چرا «بدنام» توقیف ماند؟/ دلیل شکایت ساترا از تازهترین سریال حامد عنقا چیست؟
در بخشی از یادداشت سینمااعتماد در مورد تداوم توقیف سریال «بدنام» آمده است: در حالت خوشبینانه شاید مدیران ساترا، طبق عادت بیشتر مدیران فرهنگی، محافظهکاری همیشگی را پیشه کردهاند و سری را که درد نمیکرده دستمال نبستهاند اما بدبینانهاش چه میشود؟ حامد عنقا در «بدنام» با خلق شخصیت حاجابراهیم جدیتر از همیشه روی مسئله ریاکاری دست گذاشته و این دستگذاشتن ممکن است به مذاق بعضیها که نانشان را از راه ریاکاری درمیآورند، خوش نیامده باشد. توقیف «بدنام» شاید هم، تلاشی دیگر از مدیران تلویزیونی برای انحصاریکردن توجه به صداوسیما باشد.
سینما اعتماد در یادداشتی به قلم زهرا پازوکی با تیتر «چرا «بدنام» توقیف ماند؟» چنین آورد: (در این یادداشت خطر لورفتن داستان وجود دارد)
«نزدیک به یک ماه پیش قسمت اول سریال «بدنام» اثر جدید حامد عنقا، به کارگردانی احسان سجادیحسینی، در شبکه نمایش خانگی منتشر شد. آن هم در خلا کامل اطلاعرسانی و بدون هیچگونه تبلیغات محیطی و پوستر و تیزر که حتی با وجود شرایط جنگی اتفاق عجیبی برای یک محصول بود اما دومین حاشیه بلافاصله پس از پخش قسمت اول اتفاق افتاد و خیلی زود با شکایت ساترا، دادستانی حکم به توقف ادامه پخش این سریال داد و با گذشت بیش از چهار هفته «بدنام» هنوز در توقیف به سر میبرد، بدون هیچ خبر رسمی درباره سرنوشتش.
چرا «بدنام» توقیف ماند؟/ دلیل شکایت ساترا از تازهترین سریال حامد عنقا چیست؟
تعداد روزهایی که «بدنام» در توقیف مانده و مشکلش حل نشده به همراه مبهمبودن دلیل توقیف سریال در بین آثار سالهای اخیر کمسابقه است. هرچند که گفته شده دلیل توقیف «بدنام» عدم صدور مجوز نمایش از سوی ساتراست. همان دلیل عمده و آشنای توقیف آثار در حوزه شبکه نمایش خانگی اما ساترا چرا مجوز نمیدهد؟ سوال بیجواب مانده است.
البته طبق خبرهای رسمی چند ماه گذشته، «بدنام» اثری است که مجوز ساخت از ساترا دریافت کرده، پس کار زیرزمینی و غیرقانونی محسوب نمیشود و دلیل اینکه به آن مجوز پخش نمیدهند احتمالا همان بحث همیشگی ممیزی آثار نمایشی بخش خصوصی توسط مدیران سازمانی تلویزیون در ساتراست. مدیرانی که با تفکرات تربیتشده در بستر صداوسیما، که خود آن تفکرات باعث فراریشدن بهترین سازندگان آثار نمایشی ایران از تلویزیون شده، درباره چندوچون آثار در خارج از تلویزیون نیز تصمیم میگیرند.
اما «بدنام» درگیر چه مدل ممیزی است که با گذشت یک ماه نه مشکلش حل شده و نه دلیل درستی برای توقیفش اعلام میشود؟ قسمت یک «بدنام» سرنخهای احتمالی در مورد دلایل توقیف و ممیزی سریال را تا حدی به ما میدهد.
با دیدن دقیقتر قسمت یک میتوان دو خط قرمز احتمالی را در ذهن خاص مدیران سازمانی تلویزیون در ساترا، متصور شد. یکی در مورد حدوحدود شرعی و عرفی روابط بین شخصیتهای سریال و دیگری در مورد دریافت مخاطب از شخصیت احتمالا منفی داستان به نام حاج ابراهیم با بازی خوب حسن پورشیرازی به عنوان یک تاجر ریاکار و بانفوذ. شخصیتی که نمونهاش را مردم این کشور در بخشهای مختلف کم ندیدهاند.
در مورد جنس روابط بین شخصیتها و رعایت حدوحدودها، سابقه حامد عنقا به عنوان سازنده اثر کاملا مشخص است. روابط عاطفی و عاشقانه در تمامی آثار او بر پایه رعایت مسائل عرفی، شرعی و حتی قانونی بوده و سکانسهای معروفی هم درباره رعایت این خطوط و حریمها در پربینندهترین آثارش از جمله «پدر»، «آقازاده» و «گناه فرشته» وجود دارد که در زمان خود بین مردم خیلی دیده و اصطلاحا ترند و وایرال شدند. پس بسیار بعید است که این سریال مشکلی از این باب داشته باشد چرا که فارغ از قوانین و خطوط قرمز، عنقا علیالظاهر خود نیز آدم متشرعی است در این مسائل.
میماند مسئله مربوط به شخصیت حاج ابراهیم. براساس آنچه در قسمت اول سریال میبینیم، حاج ابراهیم شخصیت ظاهرالصلاح و تاجر متمول و پرنفوذی است که به نظر با آدمهای سرشناسی حشرونشر دارد و عماد به عنوان وکیلی جاهطلب دوست دارد از نفوذ او برای انجام معاملهای بزرگ استفاده کند.
در قسمت یک، حاج ابراهیم سه سکانس مهم دارد که هر کدام بخشی از شخصیت او را توضیح میدهد. مکالمه صبحگاهی با پسر امروزیاش اسماعیل که در آن حسابی از مدل تیپ و زندگی پسرش شاکی است و او را به نوعی مایه ننگ خود میداند، مکالمهاش با عماد بر سر اینکه خاطرخواه منشی عماد شده و تاکید زیادش بر رابطه شرعی و عرفی و مکالمهاش با یلدا منشی عماد در قراری شبانگاهی که میخواهد خود را به او عرضه کند. قراری که در آن حاج ابراهیم ابتدا از ازدواج و عاشقی حرف میزند اما وقتی یلدا دست رد به سینهاش میزند تازه روی و خوی اصلیاش را نمایان میکند.
در حالت خوشبینانه شاید مدیران ساترا، طبق عادت بیشتر مدیران فرهنگی، محافظهکاری همیشگی را پیشه کردهاند و سری را که درد نمیکرده دستمال نبستهاند اما بدبینانهاش چه میشود؟ حامد عنقا در «بدنام» با خلق شخصیت حاجابراهیم جدیتر از همیشه روی مسئله ریاکاری دست گذاشته و این دست گذاشتن ممکن است به مذاق بعضیها که نانشان را از راه ریاکاری درمیآورند، خوش نیامده باشد. توقیف «بدنام» شاید هم، تلاشی دیگر از مدیران تلویزیونی برای انحصاریکردن توجه به صداوسیما باشد
احتمالا عنقا در «بدنام» با خلق شخصیت ابراهیم جدیتر از همیشه روی مسئله ریاکاری دست گذاشته و این دست گذاشتن ممکن است به مذاق خیلیها که نانشان را در این مملکت از همین راه ریاکاری درمیآورند و اتفاقا بعضیهایشان مثل همین حاج ابراهیم به وقتش چنگ و دندان هم نشان میدهند، خوش نیامده باشد و بعید نیست قسمت اول «بدنام» این هشدار را به آن طبقه داده باشد که بخشی از سریال تظاهر و ریاکاری در جامعه را هدف گرفته است.
چرا «بدنام» توقیف ماند؟/ دلیل شکایت ساترا از تازهترین سریال حامد عنقا چیست؟
امین تارخ و لعیا زنگنه در سریال «آقازاده»
کمااینکه در زمان پخش «آقازاده» که مهمترین سریال ساخته شده در حوزه فسادهای اقتصادی و آقازادگی مدرن در سالهای اخیر بود و موج زیادی در زمان پخش بین مردم و مسئولان ایجاد کرد، صف منتقدانش پر بود از کسانی که بعدها یا خود سر از دادگاههای اقتصادی درآوردند یا در مذمت و حیرت از تعدد این دادگاهها و چهرههایی که به عنوان فاسد اقتصادی به دادگاهها میرفتند، یادداشت نوشتند.
در مورد حاشیههایی که احتمالا شخصیت حاج ابراهیم میتواند در بین همکیشانش ایجاد کند در حالت خوشبینانه شاید مدیران ساترا طبق عادت بیشتر مدیران فرهنگی در مواجهه با حواشی، جای اینکه پشت سازنده اثر را بگیرند، محافظهکاری همیشگیشان را پیشه کردهاند و سری که درد نمیکرده را دستمال نبستهاند که البته این خطای اثبات شدهای است که عدم نمایش فساد و تبعاتش از رشد آن در جامعه جلوگیری میکند و خب این حالت خوشبینانهاش بود که از محافظهکاری و عدم اعتماد به نفس در مدیریت میآید. اما بدبینانهاش چه میشود؟ شاید همان ماجرای آینه شکستن خطاست باشد و شاید هم با توجه به استقبالی که از قسمت اول سریال شد و نقدهای مثبتی که در موردش منتشر کردند، تلاشی دیگر از مدیران تلویزیونی برای انحصاریکردن توجه به صداوسیما و جلوگیری از رشد و دیدهشدن آثار بخش خصوصی در این شرایط خاص. کمااینکه حجم خبرهای تولیدشده و توجه به «بدنام» با همین یک قسمت و بدون تبلیغات از کل آثار نمایشی نوروز امسال تلویزیون در بین مردم و رسانهها بیشتر بود.
چرا «بدنام» توقیف ماند؟/ دلیل شکایت ساترا از تازهترین سریال حامد عنقا چیست؟
حسن پورشیرازی پیش از بازی در سریال «بدنام» در فیلم سینمایی «پیر پسر» (اکتای براهنی) درخشیده بود
در هر صورت، در این شرایط و با هجوم رسانهای و محتوایی که تماما با محتوای جنگ است، شاید یک ملودرام عاشقانه که «بدنام» مدعیِ آن است بتواند کمی باعث کمشدن اضطراب ذهنی مردم شود. همانطور که خیلیها هنوز یادشان است، در زمان جنگ هشتساله ایران و عراق ماندگارترین آثار نمایشی ما در سینما و تلویزیون همانهایی بودند که در ظاهر و باطن از عشق میگفتند.»
دیدگاه تان را بنویسید