مجتبی توانگر، عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۰ مطرح کرد:
بررسی وام ازدواج و پرداخت وام قرضالحسنه فرزندآوری در بودجه 1400
یک عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه 1400 گفت که پیشنهاد افزایش وام ازدواج به 80 میلیون تومان و پرداخت وام فرزندآوری به مبلغ 20 میلیون تومان را در جریان بررسی لایحه بودجه مطرح خواهد کرد.
اعتمادآنلاین| یک عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه 1400 گفت که پیشنهاد افزایش وام ازدواج به 80 میلیون تومان و پرداخت وام فرزندآوری به مبلغ 20 میلیون تومان را در جریان بررسی لایحه بودجه مطرح خواهد کرد.
مجتبی توانگر عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه 1400، درباره وام ازدواج و پرداخت وام قرضالحسنه فرزندآوری در بودجه 1400 گفت: مجلس شورای اسلامی طی سالهای اخیر، در اقدامی شایسته تقدیر، مبلغ وام قرضالحسنه ازدواج جوانان را متناسب با هزینههای این سنت پسندیده، در قانون بودجه بهبود داده است. نتیجه این اقدام، تسهیل شرایط ازدواج برای جوانان بوده است. افزایش وام ازدواج از 3 به 10 میلیون تومان در بودجه 1395، از 10 به 15 میلیون تومان در بودجه 1397، از 15 به 30 میلیون تومان در بودجه 1398 و از 30 به 50 میلیون تومان در بودجه 1399 مسیری بوده که در این سالها طی شده است. در این راستا، مدت بازپرداخت این تسهیلات نیز از 3 سال به 7 سال رسیده است.
وی افزود: در ابتدای امر، بانکها با افزایش وام ازدواج مخالف بودند و افزایش این تسهیلات را به معنای افزایش صف وام ازدواج عنوان میکردند. اما نظارت بانک مرکزی و پیگیری نمایندگان مجلس شورای اسلامی سبب شد بانکها تخلفات خود در این زمینه را کاهش داده (ازجمله پرداخت تسهیلات قرضالحسنه به مدیران و کارکنان خود برخلاف قانون) و با تخصیص منابع قرضالحسنه به اموری که در قوانین مورد تاکید قرار گرفته از جمله ازدواج، «صف وام ازدواج» را نیز کاهش دهند و به یکسوم برسانند. بر این اساس طبق آمار بانک مرکزی، صف وام ازدواج از حدود 500 هزار نفر در ابتدای سال 1395 به حدود 130 هزار نفر در نیمه سال 1399 رسیده است. 125 هزار نفر هم هنوز پرونده خود را تکمیل نکردند که طولانی شدن آن ناشی از مسائل ضمانت است.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه به گفته رئیس سابق بانک مرکزی، افزایش وام ازدواج و پیگیری بانک مرکزی در این زمینه، انحراف تسهیلات قرضالحسنه را کاهش داده، ادامه داد: قدم مثبت دیگری که در جریان افزایش وام ازدواج برداشته شد، مجوز و الزام قانونی به «استفاده از بخشی از سپردههای قرضالحسنه جاری در پرداخت وام ازدواج» در ماده مرتبط بودجه بود که مانع از کمبود منابع بانکها در این زمینه میشد. در سال جاری برای اولین بار از حدود 2 درصد این منابع پرحجم بانکی برای پرداخت تسهیلات قرضالحسنه استفاده شده است.
وی اضافه کرد: هرچند افزایش وام ازدواج، همه مشکلات جوانان در تشکیل خانواده را حل نمیکند و برای این مهم باید اقدامات متعددی صورت گیرد، اما بیشک تسهیل قابل توجهی در بر طرف شدن موانع اقتصادی ازدواج جوانان، به ویژه در شرایط فعلی ایجاد میکند و به عنوان «تنها حمایت قابل توجه کشور از ازدواج و تشکیل خانواده» محسوب میشود. علاوه بر این، این سیاست وابسته به بودجه دولت نبوده و با منابع قرضالحسنه مردم در بانکها مدیریت میشود؛ از این رو برای بانکها نیز هزینهای ندارد چرا که سپردههایی که با مجوز بانک مرکزی با نرخ صفر درصد دریافت کردند را طبق قانون و دستورالعملهای بانک مرکزی، به این مهم تخصیص میدهند.
توانگر ادامه داد: این سیاست مانند سایر سیاستها، ممکن است تا حدی انحراف داشته باشد؛ اما برآوردها نشان می دهد انحراف این سیاست و دریافت این تسهیلات از مسیرهای غیرمتعارف از جمله ازدواج اجباری یا کودک همسری که اخیرا مطرح شده، کمتر از یک درصد بوده که در نوع خود بی نظیر است و نمیتواند کلیت این سیاست حمایتی را با چالش مواجه کند. ضمن اینکه حتی این یک درصد انحراف نیز ناشی از افزایش وام ازدواج نیست؛ بلکه این ضعف نظام بانکی است که یک جوان را برای دریافت یک وام خُرد، مجبور به طی کردن مسیرهای غیرمتعارف میکند.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین در ادامه مسیر گذشته، ضروری است در سال جاری نیز تسهیلات قرضالحسنه ازدواج متناسب با افزایش هزینهها بهبود یابد؛ همچنین وام فرزندآوری نیز جهت حمایت از افزایش جمعیت و تسهیل آن، از محل منابع قرضالحسنه مردم در بانکها تخصیص داده شود.
این عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه 1400 تاکید کرد: بدین ترتیب بر اساس گزارشات کارشناسی اندیشکده اقتصادمقاومتی و در گفتگو با کارشناسان این اندیشکده، پیشنهاد خواهم کرد در تبصره 16 لایحه بودجه سال 1400 موارد ذیل درج شود:
-«وام قرضالحسنه ازدواج از 50 به 80 میلیون تومان و بازپرداخت آن از 7 به 8 سال افزایش یابد تا پرداخت اقساط آن برای زوجین مشکل ایجاد نکند.
-رمبلغ 20 میلیون تومان وام قرضالحسنه فرزندآوری از محل همین منابع با بازپرداخت 5 ساله جهت تخصیص اضافه شود.
-با توجه به تقویت جایگاه چک در نظام اعتبارسنجی کشور که موجب بهرهبرداری از این ظرفیت توسط بعضی بانکها به عنوان ضامن پرداخت وامهای خُرد شده، بانک مرکزی بانکها را ملزم نماید تا به جای درخواست ضامن دولتی دارای کسر از حقوق که برای عده زیادی از جوانان امکانپذیر نیست، برای هر وام یک یا دو ضامن با چک معتبر خواسته شود.»
توانگر تاکید کرد: بررسیهای کارشناسی و آماری اندیشکده اقتصاد مقاومتی و در گفتوگو با کارشناسان این اندیشکده، نشان می دهد منابع قرضالحسنه مردم در بانکها، کفاف افزایش وام ازدواج و پرداخت وام فرزندآوری به میزان پیشنهادی را میدهد و علاوه بر آن، بانکها با همین منابع میتوانند دیگر مصارف قرضالحسنه از جمله اشتغال، کمیته امداد و... را نیز پوشش دهند.
وی در توضیح بررسی امکان افزایش وام ازدواج و پرداخت وام قرضالحسنه فرزندآوری در بودجه 1400 نیز گفت: طبق آخرین آمار منتشر شده از بانک مرکزی مربوط به شهریورماه سال جاری، بانکها پس از کسر سپردههای صندوق مسکن، معادل 165 هزار میلیارد تومان سپرده قرضالحسنه پس انداز با نرخ صفر درصد از مردم جذب نمودهاند که پس از کسر ذخیره قانونی، حدود 150 هزار میلیارد تومان می شود. علاوه بر این، حجم سپردههای قرضالحسنه جاری نیز که آن هم با نرخ صفر درصد جذب شده، پس از کسر ذخیره قانونی حدود 430 هزار میلیارد تومان است. از مجموع این مبلغ (580 هزار میلیارد تومان)، تاکنون حدود 165 هزار میلیارد تومان تسهیلات قرضالحسنه به مردم پرداخت شده است.
توانگر اضافه کرد: بر این اساس و همچنین گزارشات کارشناسی اندیشکده اقتصاد مقاومتی و در گفتوگو با کارشناسان این اندیشکده در سال آتی (براساس برآورد شهریورماه) ظرفیت پرداخت وام قرضالحسنه از مسیرهای زیر امکانپذیر خواهد بود:
یک) بازپرداخت اقساط تسهیلات قرضالحسنه: برآوردها و آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد سالانه بیش از 20 درصد از حجم کل تسهیلات قرضالحسنه از طریق اقساط بازپرداخت شده و به عنوان منبع جدید جهت اعطای وام، در اختیار بانکها قرار میگیرد. بنابراین از این محل در سال آتی، حداقل حدود 25 هزار میلیارد تومان منابع جهت اعطای تسهیلات قرضالحسنه در اختیار بانکها قرار خواهد گرفت.
دو) افزایش سپردههای قرضالحسنه پس انداز: میزان سپردههای قرضالحسنه پسانداز در شهریورماه 1399 نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد 51 درصدی داشته است. آمارهای سالهای گذشته نیز نشان می دهد که سپردههای قرضالحسنه در هر سال حداقل 30 تا 50 درصد رشد داشته است. بر این اساس و با در نظر گرفتن رشد حداقل 30 درصدی سپردههای قرضالحسنه پس انداز، در سال آتی 45 هزار میلیارد تومان سپرده قرضالحسنه جدید جهت اعطای تسهیلات قرضالحسنه در اختیار بانکها قرار خواهد گرفت.
سه) سپردههای قرضالحسنه جاری: در صورتی که با توجه به الزام قانون در تبصره لایحه بودجه، تنها 30 درصد از سپردههای قرضالحسنه جاری که بیش از 430 هزار میلیارد تومان حجم آن است، جهت اعطای تسهیلات قرضالحسنه مورد استفاده قرار گیرد، از این محل نیز در سال آتی حدود 130 هزار میلیارد تومان جهت اعطای تسهیلات قرضالحسنه از جمله ازدواج در اختیار بانکها خواهد بود.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس یادآور شد: بنابراین 70 هزار میلیارد تومان از محل سپردههای قرضالحسنه پس انداز و 130 هزار میلیارد تومان از محل سپردههای قرضالحسنه جاری، در مجموع 200 هزار میلیارد تومان، منابعی خواهد بود که برای پرداخت تسهیلات قرضالحسنه در سال آتی در اختیار بانکها خواهد بود. برای پرداخت 1 میلیون وام ازدواج 80 میلیون تومانی (مطابق آمار سالانه) به 80 هزار میلیارد تومان منابع نیاز است؛ همچنین اگر بخش عمده والدین صاحب فرزند جدید نیز تقاضای وام فرزندآوری 20 میلیون تومانی داشته باشند (1 میلیون نفر)، با توجه به نرخ 1.2 میلیون عددی موالید سالانه کشور، این سیاست به 20 هزار میلیارد تومان منابع نیاز دارد. بنابراین سیاست پیشنهادی در سال 1400 به 100 هزار میلیارد تومان منابع و تسهیلات قرضالحسنه بانکی نیاز دارد که با توجه به برآورد 200 هزار میلیاردی امکانپذیر است.
به گفته وی، سایر مصارف قرضالحسنه که در لایحه بودجه 1400 آمده نیز به شرح زیر است:
10 هزار میلیارد تومان برای اشتغالزایی (بند ب تبصره 16)
200 میلیارد تومان ستاد امور دیه زندانیان (بند ج تبصره 16)
210 میلیارد تومان ودیعه مسکن خانوارهایی که فرزند سوم را می آورند (بند ه تبصره 16)
7.5 هزار میلیارد تومان سایر موارد (بند و تبصره 16)
این نماینده مجلس همچنین گفت: این موارد نیز در مجموع حدود 18 هزار میلیارد تومان می شود که خللی در پرداخت تسهیلات قرضالحسنه ازدواج و فرزندآوری پیشنهادی ایجاد نخواهد کرد.
بر این اساس، تبصره پیشنهادی برای جایگزینی با بند الف تبصره 16 لایحه بودجه 1400 به این ترتیب پیشنهاد کردهام:
به منظور حمایت از ازدواج جوانان و فرزندآوری، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است بانکها را ملزم نماید از محل سپردههای قرضالحسنه پس انداز و جاری خود و متناسب با سهمی که بانکهای عامل از این منابع دارند، 80 میلیون تومان وام قرضالحسنه ازدواج با بازپرداخت 8 ساله به هر یک از زوجین که تاریخ عقد ازدواج آنها از ابتدای سال 97 به بعد است و 20 میلیون تومان وام قرضالحسنه فرزندآوری با بازپرداخت 5 ساله به سرپرست فرزندانی که در سال 1400 متولد میشوند، با اخذ یک یا دو ضامن معتبر دارای چک و اعطای سفته توسط وام گیرنده، پرداخت نمایند. بانک مرکزی موظف است سامانه ای راه اندازی نماید که در آن، منابع و مصارف قرضالحسنه بانکها به تفکیک محل مصرف و همچنین صف وام ازدواج هر بانک، با بروزرسانی روزانه، به عموم اعلام شود.
منبع: ایسنا
دیدگاه تان را بنویسید