محمدعلی پورمختار:
عزم «گفتوگوی ملی» وجود دارد اما تندروها در دو جناح نمیگذارند
محمدعلی پورمختار گفت:عزم «گفتوگوی ملی» وجود دارد اما تندروها در دو جناح نمیگذارند
اعتمادآنلاین| محمدعلی پورمختار در مصاحبه ای به بررسی موضوع گفتگوی ملی پرداخت. شرح این گفتگو در ادامه می آید:
درحالی که این روزها بحث درباره «گفتوگوی ملی» مطرح شده، اخیرا زمزمههایی درمورد احتمال برگزاری جلسه مشترک دو تشکل سیاسی-مذهبی مجمع روحانیون و جامعه روحانیت به گوش میرسد؛ به نظر جنابعالی آیا فضای عمومی جامعه برای انجام این گفتوگو در سطح ملی آماده است؟
گفتوگوی سیاسی همواره مطرح بوده و همیشه چنین گفتوگوهایی انجام میشود، منتها عمدتا بهصورت مقطعی و موردی بوده است. به عنوان مثال در زمان انتخابات شاهد چنین مذاکراتی هستیم که بر این اساس چهرههای موثر یک جریان به شور مینشینند که ببینند چه کسی یا کسانی را به عنوان کاندیدا در مجلس و شوراها و حتی ریاستجمهوری معرفی کنند.
این نوع گفتوگو طبیعتا مربوط به گفتوگوی درونگفتمانی و داخل یک جناح است اما اکنون صحبت از گفتوگو میان دو جناح است.
درست است، این گفتوگوها داخل جناحها بوده، نه میان دو جناح. با این حال گفتوگو میان دوجناح نیز بهصورت بسیار جزئی و موردی شاهد انجام گفتوگوهایی هستیم اما از آنجا که اختلافات بسیار اصولی و اساسی است، انجام گفتوگوی بیناجناحی تا به حال امکانپذیر نبوده است.
با این همه، بنابه ملاحظاتی معتقدم درمورد مسائل حساس و ضروری کشور، اتفاقنظر میان جناحین سیاسی بهصورت نانوشته وجود دارد. به عنوان مثال در بحث هستهای یا بحث مبارزه با ترورسیم و ضرورت نقشآفرینی در مناسبات منطقه یا برخی مشکلات اقتصادی شاهد نوعی اتفاقنظر هستیم و میبینیم که همه از چپ و راست و میانه نسبت به وضعیت نامساعد اقتصادی انتقاد دارند.
با این همه به نظر میرسد درخصوص مسائل سیاسی هنوز تفاهمی مناسب ایجاد نشده و بعضا شاهدیم دیدگاهها و نظرات متناقضی مطرح است اما از آنجا که این مواضع سیاسی بر بسیاری از دیگر مسائل غیرسیاسی نیز موثر هستند، به نظر میرسد باید به سمت تفاهم حرکت کنیم.
این تفاهم چگونه حاصل میشود؟
شاید گام نخست این باشد که سران و بزرگان دو جناح پیشگام شده و کنار هم نشسته و به نوعی تفاهم برسند تا در امور مختلف، موضعی واحد و مشترک اتخاذ شود؛ چرا که به هر حال مردم تحت تاثیر این مسائل قرار میگیرند.
با این حساب باید بدنه دو جریان، مرجعیت بزرگان هر دو جناح را بپذیرند اما امروز شاهدیم بعضا بسیاری از نیروهای اصولگرا اساسا مشروعیتی برای آقای خاتمی به عنوان لیدر جریان اصلاحات قائل نیستند. آیا با این شرایط میتوان به انجام گفتوگو میان بزرگان این دو جریان امیدوار بود؟
البته ما افراد دیگری در جریان اصلاحطلب داریم که میتوانند این نقش را ایفا کنند. افرادی که هم نزد جناح مقابل معقولیت دارند و هم این ظرفیت را دارند که پای گفتوگو آمده و با بزرگان جریان رقیب مذاکره کنند. به عنوان مثال بنده در صحبتهایی که با آقای عارف و بعضی دیگر از دوستان داشتم، به این نتیجه رسیدهام که دیدگاهها و مواضع مشترک بسیاری داریم و با این حساب انجام گفتوگو با این افراد عملی است.
آیا این افراد نزد جریان سیاسی خود نیز صاحب مرجعیت هستند؟
بله! به نظر بنده که صاحب این مرجعیت سیاسی هستند. با این حال مشکل این است که افرادی در بدنه هر دو جریان بهشدت تندروی کرده و قائل به گفتوگو با رقیب نیستند. افرادی که صرفا بهدنبال حذف رقیب بوده و میخواهند خودشان همه امور را در دست بگیرند. در واقع مشکل اصلی فعالیت این افراد است که بعضا حاشیهسازی کرده و حتی علیه سران جریان رقیب شایعهسازی میکنند و باعث ایجاد اختلافات جدید میشوند و باید دقت کنیم که این افراد و نظراتشان را ملاک عمل قرار ندهیم. بلکه باید بهسمتی برویم که سران دو جناح کنار هم قرار بگیرند و در این صورت حتما به وحدت دست
مییابیم.
آیا اساسا هدف از انجام «گفتوگوی ملی» همین وضعیت غیردوستانه میان دو جناح نیست؟! آیا اگر فضا دوستانه بود، ضرورت انجام گفتوگو احساس میشد؟!
بله، این گفته را قبول دارم. به هر حال بعضا مسائلی مطرح میشود که بیشتر بهمنظور تخریب رقیب عنوان شده است. بعضا شاهد انتقادات غیرواقعی و غیرمنطقی هستیم که منجر به ایجاد فضایی غیردوستانه میشود.
آیا همین فضای غیردوستانه ضرورت را ایجاد نمیکند که ابتدا دو طرف با یکدیگر آشتی کنند و بعد پای میز مذاکره بیایند؟
همینطور است؛ چرا که اگر با یکدیگر دوست نبوده و قائل به آشتی با یکدیگر نباشند، طبیعتا نمیتوانند با هم مذاکره کنند.
با این حساب میتوان به طرح «آشتی ملی» بین جناحین سیاسی ایراد وارد کرد؟
نه! بنده موافق نیستیم که به «آشتی ملی» نیاز داریم؛ چرا که «آشتی ملی» مربوط به زمانی است که جریانها، گروهها، قومیتها و مذاهب مختلف با یکدیگر اختلافات اساسی دارند و به عنوان مثال چند دهه با یکدیگر درگیر باشند، دولت و مجلس تشکیل نشود.
در چنین مواقعی از «آشتی ملی» صحبت میکنیم. ما امروز در کشور دعوای ملی نداریم که بخواهیم به سمت آشتی ملی برویم. مشکل ما نوعی اختلاف سیاسی بین جناحهاست.
برداشتم این است که شما «آشتی ملی» را به عنوان یک ترم سیاسی خاص مدنظر دارید که در شرایطی خاص طرح میشود اما فارغ از وضعیت سیاسی امروز کشور، سوالم این است که بهلحاظ حقوقی و ساختاری چه نهادی میتواند برای طرح پیشنهاد «آشتی ملی» پیشگام شود؟ آیا طرح این موضوع در سطح رهبری معظم انقلاب قابل پیگیری است؟
این خود جریانهای سیاسی هستند که باید پیشگام شوند. بحث رهبری نیست. ببینید، رهبری خط و جهت کلی را به ما نشان میدهد. اگر ما عملاً وفادار به رهبری هستیم و فارغ از نگاههای جناحی، خودمان را ولایتمدار میدانیم، باید این خط و خطوط را پیگیری کنیم. نباید منتظر بنشینیم که مثلاً رهبری از ما بخواهد با یکدیگر آشتی کنیم تا اقدامی انجام دهیم. چرا که مبانی و ارزشهای کلی ازسوی رهبری تعیین میشود؛ بنابر این اعتقاد ندارم که ما در شرایط کنونی نیاز به این داریم که رهبر ورود کرده و توصیهای داشته باشد. رهبری بارها به همه توصیه کردهاند که وحدت داشته باشند و اگر برخی به این توصیهها توجه نمیکنند، احتمالا به این خاطر است که اعتقادی به این
توصیهها ندارند.
با این حساب، چرا معتقدید که کشور نیازمند «گفتوگوی ملی» در سطح بزرگان دو جناح است؟
بنده تاکید کردم بعضا برخی افراد در ردههای پایینتر سر و صدا ایجاد کرده و طرف مقابل را تخریب میکنند اما در سطوح بالا همه به لزوم وحدت اعتقاد دارند. ازطرفی معتقدم بانی انجام این گفتوگوها باید خود این بزرگان باشند. درواقع دلیلی وجود ندارد که رهبری ورود کرده و بگوید مثلا آقای عارف و آقای باهنر بیایید با یکدیگر مذاکره کنید که با یکدیگر به لحاظ سیاسی دوست باشید یا موضع مشترک اتخاذ کنید.
در شرایط انتزاعی، به فرض اینکه نیاز به «آشتی ملی» باشد، آیا این تصمیم بهلحاظ حقوقی و ساختاری از وظایف رهبری نیست؟
بنده به «آشتی ملی» اعتقاد ندارم و هنگامی که فعلا در این شرایط نیستیم، دلیلی ندارد که درباره آن صحبت کنیم.
درنهایت آیا عزمی در کشور برای انجام «گفتوگوی ملی» میبینید؟
این عزم وجود دارد اما خناسان دو جریان، یعنی همان افراد تندرو که بهدنبال حذف رقیب و تخریب یکدیگر هستند، نمیگذارند. بزرگان دو جریان نباید به حرف این افراد توجه کنند؛ چرا که امروز میبینیم که مثلا گفته میشود آقای عارف یا فلان چهره اصولگرا بهمان حرف را زده و هنگامی که از این افراد پرس و جو میکنیم، میگویند اساساً چنین صحبتی نکردهاند. این مسائل اما باعث میشود فضا خراب شود. با این حال میتوان به انجام این گفتوگوها در آینده نزدیک
امیدوار بود.
منبع: روزنامه اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید