شکاف در غرب و ابزار اهرم هرمز؛ دست برتر ایران در معادله جنگ و صلح

سیدعلی سقائیان سفیر اسبق ایران در برزیل در گفت‌وگو با خبرنگار اعتماد آنلاین با اشاره به بسته پیشنهادی و شروط ایران برای پایان جنگ اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران آغازگر این جنگ تحمیلی نبوده و ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی با اقداماتی از جمله به شهادت رساندن جمعی از فرماندهان عالی‌رتبه کشور، مرتکب جنایتی بزرگ شدند. از همین رو، ایران از ابتدا نیز به دنبال تداوم جنگ نبوده و صرفاً در چارچوب دفاع از خود، به تجاوزات طرف مقابل پاسخ داده است؛ موضوعی که از همان روزهای نخست به‌صراحت اعلام شد.

وی افزود: با وجود ادعاها و تصورات نادرست دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر نابودی زیرساخت‌های ایران در روزهای ابتدایی جنگ، اکنون و پس از گذشت بیش از یک ماه، شاهد هستیم که جمهوری اسلامی ایران همچنان با اقتدار به دفاع از خود ادامه داده و پاسخ‌های متقابل را در جبهه‌های مختلف دنبال کرده است. در عین حال، ایران هرگز از موضع خود در قبال صلح عادلانه عقب‌نشینی نکرده است. پیشنهادهایی که از سوی ترامپ مطرح شد، قطعاً مورد پذیرش ایران نبوده و نخواهد بود.

سقائیان با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز تصریح کرد: در شرایط کنونی که مدیریت این گذرگاه مهم در اختیار ایران است، کشورمان از این اهرم به‌درستی بهره می‌برد. نشانه‌های شکاف در جبهه غرب نیز به‌وضوح قابل مشاهده است و کشورهایی همچون آلمان، انگلیس و فرانسه همراهی کاملی با سیاست‌های ترامپ نداشته‌اند. همچنین اظهارات اخیر مقامات اروپایی از جمله تمایل به گفت‌وگو با ایران در حوزه انرژی، نشان‌دهنده افزایش انزوای سیاسی آمریکا است.

وی درباره شروط ایران برای پایان جنگ گفت: شروط جمهوری اسلامی ایران، شروطی عادلانه است که در سطوح عالی به تصویب رسیده و از طریق واسطه‌ها به طرف مقابل اعلام شده است. این شروط شامل دستیابی به صلحی پایدار، خروج متجاوزان، و پیگیری حقوقی برای دریافت غرامت در مراجع بین‌المللی از جمله شورای امنیت سازمان ملل است. این پیگیری‌ها هم در خصوص شهادت فرماندهان و شهروندان بی‌گناه و هم تخریب زیرساخت‌ها صورت خواهد گرفت که حتی بر اساس قوانین داخلی آمریکا نیز می‌تواند مصداق جنایت جنگی تلقی شود.

این دیپلمات پیشین با تأکید بر نقش رژیم صهیونیستی در آغاز بحران گفت: این رژیم عامل اصلی تحولات اخیر است و ترامپ نیز در دام آن گرفتار شده است. تلاش برای کشاندن رؤسای جمهور پیشین آمریکا به جنگ با ایران سابقه‌ای طولانی دارد، اما در دوره‌های پیشین، از جمله در دولت‌های باراک اوباما و جو بایدن، چنین تصمیمی اتخاذ نشد.

سقائیان درباره عقب‌نشینی‌های اخیر ترامپ از مواضع تند خود اظهار کرد: از ابتدا مشخص بود که بسیاری از تهدیدها و اظهارات وی جنبه واقعی ندارد. با روشن شدن واقعیات میدانی و مشاهده توان دفاعی نیروهای مسلح ایران و حضور مستمر مردم در صحنه، وی ناچار به تعدیل مواضع خود شده است. همچنین برخی عملیات‌ها که با ادعاهای بزرگ همراه بود، در عمل با ناکامی و تلفات برای نیروهای آمریکایی پایان یافت و همین امر بر فشارهای داخلی علیه او افزوده است.

وی در پایان درباره احتمال گسترش دامنه جنگ خاطرنشان کرد: میزان گسترش درگیری‌ها به رفتار طرف‌های متجاوز بستگی دارد. جمهوری اسلامی ایران به‌صراحت اعلام کرده است هر نقطه‌ای که مبدأ حمله به کشور باشد، به‌عنوان هدف مشروع تلقی خواهد شد. در این میان برخی کشورهای منطقه با در اختیار قرار دادن امکانات خود به نیروهای متجاوز، در معرض تبعات این تصمیم قرار دارند. با این حال نشانه‌هایی از تجدیدنظر در این رویکرد نیز مشاهده می‌شود و انتظار می‌رود کشورهای منطقه با درایت بیشتر، از تشدید تنش‌ها جلوگیری کرده و اصول همسایگی را رعایت کنند.