هشدار نسبت به پیامدهای جنگ با شروع آتش‌بس / آثار جنگ تازه خود را نشان می‌دهد

«بازسازی اعتماد عمومی» عنوان یادداشت روزنامه اعتماد به قلم امیرعباس میرزاخانی است که در آن آمده؛ به نظر می‌رسد یکی از سخت‌ترین رویارویی‌های سال‌های اخیر علیه ایران، دست‌کم در مرحله نظامی، جنگ رمضان بود که با میانجی‌گری پاکستان به ایستگاه آتش‌بس رسیده است. اما پایان آتش به معنای پایان پیامدها نیست؛ آثار جنگ تازه خود را نشان می‌دهند و جامعه باید با نتایج تلخ و شیرین آن روبه‌رو شود. در چنین شرایطی طبیعی است که درباره پیروزی یا شکست سخن گفته شود. با این حال نباید فراموش کرد که جنگ، حتی در بهترین روایت‌های آن، پدیده‌ای تلخ و ویرانگر است. هیچ پیروزی‌ای نمی‌تواند جای خالی جان‌هایی را که از دست رفته‌اند، پر کند. اگر روایت‌ها از جنگ به جشن پیروزی تبدیل شود، این خطر وجود دارد که رنج آسیب‌دیدگان و خانواده‌های داغدار به حاشیه رانده شود. شاید دقیق‌تر آن باشد که گفته شود مهم‌ترین دستاورد هر جنگی، پایان یافتن آن است؛ صلحی که بتواند جایگزین میدان نبرد شود. آنچه در حافظه تاریخی این روزها باقی خواهد ماند، پیش از هر چیز ایستادگی مدافعان کشور است؛ نیروهایی که در شرایطی دشوار و نابرابر، مسوولیت دفاع را برعهده داشتند. در کنار آنان، امدادگران، آتش‌نشانان، کادرهای خدماتی و کارکنان بخش‌های مختلف دولت نیز نقشی تعیین‌کننده داشتند تا زندگی روزمره مردم تا حد ممکن از بحران دور بماند. هنرمندانی که در این روزها برای ایران خواندند و مردمی که در اشکال مختلف همبستگی خود را نشان دادند، بخشی از همین روایت جمعی‌اند. 

در مقابل، تاریخ نیز قضاوت خود را درباره کسانی که در میانه بحران، به جای همدلی با جامعه خود در پی توجیه یا دعوت به فشار و حمله خارجی بودند، ثبت خواهد کرد. تجربه‌های تاریخی نشان داده است که قدرتی که بر بستر رنج و آسیب به جامعه خود به دست آید، بیش از آنکه افتخارآمیز باشد، لکه‌ای ماندگار در حافظه عمومی است.با این همه، شاید مهم‌ترین آزمون پس از هر جنگی نه در میدان نبرد، بلکه در میدان جامعه رقم بخورد. اگر جدال‌های سیاسی و شکاف‌های اجتماعی تشدید شود، همبستگی‌ای که در روزهای سخت شکل گرفته بود به سرعت آسیب می‌بیند. ترمیم اعتماد اجتماعی و کاستن از فاصله‌ها، اکنون به ضرورتی اساسی تبدیل شده است.از همین رو انتظار می‌رود نهادهای تصمیم‌گیر، ریشه‌های شکاف‌های اجتماعی ماه‌های گذشته را با دقت بررسی کنند و مسیر ترمیم را بر مسیر انتقام ترجیح دهند. تجربه‌های تاریخی نشان داده‌اند که گذشت و مدارا، در بزنگاه‌های ملی، می‌تواند پایه‌های همبستگی را دوباره استوار کند.پایان جنگ اگر با بازسازی اعتماد عمومی و تقویت همدلی همراه شود، می‌تواند به نقطه شروعی تازه برای جامعه تبدیل شود؛ جایی که مهم‌ترین پیروزی نه شکست دیگری، بلکه حفظ صلح و انسجام ملی باشد.