چرا در حوادث دی ماه معترضان با نیروهای امنیتی و پلیس برخورد خشن کردند؟

«عقده‌گشایی با وارونه‌سازی تصویر پلیس» عنوان یادداشت روزنامه اعتماد به قلم محمدرضا طورانی است که در آن آمده؛ در جریان فتنه اخیر نمی‌توان نقش برخی صدا‌ها و جریان‌های داخلی را در تضعیف جایگاه و اقتدار نیرو‌های امنیتی و انتظامی نادیده گرفت. این جریان‌ها، آگاهانه یا ناآگاهانه، با تولید ادبیات تخریبی و القای روایت‌های یک‌سویه، زمینه بی‌اعتمادی نسبت به نهاد‌هایی را فراهم کردند که مسوولیت اصلی حفظ نظم، امنیت و آرامش عمومی را بر عهده دارند. چنین رویکردی، عملا به تضعیف سرمایه اجتماعی این نیروها انجامید و هزینه‌های سنگینی را متوجه کشور کرد.

به عنوان نمونه توصیف پلیس کشور صرفا ذیل گشت ارشاد برای تخریب کلیت نیروی انتظامی، یکی از مصادیق روشن این رفتار بود . با تقلیل یک نهاد گسترده و ماموریت‌محور به یک موضوع خاص و مناقشه‌برانگیز، تلاش شد چهره‌ای خشن و ضد اجتماعی از پلیس در افکار عمومی ساخته شود. این در حالی است که نیروی انتظامی، مجموعه‌ای چندوجهی با وظایف گسترده در حوزه‌های انتظامی، امدادی و خدمات اجتماعی است که چنین برچسب‌زنی‌هایی آن را به‌طور ناعادلانه هدف قرار داد. همزمان، بسیج نیز در این روایت‌سازی‌های مخرب، به عنوان نیرویی غیرمردمی و مرتجع معرفی شد . ادعایی که با واقعیت‌های میدانی و کارنامه این نهاد در حوزه‌های امنیتی، اجتماعی و امدادرسانی همخوانی ندارد. این تصویر‌سازی وارونه، با هدف ایجاد شکاف میان مردم و نیروهای مردمی صورت گرفت و عملا یکی از ستون‌های انسجام اجتماعی را نشانه گرفت. از سوی دیگر، دستگاه‌های امنیتی کشور به‌طور مستمر به ایجاد فضای امنیتی و بسته متهم شدند . این اتهام‌زنی‌ها، بدون توجه به شرایط حساس کشور و تهدیدات واقعی تلاش داشت اقدامات پیشگیرانه و قانونی این نهاد‌ها را سرکوبگرانه جلوه دهد. نتیجه چنین فضاسازی‌هایی، مشروع‌سازی تقابل با نیروهای حافظ امنیت بود . پیامد خطرناک این روند آن بود که برخی فریب‌خوردگان، تحت تاثیر این ادبیات، در مواجهه با نیرو‌های امنیتی و انتظامی رفتاری به ‌شدت خشن از خود نشان دادند که باید در قبال پیامد‌های گفتار و عملکرد خود پاسخگو باشند.