کد خبر: 146764
|
۱۳۹۶/۰۹/۰۳ ۰۰:۰۰:۰۰
| |

فراستخواه: مردم در جامعه ی ایران باید ظرفیت مقاومت های اخلاقی داشته باشند

یک استاد دانشگاه در دومین روز برگزاری سمپوزیوم علمی «اکنون، ما و شریعتی» گفت: شریعتی جزو کسانی است که اولین حساسیت ها نسبت به مسایلی از جمله آلودگی های ذهنی، فرهنگی و اخلاقی جدید را در زندگی و کارنامه ی خود دارد.

فراستخواه: مردم در جامعه ی ایران باید ظرفیت مقاومت های اخلاقی داشته باشند
کد خبر: 146764
|
۱۳۹۶/۰۹/۰۳ ۰۰:۰۰:۰۰
اعتمادآنلاین| مقصود فراست خواه در سمپوزیوم علمی «اکنون، ما و شریعتی» طی سخنرانی خود با عنوان «آیا از شریعتی به سادگی گذشتیم؟» با اشاره به سخنی از مارکس که ما انسان ها تاریخ خود را می سازیم اما نه آن طور که دلمان می خواهد، اظهار کرد: انسان ها تاریخ خود را می سازند اما تحت شرایطی که قبلا وجود داشته است. این فرض به ما می گوید که در کار و بار نخبگان خود، کمتر مبالغه کنید. نخبگان تان، قهرمان ها یا ضد قهرمان ها، جدا بافته بر فراز تاریخ و شرایط و در یک فضای فرا گفتمانی نبودند. امر تاریخی و اجتماعی، یکسره حاصل افکار و اراده ی نخبگان نبود و نیست هر چند نقش خودآگاهی، اراده و عمل اجتماعی را باید در محاسبات مان منظور کنیم.

او با بیان اینکه تاییدهایی نظری هم برای فرض من وجود دارد به مفهوم میدان در نظریه ی بوردیو اشاره کرد و گفت: عاملان، نقش منش و کردار فکری و اجتماعی خود را بر میدان و بر زمانه می زنند و تمایزهایی پدید می آورند تمرکز بحث امروز من در تمایز است این تمایزها است که حیطه های امکان بشر و حیطه های امکان ذینفعان و گروه های اجتماعی را تغییر می دهد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: طبقه ی متوسط جدید تیپ شریعتی در ایران، تیپ متمایزی شد. گروه های اجتماعی در این تمایزهای شریعتی، مزیت هایی نسبی و رقابتی برای خود می بینند بدین ترتیب بود که در دوره ی شریعتی، منش و کردار فکری و زبان شریعتی برای جامعه ی آن روز یک مازاد واقعی دارد. معناها، تعاریف و کارکردهای زبانی شریعتی برای طیفی از گروه ها و ذینفعان اجتماعی، معناهایی که شریعتی مبادله می کرد ارزش راهبردی پیدا می کند. در این صحبت حداقل به توضیح سه تمایز شریعتی خواهم پرداخت این سه تمایز شامل تمایز در مکانی که شریعتی ایستاد و کار کرد، سیاستی اجتماعی که شریعتی ترویج داد و کنشی راهبردی که وی در پیش گرفت، هستند.
فراست خواه با بیان اینکه طبقه ی متوسط در ایران به آن صورت مکان اجتماعی مکینی نداشت به توضیح تمایز اول شریعتی پرداخت و گفت: دست کم ۱۰ تیپ مکانی اجتماعی را می توان در این زمینه نام برد؛ مکان دولت، مسجد و حوزه، بازار سنتی، مکان های جدید کاری که تازه در حال شکل گیری بودند، مکان های علم آموزی جدید مثل دانشگاه ها، مکان عمل سیاسی (حزب و جبهه)، مکان های عمومی مثل کافه ها، مکان حصر و زندان و تبعید، مکان خانه های تیمی و مکان های برون مرزی.

او با بیان اینکه در مطالعات اش به مکان یازدهم نیز رسیده است آن را مکان های مرزی خواند و افزود: مکان های مرزی شامل مرز میان دولت و جامعه می شود.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: هر یک از عاملین ایرانی در این مکان ها ایستادند و کار کردند به طور مثال فروغی در مکان دولت، گفتمان اسلام گرا در حوزه، مسجد و بازار سنتی، گروه ۵۳ نفر در زندان، روشنفکر تیپ آل احمد در دانشسرا، کافه ها، کانون نویسندگان و غلامحسین صدیقی در مکان مرزی بین دولت و جامعه و دولت و دانشگاه تردد کرد. اما شریعتی در کجاست و چه تمایزی پدید آورده است؟

او با اقتباس از سخن ادوارد سعید اظهار کرد: شریعتی «بی در کجا» بود. این یک تمایز مهم شریعتی است تمایز مهم دیگر او این بود که به مکان های عمومی روی آورد البته زندان و خارج از کشور را نیز تجربه کرد اما فضاهای عمومی برای او مهم بود و تا آنجا که می توانست جانب مکان عمومی را گرفت. حسینیه ارشاد نماد یک مکان عمومی است که شریعتی در آنجا مستاجر بود

فراست خواه با بیان اینکه این تمایز مکانی سبب شد که گفتار شریعتی، خسیسه ی ارتباطی پیدا کند، گفت: متن ها در موقعیت های ارتباطی شکل می گیرد. مخاطبان شریعتی در تعریف متن وی شرکت کردند و متن شریعتی یک ساخته ی اجتماعی، فرهنگی و یک وجدان بیدار اجتماعی بود. این تمایز سبب ابتکارات، توفیقات و مخاطراتی در شریعتی شد.
این استاد دانشگاه تمایز دوم شریعتی را در سیاست اجتماعی وی خواندو بیان کرد: نخبگان معاصر ما سیاست های اجتماعی مختلفی از جمله سیاست دولت سازی جدید، استقرار قانون و … را دنبال کردند اما شریعتی، سیاست بیداری اجتماعی را دنبال می کند سیاست اجتماعی وی تمایز با سیاست واحد زمانی که نوسازی است دارد.
او پس از توضیح در ارتباط با سیاست نوسازی و سبک زندگی و … در آن دوره بیان کرد: شریعتی متوجه می شود که این سبک زندگی، پاسخ همه ی مسایل ایران نیست او جزو کسانی است که اولین حساسیت ها نسبت به مسایلی از جمله آلودگی های ذهنی، فرهنگی و اخلاقی جدید را در زندگی و کارنامه ی خود دارد. این باعث می شود تیپ روشنفکری شریعتی تقریبا قابل مقایسه با تیپ روشنفکری افرادی مثل سارتر می شود. از سویی نیز یک تنش وجودی است و نشان از تحلیلی دارد که ایشان از تاریخ ایران داشته است.

فراست خواه تاریخ ایران را تاریخ ناپایداری ها دانست و تاکید کرد: سیاست سبک زندگی از عهده ی جامعه ی ایران برنمی آید. مردم در جامعه ی ایران باید ظرفیت مقاومت های اخلاقی داشته باشند.

این استاد دانشگاه در توضیح تمایز سوم شریعتی بیان کرد: کنشگران ایران دوره های معاصر، راهبردهای مختلفی مثل انقلاب کارگری، پارتیزانی، اسلامی سازی و … را در پیش گرفتند. شریعتی در اینجا نیز یک کنش راهبردی متمایز را دنبال کرده است.

او تصریح کرد: شریعتی به این نتیجه می رسد که دین در جامعه ی ایران، مساله و در عین حال راه حل است و به طور بسیار دقیق و تفصیلی این موضوع را باز و دنبال کرد. همچنین شریعتی به این نتیجه رسید که فرض نیازموده ی اجماع شده ی جامعه شناسی دین را زیر سوال ببرد که آشنایی زدایی از این مساله بود که دین یک امر خصوصی است. به اعتقاد او این موضوع در ایران نمی تواند دین را توضیح دهد و دین یک امر فرهنگی و اجتماعی در این کشور است.



منبع: شفقنا
برای مطالعه و بررسی آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال اعتمادآنلاین در «روبیکا» و «بله» مراجعه کنید.

دیدگاه تان را بنویسید

خواندنی ها