محمود صادقی:
سنگینی مسئولیت لباس روحانیت باعث شد آن را کنار بگذارم/ سال 94 به دلیل عدم التزام به ولایت فقیه ردصلاحیت شدم/ نخواستم مطهری باشم/ کاملا ساختار قدرت را میشناسم اما خط قرمزهای مرسوم را به رسمیت نمیشناسم
محمود صادقی گفت: برخی از عذرخواهیهای من خوب فهمیده نشد. سوء تعبیر شد. مثل عذرخواهی از رییس قوهقضاییه. بسیاری از رسانههای اصولگرا یا حامی ایشان تلاش کردند عذرخواهی من را پشیمانی از کاری که کردم و عدول از سوال و مواضعم جلوه دهند. در حالی که سوالی که من در مورد حسابهای بنام رییسقوه قضاییه داشتم در جریان است و پیگیریهای من ادامه دارد.
اعتمادآنلاین| محمود صادقی، نماینده جنجالی مجلس دهم در گفتگو با اعتماد به بیان مواضعش پرداخته است. مهمترین قسمت های این مصاحبه به شرح زیر است:
*سال ١٣٨٠یک عارضه مغزی برای من به وجود آمد. دلیل این عارضه به دوران حضور در جبهه که هنوز ترکشهای آن دوران در سر من وجود دارد، مربوط بود. در عملیات بیتالمقدس من بهشدت از ناحیه سر مجروح شدم تا حدی که تا مرز شهادت پیش رفتم. پس از آن عارضه، در سر من یک لخته خونی ایجاد شد که باعث شد مدتی با ویلچیر تردد کنم و تعادل راه رفتن نداشتم. پس از سه ماه توانستم از ویلچر بلند شده و با واکر تردد کنم. به همین دلیل تردد با لباس بسیار مشکل بود. چون از محیط حوزوی هم دور شده بودم و نمیتوانستم به وظایف صنفی روحانیت عمل کنم، لباس روحانیت را کنار گذاشتم. یکی دیگر از نکاتی که سبب شد لباس روحانیت را کنار بگذارم، سنگینی مسوولیت این لباس بود اما تعارضی میان زندگی شخصی و روحانیت وجود نداشت که به آن دلیل این لباس را کنار بگذارم. این تغییر لباس هیچ گونه ارتباطی با سیاست نداشت.
*در انتخابات سال ٩٤، پس از آنکه عده بسیاری نتوانستند از فیلتر شورای نگهبان عبور کنند، فراخوانی برای افراد داوطلب که قصد نمایندگی دارند، صادر شد. در آن زمانی که قصد داشتم برای انتخابات ثبتنام کنم، مدیرکل بازرسی و مشاور وزیر علوم بودم و طبق قانون باید از سمت خود استعفا میکردم. در شورای مرکزی انجمن مدرسین برای استعفای اینجانب رایگیری شد و با توجه به آنکه تعدادی دیگر از دوستان مانند آقایان رهامی و حبیبی نیز کاندیدا شده بودند و فرآیندی که پیشبینی شده بود انتظار میرفت یک نفر از ما به لیست راه پیدا کند از این رو با استعفای من موافقت شد. اما در مرحله بعدی صلاحیت من رد شد. من این شانس را آوردم که ردصلاحیت به من ابلاغ شد و فرصت دفاع به من تعلق گرفت. به شورای نگهبان رفتم و به صورت مکتوب دلایل خود برای موضوعی که به آن دلیل ردصلاحیت شده بودم را شرح دادم و توانستم شورای نگهبان را متقاعد کنم.
*عدم التزام عملی به ولایت فقیه دلیل رد صلاحیت من در سال 94 بود. با ٨ دلیل من ردصلاحیت شدم اما توانستم هم به صورت مکتوب و هم شفاهی مستندات خود را برای دفاع به شورای نگهبان ارایه کنم و شورای نگهبان نیز از جواب من متقاعد شد و در لحظات پایانی تاییدصلاحیت شدم. پس از تایید صلاحیت در فراخوانی که اعلام شده بود به عنوان داوطلب ورود به لیست نامنویسی کردم. ملاکهایی توسط شورای عالی سیاستگذاری انتخاب شده بود و به واسطه آن ملاکها، به داوطلبان امتیاز تعلق میگرفت و من به واسطه آنکه دانشیار حقوق هستم و از نظر اجرایی مشاور وزیر بودم و از نظر سیاسی نیز عضو شورای مرکزی جامعه مدرسین بودم توانستم امتیاز بالایی کسب کرده و به لیست راه پیدا کنم. اما این وضعیت در غیاب اشخاص و بزرگانی بود که ردصلاحیت شده بودند.
*(در پاسخ به این سوال که آیا میخواستید در مجلس، مطهری شماره دو باشید؟): آقای مطهری الگوی خوبی برای من بودند اما من به دلیل آنکه تربیت حقوقی شدم، میدانم مجلس کجاست، نماینده چه وظایفی دارد و... برمبنای آموزههای حقوقی خود عمل میکنم. از طرفی هم چون به انقلاب وابستگی زیادی دارم، بنابراین احساس تعهد برای حفظ ارزشها، احیا و اجرای آن ارزشها را نیز دارم. من روحیه انقلابی دارم و هیچگونه ابایی از هزینههایی که برای حفظ انقلاب باید بدهم در من وجود ندارد. من فکر نمیکنم کار ویژهای انجام داده باشم؛ تنها به وظایف نمایندگی خود عمل کردهام. بنابراین با این دیدگاه سعی کردم موقعیتشناس باشم و لحظهها را از دست ندهم. من نخواستم مطهری باشم. مطهری، مطهری است؛ شخصیت خاصی است که میتواند الگو هم باشد. اصلا چنین چیزی نیست که بخواهم شبیهسازی کنم. ممکن است در شهامت، صراحت و شجاعت با ایشان شباهتی داشته باشم اما از لحاظ فکری تفاوتهایی هم داریم. همانزمان که مطهری در شیراز مورد حمله قرار گرفت من به همراه جمعی از خانواده شهدا به دیدار ایشان رفتیم و اعلام حمایت کردیم. این موضوع مربوط به پیش از نمایندگی من است. ایشان قابل احترام
است و قابلیت الگو شدن دارد .
*(در پاسخ به این سوالی درباره عذرخواهی ها به دلیل اظهارات و افشاگری هایش): عذرخواهی کردن کار بدی نیست هرچند برخی میگویند مراقب باش حرفی نزنی که بعدا نیاز به عذرخواهی باشد. با این حال فکر میکنم با توجه به شرایط سیاسی و در زمان التهابهایی که وجود دارد اگر در لاک احتیاط فرو برود و دچار محافظهکاری شود عملا نمیتواند وظایفش را انجام دهد.
*برخی از عذرخواهیهای من خوب فهمیده نشد. سوء تعبیر شد. مثل عذرخواهی از رییس قوهقضاییه. بسیاری از رسانههای اصولگرا یا حامی ایشان تلاش کردند عذرخواهی من را پشیمانی از کاری که کردم و عدول از سوال و مواضعم جلوه دهند. در حالی که سوالی که من در مورد حسابهای بنام رییسقوه قضاییه داشتم در جریان است و پیگیریهای من ادامه دارد. به هر حال مجلس فراز و نشیب دارد اما هیچ عدولی از پرسشی که داشتم اتفاق نیفتاده است. ایشان تعبیراتی در مورد من به کار برده بود من هم خود را محق میدانستم که مقابله بهمثل کنم. در یکی از سخنرانیهایم تعبیری از ایشان داشتم که بعدا احساس کردم تعبیر تندی بود. از آن تعبیر عذرخواهی کردم و به نظرم کار اخلاقی بود. البته ایشان تعبیر تندتری در مورد من و برخی نمایندگان مجلس به کار برد و ما را وابسته به بیگانگان دانستهبود اما عذرخواهی هم نکرد.
*(عذرخواهی از رئیس قوه قضائیه) فشار از بالا نبود اما ملاحظاتی وجود داشت. سال گذشته بعد از سخنرانی در دانشگاه امیرکبیر به شیراز دعوت شدم. تعبیر من در مورد رییس قوه قضاییه در سخنرانیام در شیراز بیان شد. چند روز بعد در دانشگاه اراک برای سخنرانی دعوت شدهبودم و راهی این شهر شدم. در راه بودم که خبر دادند دادستانی اجازه سخنرانی به من نمیدهد. شورای تامین شهر دانشجویان متولی برگزاری مراسم را خواسته بود و مراسم را لغو کرده بود. آقای زمانیقمی که در آن زمان استاندار مرکزی بود در مسیر با من تماس گرفتند. من هم در مسیر درگیر پشت صحنه این لغو بودم اما در نهایت اجازه دادند. وقتی همراهیهای صورت گرفته را دیدم اخلاقا احساس کردم در انتهای سخنرانی باید عذرخواهی کنم. رسانهها خیلی این موضوع را بازتاب دادند و البته سوءتعبیر هم شد.
*هر کس (از عذرخواهی ها) میتواند تعبیری داشته باشد. من کاملا ساختار قدرت را میشناسم اما خط قرمزهای مرسوم را به رسمیت نمیشناسم. با توجه به اختیارات قانونی نماینده مجلس حداکثر استفاده را از ظرفیتهای موجود میکنم. ممکن است نتوانند عبور از خط قرمزهای مرسوم را تحمل کنند. به عنوان مثال شاید تاکون کسی با صراحت در مورد رییس قوه قضاییه سوال نکرده بود اما من پرسیدم. شاید تاکنون نمایندهای به خود این اجازه را نداده بود که با رییس قوهای که به خود اجازه میدهد به نماینده مجلس توهین کند، مقابله کند.
*یکی از نقشهایی که انجام میدهم و در انجام آن تعمد دارم عقب راندن خطقرمزها است. البته خوشبختانه این خط قرمزها را عقبتر بردهام و فضا در مجلس برای پرسشگری باز شده است به این دلیل که موقعیت یک نماینده مجلس را همین میدانم. همین که بر اساس قانون نماینده در اظهارنظر در همه مسائل آزاد است. یک نماینده مجلس در اظهارنظر آزادی بیشتری دارد. ممکن است یک شهروند عادی برای همان اظهارنظر تحت تعقیب قرار بگیرد اما قانون نماینده مجلس را مصون دانسته است. بنابراین قانون به من این اجازه را داده که حرفهایی را بگویم که افراد عادی نمیتوانند. ممکن است در این روند گاهی از برخی مرزهای مرسوم عبور کنم اما سعی کردهام مرزهای اخلاقی را رعایت کنم. به دلیل پایبندی به مرزهای اخلاقی است که گاهی احساس میکنم نیاز به پوزشطلبی است. فکر میکنم مسیری که قبل از این پوزش باز کردهام، ارزش دارد.
*فراکسیون امید به دلیل اینکه پشتوانه حزبی خارج از مجلس ندارد، تشکیلات منسجمی ندارد که خط بدهد. خطوط کلی داریم و میدانیم کجا باید فعالیتمان را هماهنگ کنیم و کجا آزاد هستیم ولی کاملا کنشهای من فردی است.
*(در پاسخ به این سوال که وقتی قرار است در مورد موضوعات و پروندههای جنجالی حرفی بزنید با آقای عارف هم مشورت میکنید؟) دایما با ایشان مشورت میکنم. روزی یک یا دو بار در صحن با ایشان صحبت میکنم. گاهی اوقات ممکن است تیپ سلیقه ایشان به گونهای باشد که نپسندد یا بگوید احتیاط کن. من با لحاظ توصیههای مشفقانه ایشان روش خاص خودم را دارم.
*در مورد (حساب های) قوه قضاییه (با عارف) مشورت کردم. من پیشنهاد دادم که جمعی به موضوع ورود کنیم و سوال بپرسیم که پذیرفته نشد و گفتند جمعی به مصلحت نیست اگر خودت میخواهی سوال طرح کنی تصمیم با خودت است.
*من خودم را تند نمیدانم. من در چارچوبهای قانونی کار میکنم. این تقسیمبندی به صورت طبیعی ایجاد شده است نه اینکه تقسیمبندی رسمی و آشکاری صورت بگیرد.
*از این برچسبها (برچسب نماینده افراطی اصلاح طلب) زیاد میزنند اما تجربه گذشتگان نشان میدهد که نباید ترسید.
*(در پاسخ به این سوال که از ردصلاحیت نمیترسید) از ابتدا نیامدم که نمایندگی مجلس شغلم باشد و بخواهم چند دوره حضور داشتهباشم. من استاد دانشگاه و وکیل دادگستری هستم و موقعیتهایی دارم که اصلا از لحاظ شغلی به نمایندگی دل خوش نکردم.
*شاید اصلا کاندیدا (مجلس یازدهم) نشوم. صرف نظر از ردصلاحیت شدن یا نه به دلیل موقعیت کاری خودم و حال و حوصله خانواده هم مهم است. به نظرم یک دوره نمایندگی با کیفیت بهتر از ١٠ دوره نماینده بیخاصیت بودن است. در جریان همین کنشهای من در پارلمان برخی افراد کارکشته سیاست که نام نمیبرم به من گفتند برخی کارهای تو به اندازه ٤ سال نمایندگی است. به خصوص در مورد حسابهای قوه قضاییه. در واقع برخی موضوعات پرسش ناپذیر را پرسشپذیر کردم. همین از دید برخی کافی است. هر چند شاهد تاثیرات عملی هم بودهایم. چند ماه بعد از این ماجرا بازتاب آن را در یک متن قانونی مثل بودجه سال ٩٦ دیدهایم. تبصره ٢٠ بودجه ٩٦ دستگاهها را از سپردهگذاری منع میکند. همچنین قوه قضاییه حسابهای خود را منظمتر کرده است.
*(در پاسخ به این سوال که آیا حساب های قوه قضائیه مچنان به نام آقای آملی لاریجانی است؟) وقتی به دادگاه میروم یا گذارم به مراجع مرتبط با قوه قضاییه افتاده است همه میگویند حسابها جمع شده و برخی بودجهها را که خارج از ردیف میدادند پرداخت نمیکنند. اما هنوز قوه قضاییه گزارش شفافی به مجلس ارایه نکرده است. وزیر مربوطه هم در دوره قبل آقای طیبنیا بود که در کمیسیون قضایی حاضر شد و توضیح داد اما پاسخها قانعکننده نبود. در دولت قبل به صحن ارجاع شد که البته ایشان میترسید برای توضیح به صحن بیاید و طفره میرفت. قاعدتا باید وزیر بعدی برای پاسخگویی در صحن حاضر میشد. هفته گذشته در دستور کمیسیون گذاشتند اما آقای کرباسیان هم برای توضیح موضوع نیامد. الان این سوال به صحن ارجاع شده است و وزیر اقتصاد باید در این مورد توضیح دهد. البته پیگیر تحقیق و تفحص هم هستیم.
*اطلاعات ویژهتری (نسبت به سایر نمایندگان) ندارم اما حساسیت بیشتری دارم. ممکن است به پاراگرافی که میخوانم یا میشنوم حساسیت خاصتری داشته باشم.
*(لیست بدهکاران بانکی) به این دلیل که عضو هیات تحقیق و تفحص هستم به دست من رسیده است. البته در دسترس همه نبوده است. شاید هم داشتهاند اما بیتفاوت از کنار آن گذشتهاند.
* من نمیخواهم اینطور باشم(جریان بگم بگم در جریان اصلاحات را به راه بیندازم) اینکه کسی اطلاعات نهانی داشته و آنها را ابزاری کند برای رسیدن به مطامع سیاسی و البته فاش هم نکند از نظر من مذموم و غیراخلاقی است. البته باید تاکید کنم که تعداد بدهکاران بانک سرمایه از این فهرست منتشر شده بیشتر است. ٢٠ نفر بدهکاران کلان هستند. عمده این افراد کسانی هستند که با استفاده از رانتهای ویژه به منابع بانکی دست پیدا کردند. این افراد با وجود استفاده از تسهیلات کلان بانکی زیر بار بازپرداخت نرفتند. برخی از آنها سالهاست که استنکاف کردهاند. مسوولان مرتبط با بازپرداخت تسهیلات در بانک هم تعلل کردهاند و بعضا خودشان هم آلودگی داشتند. در برخی پروندهها قوه قضاییه ورود کرده، برخی بازداشت شدهاند، اکثرا پروندههای باز دارند و... افرادی هستند که وضعیت نسبتا فاش شدهای دارند.
* الان در دنیا یکی از راههای پیشگیری و مبارزه با فساد شفافسازی و اطلاعرسانی به افکار عمومی است. فضای غیرشفاف برای برخی به نوعی رانت محسوب میشود. رانت ابهام و تاریکی فضا. من میخواستم نوری در این فضا بتابانم. وقتی فهرست را در اختیار افکار عمومی قرار دهیم این افراد با سرزنش افکار عمومی رو به رو میشوند و خود را در حاشیه امن احساس نمیکنند. در کشورهای پیشرفته که آزادی اطلاعات وجود دارد به محض اینکه فعال سیاسی یا اقتصادی خطا را برملا میکنند و همین حالت بازدارندگی دارد.
*تا به حال دو مورد عذرخواهی (از جانب من) اتفاق افتاده است. یکی ماجرای قوه قضاییه بود که توضیح دادم. دیگری عذرخواهی از آقای مکارم بود. من توییت کردم و از ایشان توضیح خواستم، خبر ندادم. درخواست توضیح کردم. این گزاره میتواند موهن یک ارتباط باشد.
*(در پاسخ به این سوال که برای شما مستدل شد که ارتباط کاری میان پسر آقای مکارم با آقای مدلل وجود نداشته که عذرخواهی کردید؟): بله. دو طرف توضیح دادند. مدللها تعدادشان زیاد است. اسامی کوچک با هم متفاوت بود. اصل صحبت آقای مکارم در مورد ورود بانوان به ورزشگاهها بود و گفتهبودند مشکل ما این نیست بلکه مشکل بانک و بیکاری و... است. من هم همین را تایید کردم و بعد خواستم در مورد اطلاعاتی که داشتم توضیح دهند.
*من از مریدان قدیمی آقای مکارم هستم. خواستم بگویم حتی اشکال ندارد یک مقلد از مرجع خود سوالی را مطرح کند. اگر مقلدی درباره موضوعی ابهام دارد، باید فضایی فراهم شود تا بتوان این ابهامات را برطرف کرد. این توضیح خواستن هم اهانت شد و هم از آن سوءاستفاده شد.
*بطور طبیعی هر مقامی بسته به موقعیت خود به اطلاعاتی خاص دسترسی پیدا میکند. حال این فرد نماینده باشد یا یک کارمند بانک. ممکن است وجود این اطلاعات خود به ابزاری برای فساد تبدیل شود. این افراد نیز قطعا به نهادهای ذیربط برای قرار ندادن اطلاعات در اختیار نمایندگان مجلس فشار میآورند اما نماینده مجلس نیز راههای خاص خود برای دسترسی به اطلاعات را دارد. دست بر قضا برخی از مراجع قانونی نیز که مکلف به دادن اطلاعات به نماینده هستند از این موضوع امتناع میکنند. دلیل این امتناع هم آن است که بعضا میگویند چون شما اطلاعرسانی میکنید ما به دلیل احتیاط، این اطلاعات را در اختیار شما قرار نمیدهیم.
*در موضوعات مختلف من ابتدا تحقیق میکنم. به عنوان مثال درباره آقای گندمنژاد، قاری معروف قرآن، من شکایت کردم و چندین بار برای دریافت پاسخ به مراجع ذیربط مکاتبه کردهام. اگر با این مکاتبات پاسخ نگیرم، آن زمان مجبور میشوم در نطق خود موضوعاتی را افشا کنم. در این موضوع، جناحهای سیاسی اعم از چپ و راست برای من هیچ تفاوتی نخواهند داشت. در انتشار لیست بدهکاران بانکی، من خودم را به آن الهه کور قانون تشبیه میکنم که این کار را با چشمانی بسته انجام دادم و با فشارهایی که طی روزهای اخیر به من وارد شد فکر میکنم نابینا بودن آن الهه یا بانوی عدالت برای آن بوده است که همه را در برابر قانون مساوی ببیند. بعد متوجه شدم به آن دلیل است که کلا کسی را نبیند. دلیل این ندیدن آن است که متوجه نشود چه آدمهای گندهای مقابل او ایستادهاند و دچار ترس نشود. من هم چشم بسته عمل کردم و به اسمها نگاه نکردم. در این موضوع برای من فقط اطلاعرسانی مهم بود.
*من مسوول تبعات رفتار خودم هستم. اگربرخی اطلاعات را در اختیار رسانهای قرار دهم، ممکن است رسانه با مشکلاتی روبهرو شود کما اینکه بارها این اتفاق افتاده و رسانه مجبور شده است از خبر کم کند تا بتواند انتشار دهد. در چنین شرایطی من نیز ترجیح میدهم در رسانه خودم این کار را انجام دهم.
*(در پاسخ به این سوال که پس از صدور حکم جلب، محتاطتر شدید؟): اینگونه احساس شده است اما من محتاط نشدهام. فراز و نشیب در فرآیند مجلس وجود دارد. تریبون مجلس همیشه در اختیار یک نماینده نیست. برخی کارها را من پایهریزی کردم و این در طول زمان جلو میرود. به عنوان مثال سوال من از دو وزیر هنوز به صحن نرسیده است. سوال از وزیر کشور پرسیدم اما تاکنون به صحن نرسیده است. بخشی از سر و صدای ایجاد شده به دلیل ظرفیت نداشتن طرف مقابل است.
*من از تجربیات مجلس ششم درس گرفتم چون خودم در متن آن حوادث بودم. من فکر میکنم چهارچوبهای قانونی را رعایت میکنم اما برخی نمایندگان مجلس ششم به دلیل آشنایی نداشتن با قانون برخی اشتباهات را مرتکب شدند. ماهیت کارهای من سیاسی نیست و ماهیت حقوقی دارد.
*خیلی از روی دلسوزی در داخل و خارج از مجلس به من تذکر میدهند و میگویند باید فعلا نماینده باشی، یک دوره کافی نیست و باید در فضای سیاسی تداوم داشتهباشی. دوستان مجلس از این زاویه مشفقانه تذکر میدهند. بعضی از دوستان انتقاد میکنند اما اینکه دستور بدهند یا تذکر بدهند تاکنون وجود نداشته است.
*بعید است به خاطر فعالیت یک نفر دست به ردصلاحیت گسترده بزنند. دوستان معتقدند فضای فعلی این ظرفیت را ندارد که همه نمایندگان بتوانند کنشهای اینچنینی داشتهباشند. دغدغه و نگرانی دارند که همه اگر به این سبک در مجلس فعالیت کنند با مشکل مواجه شویم. برای مثال آقای عارف این دیدگاه را دارد که بنای بازگشت به فضای سیاسی داریم و این بازگشت باید آرام و تدریجی باشد. بنابراین ممکن است از روی خیرخواهی تذکر دهند.
*فرصتها مثل باد میگذرد و باید قدر این فرصتها را بدانیم. نمیتوانم در مجلس تماشاچی باشم.
*هیچکدام از کنشهای خود را منافی با تایید صلاحیتم نمیدانم. من کاری نکردم که مخل تایید صلاحیت باشد. احساس میکنم دوستانی که در دوره قبل پذیرفتند در این دوره هم میپذیرند. رفتار غیرموجهی نداشتهام. نه از رانت نمایندگی سوءاستفاده کردهام نه کار غیراخلاقی انجام دادهام. در چارچوب قانون کار خود را انجام دادم ممکن است از دید برخی خطاهایی هم داشته باشم که البته میتواند قابل اغماض باشد.
*(در پاسخ به این سوال که از نهادهای نظارتی تذکری گرفتید یا در مورد تایید یا ردصلاحیتتان چیزی شنیدید؟): گاهی به طور غیررسمی صحبتهایی شده باشد البته نهادهای ذیربط انتخابات حتی غیررسمی هم صحبتی نکردهاند. دوستانه صحبتهایی شده است اما نه از موضع نهاد نظارتی.
*مجلس دهم ژنرال ندارد.
منبع: اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید