اعتماد گزارش داد:
تور منطقهای عراقچی؛ نقشه راهی از اسلامآباد تا مسقط و مسکو برای احیای پایان دائمی جنگ
به نظر میرسد این سفر چندمرحلهای رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان بیش از آنکه صرفاً یک رایزنی دیپلماتیک معمول باشد، تلاشی برای مدیریت همزمان چند سطح از بحران است؛ از حفظ کانالهای ارتباطی با ایالات متحده آمریکا گرفته تا هماهنگی با بازیگران منطقهای مانند پاکستان و عمان و نیز جلب حمایت قدرتهایی چون روسیه.
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان روز جمعه در آغاز یک تور دیپلماتیک منطقهای وارد اسلامآباد شد؛ سفری که در امتداد تلاشهای پاکستان برای حفظ مسیرهای ارتباطی میان ایران و ایالات متحده آمریکا تعریف میشود. این تحرک در شرایطی صورت میگیرد که فضای سیاسی میان دو طرف با افزایش بیاعتمادی و سختتر شدن مواضع، پیچیدهتر از گذشته شده است. عراقچی همزمان در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشت: در حال آغاز سفری بهموقع به اسلامآباد، مسقط و مسکو هستم و هدف آن را هماهنگی نزدیک با شرکا در مسائل دوجانبه و مشورت درباره تحولات منطقهای توصیف کرد.
انتقال پیشنهادات تهران درباره چگونگی پایان دادن به درگیریها
بر اساس گزارش تسنیم، یکی از محورهای اصلی این سفر انتقال دیدگاههای تهران درباره چگونگی پایان دادن به درگیریهاست؛ بهویژه پس از آنکه دونالد ترامپ از تمدید نامحدود آتشبس سخن گفته است. با این حال، هنوز مشخص نیست این آتشبس تا چه اندازه پایدار خواهد بود یا میتواند به توافقی ساختاریتر منجر شود.در داخل ایران، برخی اختلافنظرها درباره نحوه ادامه مسیر مذاکرات دیده میشود؛ مسئلهای که به گفته ناظران میتواند بر انسجام پیامهای دیپلماتیک تأثیر بگذارد. در عین حال، مقامهای رسمی تأکید دارند که مسیر گفتوگو بسته نشده، اما نیازمند «تضمینهای ملموس» از سوی طرف مقابل است.
برجستهسازی نقش هرمز، بخشی از راهبرد چانهزنی ایران در دیپلماسی
همزمان، تهران بر ابزارهای فشار خود نیز تأکید دارد؛ بهویژه در تنگه هرمز که یکی از حیاتیترین گذرگاههای انرژی جهان بهشمار میرود. هرچند گمانهزنیهایی درباره وضع عوارض برای کشتیهای عبوری مطرح شده، اما این موضوع تأیید نشده و بیشتر بر اقدامات کنترلی و امنیتی بهعنوان اهرم بازدارندگی تأکید میشود. برخی تحلیلگران معتقدند برجستهسازی نقش هرمز، بخشی از راهبرد چانهزنی ایران در مذاکرات غیرمستقیم است. با این همه افزایش لحن تقابلی در اظهارات رسمی دو طرف، روند میانجیگری را با چالش مواجه کرده، اما کانالهای غیرمستقیم بهویژه از طریق بازیگران منطقهای همچنان فعال هستند. در این میان، نقش کشورهایی مانند عمان بهعنوان واسطه سنتی و پاکستان بهعنوان بازیگر مکمل، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. عراقچی در بدو ورود به اسلامآباد با اسحاق دار و عاصم منیر دیدار کرد و روز شنبه نیز گفتوگوهای جداگانهای با فرمانده ارتش پاکستان داشت. در این دیدارها، علاوه بر بررسی آخرین وضعیت آتشبس، درباره راهکارهای کاهش تنش و تقویت ثبات در منطقه غرب آسیا رایزنی شد. وزیر امور خارجه ایران همچنین از نقش اسلامآباد در تسهیل این روند قدردانی کرد و مواضع تهران را تشریح نمود.
مسقط؛ مقصد دوم
در بعد اقتصادی، تنگه هرمز تنها یک گذرگاه ژئوپلیتیکی نیست، بلکه در شرایط محدودیتهای مالی ناشی از تحریمها، میتواند بهعنوان یک اهرم اقتصادی نیز در محاسبات راهبردی ایران مطرح باشد. انتظار میرود در گفتوگوهای مسقط، ایدههایی درباره ترتیبات بلندمدت امنیتی و حتی مدلهای همکاری ترانزیتی در این منطقه بررسی شود. در مرحله پایانی این سفر، حضور در روسیه نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. به نظر میرسد مسکو میتواند در هماهنگیهای سیاسی و پشتیبانی از مسیرهای دیپلماتیک جاری نقشآفرینی کند؛ بهخصوص در شرایطی که رقابتهای ژئوپلیتیکی میان قدرتهای بزرگ نیز بر معادلات منطقهای سایه انداخته است.
در مجموع، به نظر میرسد این سفر چندمرحلهای رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان بیش از آنکه صرفاً یک رایزنی دیپلماتیک معمول باشد، تلاشی برای مدیریت همزمان چند سطح از بحران است؛ از حفظ کانالهای ارتباطی با ایالات متحده آمریکا گرفته تا هماهنگی با بازیگران منطقهای مانند پاکستان و عمان و نیز جلب حمایت قدرتهایی چون روسیه. در عین حال، تأکید همزمان بر ابزارهای میدانی مانند تنگه هرمز نشان میدهد تهران در حال دنبال کردن یک راهبرد «فشار و مذاکره» بهصورت توأمان است. موفقیت این رویکرد، تا حد زیادی به میزان انسجام پیامهای داخلی، واکنش واشنگتن به مطالبات ایران و همچنین کارآمدی میانجیها در کاهش شکافهای موجود بستگی خواهد داشت؛ عواملی که در کوتاهمدت همچنان با ابهامهای جدی روبهرو هستند.
دیدگاه تان را بنویسید