جنگ ۴۰ روزه را چه باید نامگذاری کرد؟
پس از فروکش کردن غبار جنگ و تداوم آتشبس در سومین هفته پس از پایان نبرد، پرسشی که در محافل علمی و رسانهای مطرح میشود این است که جنگی که از شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۵ تا سهشنبه ۱۸ فروردین ۱۴۰۶ به طول انجامید، را چه بنامیم؟
غلامرضا کریمی استاد دانشگاه خوارزمی طی یادداشتی برای روزنامه اعتماد نوشت: پس از فروکش کردن غبار جنگ و تداوم آتشبس در سومین هفته پس از پایان نبرد، پرسشی که در محافل علمی و رسانهای مطرح میشود این است که جنگی که از شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۵ تا چهارشنبه ۱۹ فروردین ۱۴۰۶ به طول انجامید، را چه بنامیم؟ تجربه تاریخی نامگذاری جنگهای ایران، پاسخ روشنی دارد. جنگ تحمیلی عراق علیه ایران به «جنگ ۸ ساله» شهرت یافت. جنگ دوم، که از ۲۳ خرداد شروع و تا ۳ تیر ۱۴۰۵ (۱۳ تا ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵) ادامه یافت نیز با تکیه بر روزهای تقویمی به نام «جنگ ۱۲ روزه» نامگذاری شد. اکنون نوبت به «جنگ ۴۰ روزه» رسیده که نامی دقیق، مستند و همسو با رویههای بینالمللی است.
برخی رسانهها، تحلیلگران و حتی مقامات، از روی عادت یا محاسبه نادرست، این درگیری را «جنگ ۳۹ روزه» مینامند. اما واقعیت میدانی چیز دیگری است. نخستین بمب یا موشک در ساعت ۹ صبح شنبه ۲۸ فوریه شلیک شد و آخرین انفجار در ساعت ۳ بامداد چهارشنبه ۸ آوریل رخ داد. اگر بر اساس روزهای تقویمی که مبنای نامگذاریهای مشهور جهانی است محاسبه کنیم، از ۲۸ فوریه تا ۸ آوریل ۲۰۲۶، دقیقاً ۴۰ روز متفاوت در تقویم دیده میشوند. حتی اگر بخواهیم به صورت فیزیکی و دقیقهای حساب کنیم، مدت واقعی جنگ ۳۸ شبانهروز و ۱۸ ساعت است که باز هم با احتساب ساعتهای باقیمانده، عنوان «۴۰ روزه» را توجیه میکند.
در عرصه بینالمللی نیز نامگذاری جنگها بر اساس روزهای تقویمی روایتی جاافتاده است. «جنگ شش روزه» اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۶۷، دقیقاً ۶ روز به طول انجامید. «جنگ ۳۳ روزه» اسرائیل و حزبالله لبنان در سال ۲۰۰۶ با همین منطق نامگذاری شد. «جنگ ۵۰ روزه» غزه در سال ۲۰۱۴ نیز از همین قاعده پیروی میکند. بنابراین «جنگ ۴۰ روزه» علیه ایران نه تنها نوآوری نیست، بلکه هماهنگ با استانداردهای رایج در تحلیلهای نظامی و رسانهای جهان است.
برخی این درگیری را «جنگ رمضان» مینامند. این عنوان نیز نادرست است. هرچند عملیات در نخستین روزهای ماه رمضان ۱۴۴۷ آغاز شد، اما نیمی از مدت جنگ یعنی حدود ۲۰ روز، خارج از ماه رمضان و در ماه شوال رخ داد. بنابراین نامگذاری یک رویداد نظامی مهم به ماهی که تنها بخشی از آن را پوشش میدهد، دقیق و نه علمی نیست.
با گذشت بیش از سه هفته از برقراری آتشبس، اکنون میتوان با اطمینان گفت که عنوان «جنگ ۴۰ روزه» جای خود را در تاریخ نظامی و راهبردی ایران و جهان تثبیت کرده است. چنانچه در آینده درگیری تازهای آغاز شود، طبیعتاً باید آن را «جنگ چهارم» یا با عددی دیگر نامید که امید داریم هرگز رخ ندهد. اما این جنگ، چه از نظر روزهای تقویمی و چه از نظر منطق تاریخی، «۴۰ روزه» بوده و خواهد بود لذا مناسب است رسانه ملی و سایر رسانهها به عنوان مرجع انتقال واقعیتها، به کارگیری این نام دقیق را در دستور کار خود قرار دهد.
دیدگاه تان را بنویسید