چرا باید از توافق مکه استقبال کرد؟

علی آهنگر در یادداشتی با عنوان «توافق مکه در برابر نقشه اسراییل بزرگ» در روزنامه اعتماد نوشت: چقدر دیر؛ اما خوب که سرانجام کشورهای عزیز و بزرگ اسلامی در برابر یک تهدید واقعی، متفق و متحد شده‌اند. نقشه اسراییلِ بزرگ دهه‌هاست که ماهیت و سرزمین و جغرافیای سیاسی ۹ کشور بزرگ اسلامی در خاورمیانه را به‌ روشنی و آشکارا تهدید می‌کند. نقشه اسراییل بزرگ شامل: تمام فلسطین، تمام لبنان، تمام اردن، بخش عمده سوریه، بخش‌هایی از عراق تا رود فرات و دهانه خلیج‌فارس، بخش جنوبی ترکیه، شبه‌جزیره سینا و نوار شرقی مصر تا رود نیل، بخش شمالی عربستان‌سعودی و بخش عمده یا تقریبا تمام کویت تا ساحل خلیج‌فارس را در بر می‌گیرد. دهه‌ها بود که کشورهای در معرض خطر و تهدید از کنار آن بی‌تفاوت می‌گذشتند. اما اتفاق‌ها و حادثه‌های سالیان اخیر و به ویژه تهاجم امریکا و اسراییل علیه ایران به آنها ثابت کرد که این نقشه نه یک آرزو که یک اعتقاد و یک راهبرد طولانی مدت است. اسراییل در طول چند دهه حیات خود نشان داده است که به عبارت نهر مصر تا نهر فرات که در تورات آمده است عمیقا اعتقاد و باور داشته و تمام سعی و کوشش خود را برای تحقق آن به ‌کار بسته است. در بخش ۱۵ سفر پیدایش در این باره آمده است: «در آن روز خداوند با ابرام عهد بست و گفت این زمین را از نهر مصر تا به نهر عظیم یعنی نهر فرات به نسل تو بخشیده‌ام.»

امضای توافق دفاعی بین سه کشور عربستان، پاکستان و ترکیه در روز جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵، آن‌ هم در شهر مقدس مکه نشان از باور عمیق این سه کشور به تفکر گسترش‌طلبی اعتقادی اسراییل دارد. بی‌گمان می‌توان تصور کرد که محمد‌بن‌سلمان، ولیعهد سعودی که کشورش در معرض بیشترین تجاوز از نقشه اسراییل بزرگ قرار دارد و نیز رجب طیب اردوغان که بخش جنوبی کشور خود را در معرض این تهدید واقعی و آشکار می‌بیند، پیش از امضای توافق مکه، بار دیگر این جمله تورات در سفر پیدایش را مطالعه کرده و چهره نتانیاهو و وزیران جنگ‌طلب اسراییلی را پیش روی خود مجسم کرده‌اند، آنگاه بر امضای این پیمان دفاعی مصمم‌تر شده‌اند. ایران در طول نزدیک به ۵ دهه گذشته در حمایت از آرمان فلسطین و در دفاع از کشورهای عرب مسلمان در برابر گسترش‌طلبی‌های اید‌ئولوژیک و اعتقادی اسراییل، در خط مقدم دفاع قرار داشته است. گذشت زمان این واقعیت را برای کشورهای منطقه به درستی و روشنی آشکار کرد که با خطر واقعی و موجودیتی روبه‌رو هستند. از این رو، کاری معقول و پسندیده است که در برابر این خطر همیشگی، پیمان‌ها و توافق‌های امنیتی و دفاع مشترک ایجاد شود. اما توافق مکه، به ویژه پس از تهاجم ناکام امریکا و اسراییل علیه تمامیت ارضی و استقلال ایران، معنا و مفهوم دیگری هم دارد. تهاجم وحشیانه دو قدرت اتمی جهان به ایران، بیشترین درس و تجربه را برای کشورهای خاورمیانه و به ویژه ساکنان جنوب خلیج‌فارس داشته است. این تهاجم نشان داد که پادگان‌ها و پایگاه‌ها و سیستم‌های جنگی امریکا نه تنها برای این کشورها امنیت و آسایش نمی‌‌آورد، بلکه برهم‌زننده امنیت و آسایش آنان نیز هست. نتیجه و دستاورد تهاجم امریکا و اسراییل به ایران، به آشکارا تفکر امنیتی و دفاعی در خلیج‌فارس و خاورمیانه را برای همیشه تغییر داده است. در این رویکرد جدید، امنیت کالای ارجمندی است که یا برای همه کشورهای منطقه وجود خواهد داشت یا برای هیچ کس معنا و مفهوم نخواهد داشت.‌«امنیت یا برای همه یا برای هیچ‌ کس» کلیدواژه هرگونه صلح، امنیت، رفاه و ترقی برای آینده خلیج‌فارس و خاورمیانه خواهد بود. ایران از سالیان گذشته پیشنهاد امنیت جمعی به کشورهای منطقه داده بود، اما مدتی باید تا خون شیر شد. انگار لازم بود زمان بگذرد و اتفاق‌ها و حادثه‌های شوم و ناگوار از سوی کشورهای متجاوز صورت پذیرد تا کشورهای منطقه به اصل «دفاع جمعی» و «امنیت یا برای همه یا هیچ‌ کس» ایمان بیاورند. اما همه می‌دانند که این پیمان‌ها و توافق‌های دفاعی بدون حضور و همراهی ایران چندان موفق نخواهد بود. پس ایران مانند طرح‌ها و پیشنهادهای پیشین خود، آغوش خود را به روی پیمان دفاع جمعی خاورمیانه و خلیج‌فارس می‌گشاید و خود را بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت جمعی منطقه می‌داند. ایران امیدوار و آرزومند است که توافق مکه با حضور همه یا بیشترین کشورهای مسلمان منطقه در مدت‌زمانی نه‌چندان دور در ایران و در تهران به امضای سران و روسای کشورها برسد. پیمان و توافقی که در آینده «توافق تهران» نام بگیرد، امنیتی همیشگی و پایدار برای تمامی کشورهای منطقه، بدون نیاز به حضور بیگانگان به ارمغان خواهد آورد. امنیتی پایدار که ضامن همیشگی صلح، رفاه، توسعه و ترقی همه‌جانبه و درهم‌تنیده کشورها و ملت‌های منطقه خواهد بود. ان‌شاء‌الله.