چرا ماشه آمریکا عمل نمیکند؟
رئیس دورهای شورای امنیت میگوید در جایگاهی نیست که بتواند اقدامات بیشتری در راستای خواسته آمریکا برای فعالسازی مکانیزم ماشه انجام دهد. بهدنبال این موضعگیری، روسیه، چین و فرانسه از این تصمیم استقبال کردند؛ اما این نظر رئیس اندونزیایی شورای امنیت با موضع خشمگینانه ایالاتمتحده مواجه شد.
اعتمادآنلاین| رئیس دورهای شورای امنیت اعلام کرد که در جایگاهی نیست که بتواند اقدامات بیشتری در راستای خواسته آمریکا برای فعالسازی مکانیزم ماشه انجام دهد. بهدنبال این موضعگیری، روسیه، چین و فرانسه از این تصمیم استقبال کردند، اما این نظر رئیس اندونزیایی شورای امنیت با موضع خشمگینانه ایالاتمتحده مواجه شد.
اکنون بهنظر میرسد که تا پایان دوره 30 روزه از زمان فعالسازی مکانیزم ماشه توسط آمریکا، یعنی از روز 29 مرداد، شورای امنیت و اعضای آن هیچ اقدام عملی در این راستا انجام نخواهند داد و در پایان این دوره، روسیه، چین و کشورهای اروپایی بازگشت تحریمهای جهانی علیه آمریکا را به رسمیت نخواهند شناخت اما احتمالا آمریکا به طور یکجانبه و با استفاده از ابزاریهای فشار خود، این خواسته خود را پیش ببرد. بنابراین شاهد یک رویارویی تمامعیار بین اعضای شورای امنیت و دو دستگی کامل در سطح جامعه جهانی خواهیم بود، جایی که آمریکا و برخی متحدانش در انزوا به سر خواهند برد.
ایالاتمتحده آمریکا طی کمتر از دو هفته دو بار در صحنه شورای امنیت با شکست مواجه شد؛ در مورد نخست برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران از 15 عضو شورا، دو عضو رای منفی، 11 عضو رای ممتنع و فقط آمریکا و جمهوری دومینیکن رای مثبت دادند. اکنون نیز بار دیگر و در شرایطی که واشنگتن تلاشهایش را با هدف اجرای مکانیزم ماشه و بازگشت تحریمهای شورای امنیت کلید زده است شاهد عدمهمراهی اعضای شورا با خواسته کاخ سفید هستیم.
در این رابطه شاهد بودیم که سهشنبه شب دیان دیجانی، سفیر اندونزی و رئیس دورهای شورای امنیت سازمان ملل متحد گفت که با توجه به مخالفت 13 عضو با اقدام آمریکا برای فعال کردن مکانیزم ماشه درباره ایران، این شورا در «جایگاهی نیست که اقدامات بیشتری» را انجام دهد. سفیر اندونزی که ریاست دورهای شورای امنیت را برای ماه اوت برعهده دارد، این سخنان را در نشستی درخصوص خاورمیانه و در پاسخ به پرسش نمایندگان روسیه و چین درباره درخواست آمریکا برای فعال کردن مکانیزم ماشه مطرح کرد.
این موضع رئیس دورهای شورای امنیت با انتقاد تند سفیر آمریکا در سازمان ملل روبهرو شد و کلی کرافت خطاب به اعضای شورای امنیت گفت: «بگذارید این موضوع را خیلی روشن و شفاف اعلام کنم که دولت ترامپ از اینکه در این موضوع به تنهایی بایستد، هراسی ندارد.» سفیر آمریکا در ادامه انتقاداتش مدعی شد: «فقط من متاسفم هستم که دیگر اعضای این شورا راه خود را گم کردهاند و اکنون میبینند که در کنار تروریستها ایستادهاند.» خانم کلی کرافت در سخنان بیپایه و اساساش علیه جمهوری اسلامی ادامه داد: «ایالاتمتحده، مردم ایران یا منطقه را رها نخواهد کرد. ما هرگز اجازه نخواهیم داد که ایران، حامی شماره یک تروریسم در جهان، آزادانه خرید و فروش سلاح جنگی را انجام دهد.» نماینده ویژه آمریکا در امور ایران میگوید که برجام برای دولت ایران چیزی «شبیه اعتقاد مذهبی» شده است.
این سخنان در شرایطی مطرح میشود که 13 عضو از 15 عضو دائمی و غیردائمی شورای امنیت سازمان ملل، طی 24 ساعت پس از آنکه مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، طرح بازگشت تحریمها را به شورای امنیت ارائه کرد، در نامههایی مخالفت خود را با این اقدام ایالاتمتحده اعلام کردند. این 13 عضو؛ چهار عضو دائمی یعنی فرانسه، بریتانیا، چین و روسیه، و اعضای انتخابی فعلی، آلمان، بلژیک، ویتنام، نیجر، سنت وینسنت و گرنادینها، آفریقای جنوبی، اندونزی، استونی و تونس هستند که نامههای خود را در مخالفت ارسال کردهاند.
این در حالی است که دولت آمریکا تاکید کرده «با استفاده از تمامی ابزارهای دیپلماتیکی که دارد» مانع از برچیدهشدن تحریمهای تسلیحاتی جمهوری اسلامی خواهد شد. به گزارش رویترز این کشورها میگویند از آنجایی که دولت فعلی ایالاتمتحده از توافق اتمی خارج شده، در نتیجه قادر به استفاده از مکانیزمی که در همان توافق پیشبینی شده بود، نیست. مکانیزم ماشه موسوم به سازوکاری پیشبینی شده در قطعنامه 2231 شورای امنیت است که به طرفهای برجام اجازه میدهد در تخطی ایران از تعهداتش، بازگشت خودکار همه تحریمهای بینالمللی را که تعلیق آنها موضوع این قطعنامه است، درخواست کنند. این قطعنامه در سال 2015 و در حمایت از توافق هستهای ایران به تصویب شورای امنیت رسید. آمریکا میگوید از آنجا که در قطعنامه 2231 مشارکت داشته همچنان میتواند برای فعالسازی این سازوکار درخواست دهد.
تلاشهای آمریکا برای استفاده از مکانیزم ماشه با واکنش روسیه و چین مواجه شد و نماینده دائمی روسیه در سازمان ملل با اشاره به مخالفت گسترده اعضای شورای امنیت سازمان ملل با ادعای آمریکا برای برخورداری از فعالسازی مکانیزم بازگردانی تحریمها علیه ایران، گفت که مسیر انتخابی آمریکا در این زمینه غیرقانونی بوده و نتیجه موفقیتآمیز نخواهد داشت.
انا گیوگن، معاون نماینده فرانسه در سازمان ملل نیز در این جلسه درخصوص درخواست آمریکا مبنیبر کلید خوردن مکانیزم ماشه علیه ایران با اشاره به اینکه 13 عضو از 15 عضو شورای امنیت با بازگشت تحریمها علیه ایران موافق نبودهاند، گفت: «ما باور داریم که در زمینه این درخواست نمیتوان اقدامات بیشتری اتخاذ کرد.»
اعلام موضع رئیس اندونزیایی شورای امنیت درباره استفاده آمریکا از مکانیزم ماشه، واکنش جمهوری اسلامی ایران را نیز بهدنبال داشت و محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه کشورمان در صفحه توییتر خود در این زمینه نوشت: «قلدری قانونگریزانه پمپئو یک بار دیگر آمریکا را منزوی کرد. با آنکه ایالاتمتحده مانع رایزنی در شورای امنیت درباره ابلاغیه غیرقانونیاش در روز جمعه شد، اعضای حاضر در نشست امروز (سهشنبه) این شورا درخصوص مسائل خاورمیانه تلاش آمریکا را باطل و بلااثر دانستند. وقت آن است دونالد ترامپ از گوش دادن به حرفهای نوچههای زورگو دست بردارد.»
رضا نصری، تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل در توییتی با اشاره به منزوی شدن مجدد آمریکا در نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل متحد نوشت: «سفیر آمریکا در سازمان ملل، اعضای شورای امنیت - از جمله متحد دیرینه خود انگلیس - را به «نداشتن شجاعت»، «فقدان قضاوت اخلاقی» و «جانبداری از تروریسم» متهم کرد. این استیصال و انزوای آمریکا محصول عملکرد وزیر و مدیرانی است که در ایران به «غربگرایی» متهم میشوند.»
منبع: دنیای اقتصاد
دیدگاه تان را بنویسید