سناریوی پس از شکست مذاکرات؛ تداوم فشارهای اقتصادی و سیاسی توسط واشنگتن

لیلا پایدار- حسن هانی‌زاده کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار اعتمادآنلاین، در ارزیابی احتمال آغاز مذاکرات ایران و آمریکا با حضور مقامات ارشد دو کشور اظهار کرد: تماس‌های اخیر دکتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران با رهبران کشورهای اسلامی و عربی موجب آغاز مجموعه‌ای از تحرکات سیاسی در سطح منطقه شده است. این تحرکات در مجموع به کاهش نسبی تنش‌های سیاسی و نظامی میان ایران و آمریکا منجر شده‌اند.

وی افزود: خروج ناو آمریکایی آبراهام لینکلن از منطقه همچنین سفر مهم دکتر عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران به ترکیه و دیدار با رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور این کشور و نیز هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه خروجی بسیار مهمی داشته است به‌طوری که ترکیه اعلام کرده تلاش‌های خود را برای جلوگیری از بروز هرگونه درگیری جدید میان ایران و آمریکا و همچنین ایران و رژیم صهیونیستی ادامه خواهد داد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل تأکید کرد: این تلاش‌ها تاکنون مؤثر بوده و به نظر می‌رسد گزینه حمله یا اقدام نظامی علیه ایران فعلاً از دستور کار آمریکا خارج شده است. منطقه در حال حرکت به سمت آرامش نسبی و کاهش تنش‌هاست. ترکیه نیز آمادگی خود را برای برقراری و ازسرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا در آنکارا اعلام کرد.

هانی‌زاده با اشاره به نقش کشورهای اسلامی در این روند گفت: کشورهای اسلامی در تماس‌های خود با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده‌اند که هرگونه درگیری میان ایران و آمریکا آثار منفی گسترده‌ای بر اقتصاد جهانی و منطقه خواهد داشت. به همین دلیل به نظر می‌رسد ترامپ به این جمع‌بندی رسیده که هرگونه اقدام یا حمله نظامی علیه ایران می‌تواند به یک فاجعه جهانی منجر شود.

وی در ادامه ارزیابی خود از شروط آمریکا خاطرنشان کرد: در میز مذاکرات ممکن است مسائل مختلفی مطرح شود اما اگر شروط آمریکا شامل محدودسازی توان دفاعی توان موشکی و یا موضوع غنی‌سازی ایران باشد و واشنگتن بخواهد این شروط را به ایران تحمیل کند، قطعاً جمهوری اسلامی ایران زیر بار آن نخواهد رفت. با این حال، ممکن است کشورهای منطقه با ایفای نقش میانجی، به دنبال یافتن یک راه‌حل میانه باشند که تا حدی منافع و اهداف دو طرف را در بر بگیرد.

به گفته هانی‌زاده در سناریوهای پیش‌رو اگر آمریکا نتواند شرایط خود را در مذاکرات به ایران دیکته کند، به‌طور طبیعی به سمت تداوم فشارهای سیاسی تشدید محاصره اقتصادی و تحریک جریان‌های مخالف علیه جمهوری اسلامی ایران حرکت خواهد کرد. هرچند گزینه نظامی همچنان آخرین گزینه آمریکا محسوب می‌شود اما احتمال اعمال تحریم‌های بیشتر و ادامه جریان‌سازی‌ها و فشارهای سیاسی علیه ایران وجود دارد. در مجموع، در صورت شکست مذاکرات گزینه نظامی فعلاً از دستور کار خارج خواهد بود اما فشارهای اقتصادی و سیاسی آمریکا ممکن است ادامه پیدا کند.