رونمایی از طرح گفتوگوی ملی
طرح «گفتوگوی ملی» که احمد مازنی پیشنهاد آن را از تریبون پارلمان مطرح کرد رونمایی شد.
اعتمادآنلاین| طرح «گفتوگوی ملی» که احمد مازنی پیشنهاد آن را از تریبون پارلمان مطرح کرد رونمایی شد. آنچه در ادامه میخوانیم، خلاصهای است از طرح گفتوگوی ملی که برای نخستین بار در روزنامه اعتماد منتشر میشود. در این طرح پس از تشریح مقدمات، آمده است: معمولا برای گفتوگو مراحلی را قائل میشوند.
شاید بتوان در یک تقسیمبندی کلان این مراحل را به سه مرحله تقسیم کرد.
1- «پیشگفتوگو»؛ گام اول شامل مراحل زیر که انتظار میرود خروجی این طرح موجب روشن شدن و شفافیت مبانی نظری گفتوگو و توافق بر سر مفروضات شود.
1-1- «به رسمیت شناختن اختلافات و تفاوتها در همه جوانب و سطوح»
1-2- «مناقشه نظری مداوم روی اصول»
1-3- «گفتوگو بر سر مفروضات نظری اختلافات»
2- «گفتوگوهای انتقادی» به عنوان گام دوم که در آن تلاش میشود «دستور کار» مشخصی برای لایههای مختلف گفتوگو تعیین شود. اینکه حوزهها و موضوعات گفتوگو شامل چه موارد و سطوحی خواهد شد.
3- «گفتوگوهای سازنده» با هدف یافتن درک و فهم مشترک و ایده جدید (راه سوم یا فرهنگ سوم) از مسائل و مشکلات جاری، آغاز خواهد شد. فرهنگ سوم حاصل نخواهد شد مگر از طریق اجماع و اقناع که لازمه آن هم گفتوگوهای مستمر و سازنده است.
تعاریف و انواع گفتوگو
وجه تمایز گفتوگوهای سازنده یا رویکرد اجماعی و اقناعی با روشها و رویکردهای دیگر بسیار ظریف و قابل توجه است. معمولا روشهای حل اختلافات سیاسی را به رویکرد احساسی و عقلانی تقسیم میکنند و هر رویکردی به سه روش مبتنی است.
رویکرد احساسی
1- «گریز، انزوا و دوری و بیتفاوتی نسبت به مسائل ومشکلات جامعه» که نتیجهای جز باخت- باخت برای طرفین نیست. 2- روش دوم «توسل به زور برای حل اختلاف» است. این روش که معمولا از سوی طرفی که قدرت را کسب کرده اتخاذ میشود نتیجهای جز برد- باخت ندارد و البته که این برد موقتی است. 3- روش سوم «تسلیم» است. این روش نتیجهاش باخت- برد است. به این معنا که یکی از طرفین تسلیم شده و از تلاش دست برمیدارد و صحنه را به طرف مقابل وامیگذارد.
رویکرد عقلانی
1- روش نخست «فرار از مسوولیت» نامیده میشود. فرض بر این است که عقلای قوم امر سیاسی را به دیگران وامینهند و به اخلاقیات و دیگر امور فرهنگی خود را مشغول میکنند. نتیجه این روش باخت- باخت خواهد بود. 2- روش دوم «مصالحه و سازش» است که رویکردی رئالیستی برای مجاب کردن دیگری است. این روش در موارد متعدد بین گروهها و طرفهای منازعه تجربه شده است و طرفین به دنبال تحمیلنظر و اراده خود به دیگری است. نتیجه این روش نه برد و نه باخت خواهد بود و طرفین به حفظ موقعیت خود میاندیشند. در این روش گفتوگو بیشتر به فرآیند مذاکره نزدیک میشود و در یک چارچوب «عقلانیت ابزاری»، معامله براساس «منطق نتیجه» انجام میشود. 3- «سومین روش در رویکرد عقلانی بر اجماع و اقناع مبتنی است» و اصطلاحا به «فرهنگ سوم» با حفظ هویتها میانجامد.
انتظار میرود این شیوه گفتوگو و تداوم آن به روندی مستمر به عنوان گفتمان حاکم در زندگی سیاسی نهادینه شود. ماحصل و خروجی گفتوگوهای سازنده یک «راه سوم» است. خلق معانی جدید مشترک برای رسیدن به یک نتیجه برد- برد. همه راههای احساسی روشهایی موقت برای حل مسائل هستند. روشهای اول و دوم رویکرد عقلانی هم مانند روشهای احساسی یک راهحل اساسی و ریشهای برای حل اختلافات به شمار نمیآید. جامعه ما تنها روش قابلتوجهی که پیشرو دارد روش اجماع و اقناع است. لازمه این روش گفتوگوهای جامع و سازنده در همه ابعاد و بهصورت مستمر است.
مبانی طرح:
مبانی اصلی این طرح علاوه بر کتاب خدا و سنت و سیره انبیا و اولیای خدا(ع) به صورت عینی عبارت است از:
1- قانون اساسی 2- اندیشه امام خمینی(ره)
3- سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری (مدظله)
سیاستها و اصول حاکم
1- پذیرش تفاوتها و سلایق مختلف در جامعه 2- باور و اعتقاد به اصل احترام متقابل و تحملنظر مخالف 3- تقدم منافع ملی بر اختلافات داخلی در همه عرصهها و ابعاد 4- پرهیز از پیشداوریها و ابتنای گفتوگو براساس منطق و ادب اسلامی 5- گفتوگو بر مدار حق و تبعیت از علوم متعارف و مراعات انتفاع همگانی 6- تاکید بر عدم تاثیرگذاری مسائل اختلافی بر مسائل مشترک
اهداف:
الف- کوتاهمدت: 1- تلاش برای ایجاد بستری احترامآمیز برای تعاملات اجتماعی و فرهنگی 2- کمک به حل اختلافات و منازعات داخلی به روشهای مسالمتآمیز 3- افزایش توجه به رویکرد اخلاق اسلامی- ایرانی برای حل مسائل 4- شناسایی موارد اختلاف و اشتراک و تلاش در جهت پرداختن به مسائل مشترک و حل موارد اختلافی
ب- بلندمدت: 1- حل اختلافات فکری و کمک به حل مشکلات مردم و تعالی نظام جمهوری اسلامی
2- نهادینه کردن روش گفتوگو بهمثابه گفتمان سیاسی حاکم 3- خشونتزدایی از فضای زندگی سیاسی و اجتماعی 4- تسهیل روند توسعه فرهنگی، سیاسی و اجتماعی کشور
روش اجرای طرح
الف) گفتگو در پارلمان
1- تشکیل هسته اصلی گفتوگوی ملی با عضویت تعداد معین از نمایندگان علاقهمند جریانهای اصلی 2-اصلاح آییننامه داخلی مجلس و پیشبینی سازوکار قانونی برای گفتوگوی ملی در پارلمان 3- اجرای طرحهای پژوهشی مرتبط با طرح توسط مرکز پژوهشهای مجلس
ب) گفتگوی ملی در سطح ملی(خارج از پارلمان)
1- تشکیل هسته اولیه گفتگوی ملی از چهرههای تاثیرگذار جناحهای مختلف 2-انتخاب هیاتهای اصلی برای برگزاری نشستهای پیشگفتگو و تعیین نقشهراه 3-اجرای طرحهای پژوهشی نظری و کاربردی و برگزاری نشستهای گفتگو توسط موسسات پژوهشی و دانشگاههای کشور
تبصره: دبیرخانه گفتگوی ملی در مجلس شورای اسلامی خواهد بود.
منبع: روزنامه اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید