقابل تیمی که از لحاظ سابقه و اعتبار با استقلال قابل قیاس نبود و مدیریت باشگاه را وادار به صدور حکم اخراج ساپینتو کرد.

وضعیت در لیگ برتر، مدعی پرنوسان

در حالی که عملکرد آسیایی ساپینتو یک فاجعه تمام‌عیار بود او در لیگ برتر کارنامه‌ای نسبتا قابل‌ قبول‌تر اما همچنان پرنوسان از خود به جا گذاشت. او در ۲۰ بازی که هدایت تیم را برعهده داشت، موفق به کسب ۳۵ امتیاز شد.

آمار او در لیگ شامل 20 بازی و 9 برد، 8 تساوی  و 3 شکست بود. با وجود تساوی‌های متعدد که باعث ازدست رفتن امتیازات حیاتی شد به دلیل نتایج پرنوسان سایر مدعیان استقلال همچنان در کورس قهرمانی باقی مانده است. این تنها نقطه مثبت کارنامه او بود که نشان می‌داد تیم تحت هدایتش در بازی‌های داخلی سخت‌‌تر شکست می‌خورد اما ناتوانی در برتری در ۴۰درصد بازی‌ها (۸ مساوی) مانع از ایجاد فاصله با رقیبان شد.

جام حذفی؛ فرصتی برای جانشین ساپینتو

در رقابت‌‌های جام حذفی هم استقلال با ساپینتو روزهای دشواری را سپری کرد. اگرچه تیم موفق به صعود شد اما بردهای حداقلی و سخت مقابل تیم‌های سطح پایینی چون پادیاب خلخال و آلومینیوم هرمزگان نشان داد که تیم حتی مقابل رقبای گمنام نیز فاقد یک استراتژی هجومی منسجم است با این حال یک نکته امیدوارکننده برای مربی بعدی وجود دارد؛ حذف زودهنگام مدعیان اصلی یعنی پرسپولیس‌، سپاهان و تراکتور از این رقابت‌‌ها مسیر را برای قهرمانی استقلال هموار کرده است. میراث ساپینتو در جام حذفی تیمی صعود کرده است که حالا با قرعه‌‌ای مناسب می‌تواند به یک جام دست یابد.

کارنامه خاکستری یا سیاه؟

دوران دوم ساپینتو در استقلال با رکورد‌های منفی تاریخی در آسیا عجین شد. شکست ۷ بر یک مقابل الوصل و حذف مقابل الحسین اردن لکه‌های سیاهی هستند که به راحتی از حافظه تاریخی این باشگاه پاک نخواهند شد. اگرچه او تیم را در لیگ برتر مدعی و در جام حذفی امیدوار نگه داشت اما عدم توازن میان هیجانات کنار زمین و تدابیر تاکتیکی داخل زمین درنهایت منجر به اخراج او شد. ساپینتو برای دومین‌بار ایران را ترک می‌کند با خاطراتی شامل شکست، درگیری با برخی ستاره‌ها نظیر رامین رضاییان، عارف آقاسی و ابوالفضل جلالی و همین‌طور موضع‌گیری‌های علنی علیه مدیران استقلال. شاید بتوان گفت ساپینتو در برخی از این اتفاقات نظیر انتقاد به بسته بودن پنجره و نداشتن امکانات حق داشت ولی در‌نهایت مجموعه شرایط باعث شد او بهار تهران را نبیند.