«اعتمادآنلاین» مواجهه ایران و عربستان را بررسی میکند:
سیاستهای خصمانه سعودی در دامن تدابیر دیپلماتیک
رابطه دو سوی خلیج فارس با جنگ و سیاست در هم آمیخته است. سعودیها از اعلام جنگ با ایران سخن میگویند و دیپلماتهای ایران از اقدامات تحریکآمیز عربستان گلایه میکنند. در حالی که آتش جنگ در سوریه و عراق شعلهور است، استعفای سیاسی حریری در دامن سعودیها نگرانیها را درباره اوضاع لبنان بیش از پیش کرده است.
اعتمادآنلاین | مهدی روزبهانی - سکان عربستان سعودی ثروتمند رسما به دست مرد جوانی افتاده است که تمام تلاش خود را برای قدرتنمایی در داخل و خارج از این کشور نفتخیز به کار گرفته است. محمد بن سلمان هرچند ولیعهد است اما در قامت یک پادشاه برای تسلط کامل بر قدرت داخلی عربستان مصمم شده تا همه موانع را بردارد.
نمونه این تصمیم سیاستمدار سعودی را می توان در دستور او برای کشتار شاهزادگان سعودی دید. اما به نظر میرسد که او همین تصمیم را برای خاورمیانه دارد: رویای تسلط کامل بر منطقه. او تلاش میکند برای این تصمیم خود تدارکات فراهم کند. طی سالها سعودیها، عربستان را به انبار مهمات تبدیل کردهاند. سلمان با روی کار آمدن ترامپ نیز پشتوانه سیاسی لازم را هم برای تکروی در عربستان و هم در خاورمیانه به دست آورده است. اما جدای از این به نظر میرسد که عربستان میخواهد در سیاست خارجی بر اساس موازنه مثبت عمل کند چرا که بخشی از این انبار مهمات به سلاحهای روسی اختصاص پیدا کرده است. قابل ذکر است که سود حاصل از فروش سلاح برای روسها بسیار مهم است.
در این باره فریدون مجلسی به خبرنگار اعتمادآنلاین میگوید: « یک جوان جاهطلب بیتجربه در قدرت قرار دارد که فکر میکند با قدرت پولش میتواند مثل قرون گذشته شمشیر بکشد و جنگ راه بیندازد.» اما جدای از این جنگطلبیها سعودیها توانستهاند با قدرت پول یارگیری سیاسی هم داشته باشند. جدای از اینکه در خاورمیانه متحدان قدرتمندی چون پاکستان دارند در اروپا هم کشورهای فرانسه قول حمایت به آن ها داده اند. ژان ایو لودریان وزیر خارجه فرانسه پس از حمله موشکی یمن به ریاض اعلام کرد «فرانسه در کنار عربستان ایستاده و مجددا حمایت کامل خود را از امنیت این پادشاهی در صورت مواجهه با تهدیدهای این چنینی اعلام میکند.» پیش از این نیز وقتی عربستان جنگ خود علیه یمن را آغاز کرد، پاکستان به عنوان یک قدرت اتمی منطقه تعهد خودش را برای تأمین امنیت حرمین شریفین اعلام کرده بود.
اما پشت جبهه این سیاستهای خصمانه تدبیر دیپلماتیک مشغول کار است. ژنرال «قمر جاوید باجوا» رئیس ستاد ارتش پاکستان چند روزی است که میهمان ایرانیهاست. او با رئیسجمهوری، وزیر دفاع و فرمانده سپاه پاسداران دیدارهای مختلفی داشته است. ایران و پاکستان از زمان روی کار آمدن دولت حسن روحانی روابط خود را گسترش دادهاند. این در حالی است که روابط ایران با این همسایه شرقی تا پیش از این در سطوح پایینی قرار داشت.
در واکنش به تحرکات سعودیها دستگاه دیپلماسی به مدیریت محمدجواد ظریف روز گذشته پر مشغله بود. ظریف از یک سو با روسها و از سوی دیگر با اروپاییها وارد رایزنی شد. او با سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه درباره مسائل منطقه گفتوگو کرد. وزیر امور خارجه کشورمان همچنین با بوریس جانسون وزیر خارجه انگلستان مذاکرات دیپلماتیک داشت. بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه در گفتوگو با ایسنا در اینباره اعلام کرد: در این تماس تلفنی وزیر خارجه کشورمان به اقدامات تحریکآمیز اخیر عربستان در منطقه اشاره کرد و آن را مغایر با حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد عنوان کرد.
جدای از این روز گذشته مجید تخت روانچی معاون اروپا و آمریکا وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در دیدار با دوسارنز رئیس کمیسیون امور خارجه مجلس ملی فرانسه در مورد راههای توسعه روابط دوجانبه بین دو کشور و تحولات منطقهای و بین المللی گفتوگو کرد. طرفین در این ملاقات که در محل مجلس ملی فرانسه برگزار شد بر اهمیت توسعه روابط دو کشور، سوابق روابط تاریخی و پیوندهای فرهنگی، اهمیت رویکرد چندجانبه گرایی در مناسبات بین المللی، نقش فرانسه در برجام و پایبندی تمامی اعضای آن به تعهدات خود تحت این سند و رایزنی دو کشور در خصوص مسائل خاورمیانه مورد تاکید کردند.
دیروز حمید بعیدینژاد سفیر ایران در لندن هم برای سعودیها یک خاطره عبرتآمیز تعریف کرد. او نوشت: «در همین روزها در ٣٣ سال پیش دقیقا در شش نوامبر ١٩٨٤ خبرگزاری آسوشیتدپرس از یک حادثه هواپیماربایی هواپیمای متعلق به خطوط هوایی سعودی از سوی دو شخص یمنی و فرود هواپیما در تهران خبر داد. بعد از فرود هواپیما در فرودگاه تهران، با شجاعت و اقدام به موقع نیروهای امنیتی ایران، هواپیماربایان دستگیر و تمامی ١٣١ مسافر و خدمه هواپیما بدون هیچ آسیبی نجات یافتند. . . امید است سیاستمداران جوان سعودی با یادآوری این تحولات گذشته، درس بیاموزند.»
به نظر می رسد آن چه که سیاستهای خصمانه را در منطقه خنثی می کند موازنه سیاسی و تدابیر دیپلماتیک است. چرا که یارگیریهای سیاسی در نهایت تا کنون به نفع طرف سعودی تمام نشده است. هرچند سعودیها مهمات زیادی انبار کردهند اما نتوانستهاند قدرت دیپلماتیک ایران در سطح منطقه و جهان را خنثی کنند. این در حالی است که قدرت نظامی ایران نیز برای این رقیب منطقه ای ایران نگرانکننده است که عربستان نمی تواند این عامل مهم را نادیده بگیرد.
دیدگاه تان را بنویسید