تحلیل الیاس حضرتی از هدف اصولگرایان برای احیای نخست وزیری:اصولگرایان به دنبال راه میانبر برای رسیدن به پاستور هستند/ اصولگرایان از امکان رایآوردن جناحشان از طریق انتخابات ریاستجمهوری مایوس اند/ نظام پارلمانی پاسخگوی نظام جمهوری اسلامی ایران نیست
الیاس حضرتی، عضو هیات رییسه فراکسیون امید معتقد است که اصولگرایان با طرح تغییر نظام سیاسی از ریاستی به پارلمانی به دنبال مقدمه سازی برای انتخابات 1400 هستند.
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA"> اعتماد آنلاین/
mso-ascii-theme-font:major-bidi;mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:
major-bidi;mso-bidi-language:FA"> عضو ارشد حزب اعتماد ملی در یادداشتی برای هفته
نامه صدا نوشت: کسانی که در روزهای اخیر مساله تغییر ساختار سیاسی کشور از ریاستی
به پارلمانی را مطرح کردند به دنبال مقدمهسازی برای انتخابات 1400 هستند. این
دسته از اصولگرایان به دنبال یک کاندیدای محترمی هستند که چون حدس میزنند از طریق
رقابت امکان رای آوری ندارد و از طریق انتخابات ریاستجمهوری شانس کمی برای حضور در
پاستور دارد به دنبال تغییر ساختار سیاسی کشورند.
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA">
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA"> متن کامل یادداشت این فعال سیاسی اصلاح طلب به شرح زیر است:
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA"> نظام پارلمانی و نظام ریاستی هر دو در دنیا به عنوان دو تجربه موفق استفاده میشود
که البته هر کدام از آنها مزایا و معایب خود را دارد. ما نیز بعد از پیروزی انقلاب
اسلامی که اکنون در آستانه چهل سالگی انقلاب به سر میبریم هر دوی این نظامها را
تجربه کردهایم. در اوایل انقلاب ساختار سیاسی کشور به صورت نظام پارلمانی اداره
میشد و نخستوزیری رئیس دولت بود. ما نظام پارلمانی را حدود ده سال تجربه کردیم و
بعد از این مدت با دستوری که حضرت امام خمینی(ره) به خبرگان قانون اساسی دادند
اصلاحاتی صورت گرفت که یکی از این اصلاحات، اصلاح ساختار سیاسی کشور و حذف پست
نخستوزیری بود. بعد از این اصلاحات در سال 68 ساختار سیاسی کشور از نظام پارلمانی
به نظام ریاستی تغییر پیدا کرد. حال امروز بار دیگر سخن از اصلاح قانون اساسی و
تغییر ساختار سیاسی کشور به میان آمده است. در این زمینه یادآوری چند نکته اساسی
است:
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA"> 1_ همانطور که تاکید شد ما حدود ده سال تجربه نظام پارلمانی را از سر گذراندیم
و مشکلاتی که آن نوع ساختار سیاسی برای کشور به وجود آورده بود ما را به نظام
ریاستی رساند. در آن دوره اختلافات زیادی بین رئیسجمهوری و نخستوزیر وجود داشت؛ از
یک سو رئیسجمهوری انتظار داشت نخستوزیر در معرفی وزرا با او کاملا هماهنگ باشد،
از سوی دیکر مجلس که نخستوزیر را برگزیده بود انتظار داشت نخستوزیر با آنان
هماهنگی داشته باشد؛ بنابراین چندین مدعی وجود داشت و به دلیل همین تعدد مراکز طبیعی
بود اختلافات هم زیاد شود. علاوه بر این در تصمیمگیریهای مهم نیز رئیسجمهوری
توقع داشت نخستوزیر با او هماهنگ باشد اما نخستوزیر باید مجلس را نیز راضی نگه
میداشت. رئیسجمهوری یک تفکر داشت و مجلس یک تفکر دیگر، از اینجا انختلافات آغاز
میَشد؛ چون رئیسجمهوری میخواست نخستوزیری با تفکر و از جناح خود معرفی کند اما
مجلس به دنبال نخستوزیری بود که با تفکر آنان هماهنگ و همسو باشد. همه اینها مشکلات عدیدهای
برای کشور به وجود آورد که هنوز در خاطر افراد باقی مانده است. این مشکلات سبب شد به
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA"> این جمعبندی برسیم که نظام پارلمانی پاسخگوی نظام جمهوری اسلامی ایران نیست و
ساختار سیاسی کشور از نظام پارلمانی به نظام ریاستی تغییر پیدا کرد. تاکنون افرادی
که امروز بحث نظام پارلمانی را پیش کشیدهاند، مصاحبه میکنند و به دنبال جمعآوری
امضا هستند جمعبندی از نقاط قوت و ضعف این دو نظام که هر دو را نیز ما تجربه
کردیم ارائه ندادهاند تا مقایسهای بین آنها صورت گیرد. باید مقایسهای بین این
دو روش صورت گیرد تا ببینیم نقاط ضعف نظام ریاستی آنقدر هست که نقاط قوت نظام
پارلمانی بر آن غلبه داشته باشد و باعث شود که ما بار دیگر به سراغ چنین ساختاری
برویم؛ مشکلات عدیدهای برای کشور به وجود آورده بود. متاسفانه تاکنون چنین جمعبندی
ارائه نشده است و دوستان بدون بررسی این مساله به دنبال طرح اصلاح قانون اساسی و
تغییر ساختار سیاسی کشور هستند.
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA"> 2_ نظام ریاستی که از سال 68 تاکنون کشور بر اساس آن اداره شده کارکردهای قابلقبولی
داشته است. حداقل کارکرد نظام ریاستی این است که انتخابات ریاستجمهوری به صورت یک
حرکت ملی درآمده و موجب وفاق ملی شده است. چندین دوره است که انتخابات ریاستجمهوری
بسیار باشکوه برگزار میَشود و اغلب به یک حماسه ملی تبدیل شده است. این اثر
انتخابات ریاستجمهوری برای ما که شعار مردمسالاری میدهیم و به دنبال مردمسالاری
دینی هستیم بسیار مفید و همچنین حیاتی و ضروری است. در حالی که اگر نظام ما تغییر
کند این موضوع به انتخابات پارلمانی خلاصه میشود. انتخابات مجلس در سطح انتخابات
ریاستجمهوری نیست و گرچه مشارکت در آن خوب است اما تصویر حماسه ملی را که مشارکت
مردم در انتخابات ریاستجمهوری میسازد، نشان نمیدهد.
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA"> 3_لازمه استقرار نظام پارلمانی که در دنیا نیز تجربه شده، نظام حزبی است اما
ما فاقد نظام حزبی در کشور هستیم. نظام حزبی و استقرار احزاب قدرتمند و بانفوذ در
کشور ما پذیرفته نشده است. وجود احزاب مختلف پراکنده و فصلی به معنای نظام حزبی
نیست؛ نظام حزبی سازوکار ویژه خود را دارد؛ در واقع نظام حزبی است که میتواند به
نظام پارلمانی و نخستوزیری اصالت دهد . حزب پیروز نخستوزیر را معرفی میکند،
دولت را تشکیل میدهد و مسئولیت کشور را به مدت 4 سال قبول میکند و در مقابل
عملکردش پاسخگوست. ما در کشورمان نظام حزبی نداریم و چون نظام حزبی حاکم نیست یک
مجلس معمولا کم رمق تشکیل میشود. نتیجه تشکیل مجلسی کمرمق به خاطر نبود احزاب
قوی از یک سو و قوی بودن فیلترهای گزینشی نمایندگان از سوی دیگر، نخستوزیری ضعیف
خواهد بود که مورد وفاق همه نیست و همین مساله آغازگر اختلافات گروهها و جریانهای
مختلف خواهد شد. این در حالی است که در نظام ریاستی نقطه اتفاق نظر که رای مردم
است، وجود دارد. در انتخابات ریاستجمهوری هم مشارکت بالا است و هم میزان رایی که
رئیسجمهوری پیروز رای کسب میکند بسیار است. در رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری
اکثر تفکرهای سیاسی نماینده و کاندیدا دارند اما در انتخابات مجلس این موضوع به
مراتب کمتر است. عدم وجود نظام حزبی باعث تضعیف مجلس کارآمد است و مجلس ناکارآمد
نخستوزیری ضعیفی انتخاب میکند که مورد اتفاق همه سلیقهها نیست.
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA"> 4_ اما مهمترین نکتهای که پیرامون بحثهای اخیر درباره تغییر نظام از ریاست
به پارلمانی مطرح است این است که عزیزانی که دنبال این طرح در مجلس هستند تقریبا
جز کسانیاند که از امکان رایآوردن جناحشان از طریق انخابات ریاستجمهوری و از
طریق نظام ریاستی مایوس هستند. این دوستان به جای اینکه به دنبال آسیبشناسی بروند
و ببینند مشکل جناحشان در کجاست میخواهد صورت مساله را پاک کنند. تجربه ثابت
کرده است در یک انتخابات عادلانه و آزاد؛ چه انتخابات مجلس، چه شوراها و چه ریاستجمهوری
اگر انتخابات آزادانه و منصفانه برگزار شود معمولا اصلاحطلبان پیروز هستند و
دوستان ما در اردوگاه اصولگرایی رقابت را واگذار میکنند؛ مگر آنکه به سمت روشهای
دوپینگی بروند. مثلا در جاهایی که رقیب اصلاحطلب کلا حذف شود و رقیب نداشته باشند
پیروز میشوند. توصیه من به دوستان اصولگرا این است به جای اینکه صورت مساله را
پاک کنند، به دنبالآسیبشناسی بروند که چرا در انتخابات مردم به اصلاحطلبان رای
میدهند. آنان باید در شعارها، سازماندهی نیروها، گفتمان، نوع شخصیتسازی و
کاندیداسای و قدرت انسجام و اتحادشان مطالعه وآسیبشناسی کنند.
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA"> 5-کسانی که در روزهای اخیر مساله تغییر ساختار سیاسی کشور از ریاستی به
پارلمانی را مطرح کردند به دنبال مقدمهسازی برای انتخابات 1400 هستند. این دسته
از اصولگرایان به دنبال یک کاندیدای محترمی هستند که چون حدس میزنند از طریق
رقابت امکان رای آوری ندارد و از طریق انتخابات ریاستجمهوری شانس کمی برای حضور در
پاستور دارد به دنبال تغییر ساختار سیاسی کشورند. به همین دلیل به موازات اینکه به
منظور جمعآوری رای برای کاندیدایشان فضاسازی میکنند و کار تشکیلاتی را شروع
کردهاند؛ به دنبال استقرار نظام پارلمانی نیز هستند از این رو این ساز را کوک
کردهاند تا زمینه اصلاح قانون اساسی فراهم شود. این طیف فکر میکند از طریق عدم
احزار صلاحیت که در نظارت وجود دارد راحتتر میتواند ترکیب مجلس را از آن خود کند
تا اینکه در انتخابات ریاستجمهوری از مردم رای بگیرد از این رو به دنبال تغییر
ساختار سیاسی کشور از ریاستی به پارلمانی هستند تا کاندیدایشان را از طریق مجلس به
پاستور برسانند.
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA">
mso-hansi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-theme-font:major-bidi;mso-bidi-language:
FA">
دیدگاه تان را بنویسید