محمدرضا تاجیک:
گناه به گردن کسانی است که در هنگامههای تاریخی غایبند
تاجیک: باید توجه داشت که با یک رای ضعیف یک رییسجمهور ضعیف نیز خواهیم داشت. هر چه رای یک رییسجمهور بیشتر باشد مسیر آیندهاش را هموارتر کردهایم. موانع را از قبل مرتفع کردهایم. یک رییسجمهور با پشتوانهای مردمی است که میتواند تصمیماتش را اجرا کند.
اعتمادآنلاین-به روزهای پایانی تبلیغات انتخاباتی رسیدهایم و توصیه اکید محمد رضا تاجیک، تحلیلگر سیاسی اصلاحطلب توجه ویژه ستادها و طرفداران حسن روحانی به روستاها و شهرهای کوچک است. او معتقد است که اتفاقا اصلاحطلبان باید از جغرافیای انسانیای حرکت خود را آغاز کنند که در آن ضعف و خلأ دارند. همین است که از برگزاری همایشها و سخنرانیها در مرکز استانها انتقاد میکند و میگوید که باید ستادها سیاههای از همایش در روستاها تنظیم کنند. این فعال سیاسی اصلاحطلب طی نشستی خبری که در ستاد یوسفآباد حسن روحانی برگزار شد، همچنین تاکید دارد که استراتژی رقیب تسخیر مرکز از طریق پیرامون است و نباید تصور کرد که رقیب همواره اوت میزند و از شکستهایش درس نمیگیرد.
ارزیابی شما از استراتژی رقیب در انتخابات آتی چیست؟
در این انتخابات استراتژی رقیب تسخیر مرکز از طریق پیرامون است. آنها حرکت خود را در روستاها سازماندهی کردهاند و تلاش میکنند از قدرت گفتمانی در این فضایهای پیرامونی بهره بگیرند. اصلاحطلبان این ضعف و خلأ را دارند که حرکت خود را بیشتر در فضاهای بزرگ شهری سازماندهی کردهاند. ما کمتر به این اندیشیدهایم که بر روستاها اثر بگذاریم. چیزی که قرار است در انتخابات حادث شود، بر اساس اراده ما ایجاد میشود. بنابراین باید تلاش کنیم تا تحلیل درستی از شرایط به دست دهیم و اسیر سناریوها و تبلیغات نشویم. امروز آنچه در پیش است بستگی به رفتارهای ستادهای انتخاباتی کاندیداها دارد. رقابت انتخابات در این روزها در واقع مصاف ستادها است. در واقع باید دید که کدام ستاد میتواند پیروز شود.
کنارهگیری قالیباف از انتخابات را چطور ارزیابی میکنید؟
در مورد کنارهگیری آقای قالیباف از انتخابات دو نگاه میتواند وجود داشته باشد. نگاه اول اینکه آقای قالیباف قبل از شکست از رقابت انتخاباتی کنار کشیده است و اصولگرایان شکست خود را فهمیده و پذیرا شدهاند. نگاه دوم این است که آنها تصور میکنند که در مرحله اول انتخابات میتوانند پیروز شوند. چرا که حضور آقایان قالیباف و رییسی در انتخابات نشان میداد که آنها تصور میکنند هر یک بخشی از آرا را میتوانند به دست آورند و انتخابات را به مرحله دوم بکشانند. فراموش نکنیم که آقای قالیباف تصمیمش مبنی بر کنارهگیری را شخصا گرفته است. آیا ما تصور میکنیم که این تصمیم آقای قالیباف پشتوانه جمعی ندارد؟ در یک بازی سیاسی همیشه نباید تصور کرد که رقیب همواره اوت میزند بلکه باید تصور کرد که رقیب هوشمند است و با این فرض باید تمهیدات خود را چید. نتیجه انتخابات و فردای بعد از انتخابات موضوع اراده آگاهانه ما است؛ نه موضوع نظر سنجیها و پیشبینیها. باید توجه داشت که آمار همیشه یک دروغ بزرگ بوده است. نظرسنجیها قسمتی از کار و سناریوی روانی هر انتخابات است. بازیگران صحنه این سناریوها را میچینند اما نباید خودشان اسیر سناریوی خودشان شوند.
اصلاحطلبان باید با بهرهگیری از تجربههای خود و تجربههای بشری گامهای استوار بردارند. آقای قالیباف اگرچه تصمیمش را شخصا گرفته است اما محاسبه عقلایی کرده است و بعید است با کنارهگیری از انتخابات گل به خودی زده باشد.
جریان اصلاحات در این مدت باقی مانده چطور میتواند در افزایش سبد رای روحانی موثر باشد؟
این مشکل اعتدالیون و اصلاحطلبان است که زبان ارتباط با تودههای مردم کمتر دارند. ما این فرض را میگیریم که رقیب بیان تودهای و پوپولیزم را ترویج میدهد. باید توجه داشت که در جهان کنونی ما پوپولیزم همان معنای دهه 50 و 60 را نمیدهد. چه لیبرالها و چه کمونیستها در سیاستورزی خود به نوعی پوپولیزم توجه دارند و حرکت خود را بر مبنای مطالبه حرکت جمعی تنظیم میکنند تا رود و دریای خروشانی ایجاد کنند. ستادهای اصلاحطلبان از خیلی وقت پیش باید تمهید میکردند که حرکتی را در یک جغرافیای انسانی شروع کنند که در آن ضعف و خلأ دارند. امروز میبینیم که بیشتر تجمعهای اصلاحطلبان در مراکز استانها برگزار میشود. این امر میتواند ما را از این غافل کند که بیشتر تودههای مشارکت جو در روستاها هستند. امروز باید تمرکز ستادها این باشد که مراکز استانها را رها کنند چرا که ما در مراکز سازمان رای ثابتی داریم که معمولا در آن تفاوت جدی معناداری ایجاد نمیشود. لیکن برگزاری همایش در یک شهر کوچک میتواند کارساز باشد. به جای اینکه ستادها سیاههای از فعالیتشان در شهرها بنویسند باید از مرکز نشینی خارج شوند و سیاههای از همایش در شهرها و
روستاهای کوچک بنویسند. به ستادها توصیه میکنم که به جاهایی بروید که حضور ندارید و صدای شما را نمیشنوند.
روحانی اگر با حداقل رای رییسجمهور شود، چه سرنوشتی خواهد داشت و اگر بتواند با آرای بالای 65 درصد رییسجمهور شود، آیا آرایش سیاسی قدرت در ایران تغییر خواهد کرد؟
باید توجه داشت که با یک رای ضعیف یک رییسجمهور ضعیف نیز خواهیم داشت. هر چه رای یک رییسجمهور بیشتر باشد مسیر آیندهاش را هموارتر کردهایم. موانع را از قبل مرتفع کردهایم. یک رییسجمهور با پشتوانهای مردمی است که میتواند تصمیماتش را اجرا کند. در این صورت چالههای مسیرش پر شده و رفتن برایش هموارتر شده است. در جامعه ما قشر خاکستری رو به افزایش است. این قشر دچار خمودگی شده و فرضش این است که ذیل هر گفتمان آسمان همین رنگ است. به تعبیر یکی از بزرگان واژگانی مثل انتخابات معنیاش را از دست داده است یا به تعبیر بزرگ دیگری اگر رای دادن چیزی را تغییر میداد که اصلا وجود نداشت. این نوع تفکرات برای ما خطرناک است. ما باید شرایط را برای مشارکت حداکثری فراهم کنیم. شرایط امروز یک رییسجمهور با اقتدار را میطلبد. این الان موضوع اراده شما است. اکنون قواعد بازی چپ و راست و گفتمان مورد قبول آنها کاملا مشخص است. ما باید ببینیم که کدام یک را بیشتر میپسندیم و پای صندوق رای بیاییم. چیزی را که به شکلهای گوناگون تجربه کردهایم به صورت دیگری قرار است محقق شود. ما از حاکمیت هر دو گفتمان در کشور تجربه داریم.
جذب آرای قشرخاکستری و تحریمیها در انتخابات از چه طریقی ممکن است؟
به قول بزرگی گناه همواره به گردن کسانی است که در هنگامههای تاریخی خود غایب هستند. آنها تاریخ را با انفعالشان انشا میکنند. انفعال صورتی دیگر از مشارکت است. گناه همواره به گردن کسانی است که منفعل بودهاند. این تصور باطلی است که آنها مفروض میگیرند که در آنچه در فردای انتخابات حادث میشود سهمی ندارند. اتفاقا سهم عظیم از آنِ آنها است. باید گزینه مطلوبتر انتخاب کرد. برخی دنبال گزینهای میگردند که در آمال و آرزوهای آنها است. به هر حال کسی که وارد عرصه قدرت میشود کاستیها و لغزشهایی دارد و خطا میکند. باید در برآیند دید که چه کسی میتواند گامی به جلو باشد؛ نه گامی به پس. با کارتی که در دست نیست نمیتوان بازی کرد؛ اگرچه کارتی نیست که میخواهی اما به هر حال رئالیتی تو همین است. در این انتخابات به دنبال حرکتی نیستیم که دروازهای گشوده شود، بلکه به دنبال این هستیم که روزنهای گشوده بماند. گاهی آرزوهایمان را رنگ واقعیت میپنداریم. تاریخ منتظر ما نمیماند. اگر رای ندهیم، عدهای قلیل اراده خود را به اکثریت تحمیل میکنند. باید بدانند که مقتضیات تاریخ بر آنها هم تحمیل میشود. مهم این نیست که بارها زمین بخوریم. مهم
این است که بعد از شکست بلند شویم جریانهایی که بارها طعم شکست را چشیدهاند میتوانند پیروز آینده باشند. جریان اصولگرا را نیز نباید دست کم گرفت. نباید تصور کرد که آنها از شکستهای خود درس نمیگیرند. اگر در این انتخابات نیز نتوانند پیروز میدان باشند، در انتخابات آتی از تجربههایشان استفاده میکنند.
به نظر شما انتخابات چند قطبی میشود؟
طبیعت فضای انتخابات در ایران دو قطبی است. 2 گفتمان، دو جریان و دو فرد در انتخابات وجود دارد. نامزدهای انتخابات نیز تلاش میکنند تا با تبلیغات و در سخنرانیها فضا را به دوقطبی آنتاگونیستی بکشانند تا فضا رادیکال شود. چراکه در یک فضای رادیکال است که میتوانند پایگاهشان را به صحنه بکشند. لااقل فعلا خارج از دو جناح جریان سومی نخواهد بود.
دیدگاه تان را بنویسید