علی جنتی بیان کرد:
بعد از گذشت ۳۷ سال همچنان تکلیفمان درباره موسیقی مشخص نیست
وزیرارشاد گفت: شاید نظر شخصی من هم این باشد که مشکلی ندارد از ماهواره استفاده کنیم و برخی از شبکههای ماهوارهای که معاند نیستند، میتوانند فیلمهای داخلی را تبلیغ کنند. اما درحالحاضر قانون منع استفاده از ماهواره را داریم. ابتدا باید فکری به حال این قانون کرد تا افرادی که استفاده میکنند، متخلف از قانون تلقی نشوند.
گزیده ای از صحبت های وزیرارشاد در ادامه می آید:
*خوشبختانه در دولت تدبیر و امید خط مشی فرهنگی به این سمت پیش رفت که ضمن رعایت چارچوبهای قانونی، فضای امن و بازی ایجاد شود تا هنرمندان و اهل قلم با انگیزه به آفرینشگری دست بزنند. اعتقاد داشته و داریم فرهنگ و هنر در فضایی که امکان تبادلنظر و تضارب آرا وجود داشته باشد، رشد میکند نه در یک فضای بسته. برای مثال، اگر پژوهشگری جرئت نداشته باشد نتیجه تحقیقاتش را بیان کند، هیچگاه فرهنگ رشد پیدا نخواهد کرد. پژوهشگران باید تجربیاتشان را منتشر کنند و دیگران هم نظر دهند.
*باید گفت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در برخورد با تخلفات مطبوعاتی یا صدور مجوز برای انتشار نشریات و… دستش خیلی باز نیست. چون چنین وظیفهای بر دوش «هیأت نظارت بر مطبوعات» محول شده که اعضایش متشکل از نمایندگان مجلس، قوه قضائیه، شورایعالی انقلاب فرهنگی و حوزه علمیه و وزارت علوم و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستند و فقط یک نماینده از مدیران مسئول مطبوعات در آن شورا حضور دارد.
*ما معتقدیم مطبوعات باید در چارچوب قانون آزاد باشند و درعینحال، قانون نباید طوری باشد که افراد نتوانند مطالباتشان را اظهار کنند. هرچند قانون فعلی هم اشکالاتی دارد که باید مرتفع شود. اما در چارچوب همین قانون میتوان بهتر عمل و برخورد کرد. در برخورد با تخلفات هم سعی کردیم «توقیف» آخرین راهحلی باشد که میشود پی گرفت. تاجاییکه امکان دارد، تلاش میکنیم در گفتوگو با اصحاب مطبوعات مشکل مرتفع شود و بعد هم بهترتیب تذکر شفاهی، کتبی و در برخی مواقع با تغییر مدیرمسئول با تخلفات برخورد میکنیم. اگر گاهی به جراحی نیاز بود مثلا نشریهای روی روش اشتباه غیرقانونیاش اصرار کند، در آن صورت دست آخر به توقیف و تشدید مجازات منتهی خواهد شد. درباره بیاخلاقی اخیر باید بگویم ما هم نظرمان را اعلام کردیم. اما برای برخورد با این نشریات باید درنهایت «هیأت نظارت بر مطبوعات» نظر دهد.
*خوشبختانه در این دوره، نشر کتاب گسترش خوبی پیدا کرده است. برای مثال، سال گذشته حدود ٨٠ هزار عنوان کتاب چاپ شد. در حوزه مطبوعات از ابتدای زمانی که مجوز انتشار دادهاند، چهار، پنجهزار بیشتر مجوز نشر داده نشده بود! در این مدت بیش از چهارهزار مجوز نشر به صورت مکتوب و الکترونیک صادر کردهایم.
*اقبال مردم به سینما خیلی بهتر شده. در سال ٩٣ کل فروش سینما حدود ۵٠ میلیارد تومان بوده و امسال دستکم در سه ماه اول سال بالغ بر ۶٢ میلیارد تومان فروش داشتهایم. در سال ٩٢ حدود هفتمیلیون نفر سینما رفتند، اما در سه ماه اول امسال این میزان به هشتمیلیون نفر ارتقا یافت. تئاترهای خوبی درحالحاضر در حال اجراست. در شهر تهران هر شب بین صد تا ١٠۵ تئاتر روی صحنه میآید که رقم امیدوارکنندهای است. با وجود همه مشکلاتی که برای اجرای کنسرتهای موسیقی داریم، سعیمان این است که حتما این کنسرتها برگزار شوند، چون خوانندهها، آهنگسازان و موزیسینهای خیلی خوبی در حوزه موسیقی پاپ و سنتی مشغول به کارند. از طرف دیگر، جامعه هم نیازمند نشاط است و گاهی گزارشاتی که از سوی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی منتشر میشود، حاکی از آن است که حداقل ٢٠، ٣٠ درصد جامعه دچار افسردگی هستند و برای رفع این افسردگی نیاز است که اوقات فراغت را با روشهای سالمی مثل موسیقی و تئاتر و سینما و حتی بازیهای رایانهای پر کنیم و چه بهتر که این اوقات با تولیدات مرغوب داخلی پر شوند. سیاست کلی دولت این بوده که روحیه امید و نشاط در جامعه بهویژه میان
اصحاب فرهنگ و هنر ایجاد شود که خوشبختانه به نظر میرسد در سه سال گذشته در این زمینه پیشرفتهایی داشتهایم. خوشبختانه در بسیاری از اهالی قلم، ارباب رسانه و سینماگران اینگونه رضایتها مشاهده میشوند.
*جامعه ما یک جامعه چندصدایی است. جمعیتی از نیروهای مذهبی متعصب در جامعه داریم. همچنین روشنفکران بهگونهای دیگر فکر میکنند که آنها هم طیف وسیعی هستند. دستگاههای فرهنگی باید بهگونهای عمل کنند که نظرات همه جلب شود. ما نمیتوانیم فقط برای گروه خاصی فیلم بسازیم یا کتاب چاپ کنیم. همه باید براساس سلیقهشان آنچه را که میخواهند، در دسترسشان باشد. این انتظار هم فقط نباید از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد. همه دستگاههای فرهنگی که البته زیر نظر ما نیستند همچون صداوسیما، مسئولیت دارند. رسانه ملی هم باید مطابق سلیقه همه برنامه بسازد. اما در این مسیر اشکال عمدهای هم وجود دارد. گاهی اشکال از درون خود ماست. برای مثال، فیلمنامهای ارائه میشود و ممکن است به مواردی از آن اصلاحاتی وارد شود. فیلمنامه بعد از اعمال تغییرات، مجوز میگیرد، اما دست آخر بعد از کاملشدن فیلم، شاهدیم فیلم بهگونهای دیگر ساخته شده! زمان و مبالغ زیادی صرف شده و فیلم با زحمت زیاد ساخته میشود، ولی درنهایت قابل پخش نیست! یعنی از آنچه ما تأیید کردهایم، عدول میکنند. در این شرایط یا باید بگوییم حالا زحمتی کشیدهاند و هزینهای صرف شده و
اجازه دهیم فیلم اکران شود یا باید به دلیل اشکالات آن، مجوز پخش داده نشود؟ بههرحال، ما مسئول ارتقای فرهنگی جامعه هستیم. اگر فیلمی به فروپاشی خانوادهها کمک کند یا بدآموزی برای جامعه داشته باشد، وظیفهمان این است که جلوی اکران آن را بگیریم.
*در موسیقی عوامل مختلفی دخیلند؛ ازجمله نیروی انتظامی که گاهی احساس وظیفه شرعی میکند دخالت کند که به تازگی در دولت آییننامه اماکن را اصلاح کردهایم که براساس آن، اداره اماکن نمیتواند در محتوای برنامه یا صدور مجوز برگزاری کنسرت دخالت کند. فقط میتواند از نظر انتظامی و ترافیکی نظر دهد.
*واقعیت این است که بعد از گذشت ۳۷ سال از پیروزی انقلاب اسلامی، همچنان تکلیفمان درباره موسیقی مشخص نیست. درحالیکه درباره سینما بهدلیل فرمان صریح امام(ره) در اوایل انقلاب تکلیفمان مشخص شد. اما تا امروز هنوز در نوع موسیقی و اینکه کدام موسیقی حلال و کدام موسیقی حرام است، اختلافنظرهای فراوانی وجود دارد. مقام معظم رهبری موضوع فرهنگ را بهخوبی میشناسند. مراجع تقلید نیز نظر خاص خود را دارند. من با برخی از علما مواجه شدم که موسیقی را مطلقا حرام میدانند. حالا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بهعنوان متولی این امر به نظر چه کسی عمل کند؟ بدیهی است ما تابع نظر و فتوای مقام معظم رهبری هستیم که هم مرجع تقلید هستند، هم بالاترین مقام حکومتی کشور هستند و فرمان و نظر ایشان لازمالاتباع است و هم تنها شخصیتی در عالم روحانیت هستند که موسیقی را میشناسند، شعر و ادبیات را خوب میشناسند. با فیلم و نمایشنامه کاملا آشنایی دارند، ولی بههرصورت ما با مردمی مواجه هستیم که تابع مراجع مختلف هستند و باید به نظر آنان احترام بگذاریم. سخن من این بود که بهتر است حوزههای علمیه ما با دستگاههای موسیقی آشنا شوند یا اینکه تعدادی آهنگساز را
به حوزههای علمیه بفرستیم تا تحصیل کنند و مجتهد شوند و درنهایت بتوانند احکام مربوط به این موضوع را استنباط کنند.
*شاید نظر شخصی من هم این باشد که مشکلی ندارد از ماهواره استفاده کنیم و برخی از شبکههای ماهوارهای که معاند نیستند، میتوانند فیلمهای داخلی را تبلیغ کنند. اما درحالحاضر قانون منع استفاده از ماهواره را داریم. ابتدا باید فکری به حال این قانون کرد تا افرادی که استفاده میکنند، متخلف از قانون تلقی نشوند.
*قانون ممنوعیت استفاده از دیشهای ماهوارهای سال ٧٣ تصویب و اوایل سال ٧۴ هم ابلاغ شده که تا الان ساریوجاری است. همه افراد قانونمدار باید این قانون را اجرا کنند. بااینحال، به نظر میرسد درحالحاضر باید قانون را اصلاح کنیم. چون شرایط کشور و دنیا تغییر کرده و باید از ماهوارهها بهمثابه ابزاری مانند بقیه ابزارها در جهت گسترش منافع ملیمان استفاده کنیم.
*میتوان از ماهواره استفاده صحیح یا نادرست کرد. مگر از سینما نمیتوان سوءاستفاده یا حسن استفاده کرد؟ بنابراین قانون باید اصلاح شود و امیدوار هستیم مجلس این قانون را تعدیل و اصلاح کند. اگر احساس کنیم مجلس از چنین لایحهای استقبال میکند، حتما این کار را انجام میدهیم. بهطور اصولی ما نباید شرایطی فراهم کنیم بخشی که از جامعه که از ماهواره استفاده میکنند، قانونشکن تلقی شوند. دراینصورت بهتر است اگر جایی قانون مشکل دارد، اصلاح شود.
*در رابطه با پرونده عباس کیارستمی: من که تخصص پزشکی ندارم تا اظهارنظر کنم اما نظام پزشکی و وزارت بهداشت و درمان درحالحاضر کمیته ویژهای را برای بررسی تشکیل دادهاند و نتایج آن را اعلام خواهند کرد، تا مشخص شود در این زمینه قصوری بوده یا نه. باید تأکید کنم در ابتدای کار، انتخاب بیمارستان و پزشک از سوی خانواده ایشان صورت گرفته و دولت دخالتی نداشته است. از زمانی که وزیر محترم بهداشت و درمان متوجه شدند وضعیت ایشان مناسب نیست، شخصا در بیمارستان حضور پیدا کرده و پزشکان متخصص را احضار کردند و وضعیت ایشان رو به بهبودی رفته بود. شاید اگر ادامه معالجات در ایران ادامه پیدا میکرد، شاهد وضعیت دیگری بودیم.
*شما و معاونتان که به بزرگان فرهنگی و هنری کشورمان با نظر احترام مینگرید، به نظرتان، بعد از مرگ تأسفبرانگیز آقای کیارستمی، مایل نیستید فرصتی فراهم شود تا بهرام بیضایی به ایران برگردند و فیلم بسازند؟ آیا بهتر نیست قدر هنرمندانمان را در زمانی که زنده هستند، بدانیم تا وقتی که دیگر نیستند، حسرتشان را نخوریم؟
تاجاییکه بتوانیم باید در این زمینه با مراجع ذیربط مذاکره کنیم. نمیدانم آقای بیضایی اصولا میتواند در این سن کاری انجام دهد یا نه.
البته که میتوانند. حتی آقای کیارستمی همه هموغمشان این بود که بعد از ترخیص از بیمارستان، فیلمشان را بسازند.
آقای بیضایی نمایشنامهای نوشته بود که آقای رحمانیان آن را کارگردانی کرد. آقای بیضایی بیشتر در حال نوشتن نمایشنامه و کارگردانی بود و از وضعیت جسمی ایشان اطلاعی ندارم.
دیدگاه تان را بنویسید