فاطمه هاشمی دختر بیتاب پدر از آیتالله میگوید
از مرگ پدر شوکه شدم/ هنوز هیچ دلیل منطقی در خصوص علت فوت مطرح نشده است/ گواهی فوت صادر نشد/ هیچ کس نمی تواند جای آیت الله را پر کند
فاطمه هاشمی: «پدر من تا سال 79 سه وصیتنامه داشت... روزی که این اتفاق افتاد، برادرم هرجا را گشت غیر از وصیتنامه سال 79 چیز دیگری پیدا نکرد.» به محسن گفتم: یادم هست که بابا در دفترش دو کشو داشت که وقتی من آنجا میرفتم بعضی مطالب محرمانه را در این کشوها به من نشان میداد... بروید دفتر و آن دو کشو را بگردید... اینها رفتند و چیزی در آن کشوها پیدا نکردند... گفتم: امکان ندارد چون هفته پیش بابا چند چیز را به من نشان دادند، شاید کسی زودتر رفته و اینها را برده...
اعتمادآنلاین- رعنا زوره/ روزها سخت و طاقتفرسا میگذرد. ستون و پشتوانه بچهها رفته... امین و مشاورشان را از دست دادهاند. مادر دیگر مونس و همدم ندارد. دختر ارشد آیتالله روزهایش را با بغضهای گاه به گاه این گونه تعریف میکند... دختر لوس پدر حالا در غیاب آیتالله دردی بزرگ دارد. به رسم گذشته هرشب به خانه پدری میرود تا مراقب احوالات مادرش باشد. آن وقتها که پدر بود، طی روز بارها و بارها با او تماس داشت و حالا دیگر این تماسها قطع شده. فاطمه همچنان بیتاب پدر است و نمیتواند غم و اندوه خود را پنهان کند. خاطراتی جذاب از پدر میگوید اما دلش میسوزد که در شوک و ناباوری آیتالله رفت. در عین سلامت و صحت پدر، یکباره گفتند بیپدر شدیم. فاطمه هاشمی برای مخاطبان نوروزی «اعتماد»، از روزهای آیتالله میگوید از گذشتههای دور تا همین گذشتههای نزدیک، وقایع را کمی هم رمزآلود تعریف میکند.
آخرین روزهای عمر آقای هاشمی چطور گذشت؟
افراد خانواده ما وابستگی شدیدی به یکدیگر داشتند. هم پدر و هم مادر محور اصلی خانواده بودند و رفتارهایشان هم از روز اول طوری بود که این وابستگی را بین بچهها ایجاد کرده بودند. در شرایطی که این روزها در برخی خانوادهها موضعگیری بین خواهر برادرها وجود دارد. ما همه همدیگر را دوست داشتیم که دلیلش رفتار صحیح پدر و مادر بود.یادم هست، ما هم مثل دیگر بچهها در دوران کودکی دعوا و شکایت میکردیم اما پدر با لبخند میگفت: «من تنبیهش میکنم» و این جمله برای همه بچهها تکرار میشد. یعنی طوری در مساوات رفتار میکردند که هیچ موضعی نسبت به هم پیدا نمیکردیم. این محوریت تا روز آخر هم بود.
خانه امید ما خانه پدر و مادرم بود. من رفت و آمد زیادی به خانه آنها داشتم، جدای از اینکه هر جمعه همه دور یک سفره جمع میشدیم و ناهار میخوردیم و گپ میزدیم، در طول هفته هم به آنجا میرفتم. روزهای جمعه من از صبح به خانه پدرم میرفتم و تا شب هم میماندم. در این مدتی که آنجا بودم با پدرم مراوده زیادی داشتم. در اوقات مطالعه ایشان چندین بار به اتاق میرفتم و مباحث مختلفی را مطرح میکردم.
و هفته قبل از فوت آیتالله؟
هفته قبل هم به همین منوال بود، مباحثی نظیر ریاستجمهوری آینده، مواضع رییسجمهوری امریکا، مسائل منطقه را با یکدیگر مطرح کردیم. من در دانشگاه درس خلیجفارس میدهم و همیشه با پدر در این خصوص مشورت میکردم. در مورد مسائلی که اتفاق میافتاد و ایشان صبوری میکردند هم بحث میکردیم.
طی این مدت هم اتفاق خوبی که افتاد، عقد نوه آقای هاشمی بود (لیلی دختر یاسر) آن روز خیلی خوشحال بودند. از طرفی مهدی هم به مراسم آمده بود که شادی ایشان را دو چندان کرده بود. ما هفتهای بدون تنش و راحت داشتیم. آقای هاشمی هم هیچ مشکلی نداشتند. یک «چکآپ» کامل کرده بودند که البته جوابها بعد از فوت رسید اما همهچیز طبیعی بود. در همان هفته حتی دور حیاط میدویدند... و وقتی ما معترض میشدیم میگفتند: «شما جوانها تنبل هستید و باید به ورزش اهمیت دهید». روز شنبه صبح هم در منزل من بودم، مهدی، یاسر، محسن و پسر محسن. از مراسم شب قبل صحبت کردیم و ایشان خیلی شوخی میکردند و خیلی خیلی سرحال بودند. بعد همه به دنبال کارهایمان رفتیم.
شب منزل بودم که مادرم تماس گرفتند که بیا اینجا، داروی پدرم را هم گرفته بودم و رفتم و کلی هم شب در مورد مطالبی که در فضای مجازی گفته شده بود حتی اگر زشت بود، صحبت کردیم. پدر میخندیدند. میگفتند انسانی که عاقل است، دست به توهین و بیاحترامی نمیزند. همهچیز آن شب خوب بود.
صبح دوباره با من تماس گرفتند و جویای قرصهایشان بودند... ساعت 10 هم صحبت کردیم. ظهر هم خودشان به من زنگ زدند و خواستند که مادرم را فیزیوتراپی ببرم و شب هم به خانه بروم چون با من کار داشتند... یعنی هیچ علایمی نبود. تا ساعت 20/4 دقیقه هم ملاقات داشتند...
پس شما هم از فوت آیتالله شوکه شدید؟
خیلی زیاد... هنوز هم هیچ دلیل منطقی در خصوص علت فوت از سوی پزشکان مطرح نشده است...
اگر این طور هست چرا درخواست کالبد شکافی ندادید؟
غیر از کالبد شکافی حتی میتوانستند بیوبسی کنند... ما در شرایط روحی بسیار بدی بودیم... و این وظیفه مسوولان از جمله وزیربهداشت و پزشکی قانونی و حتی رییسجمهور هست که این موضوع را بخواهند...
آقای هاشمی از شخصیتهای تراز اول نظام بود و برای این طور شخصیتها وقتی چنین اتفاقی میافتد باید بررسیهایی انجام شود که این طور نشد...البته اگر از من در مورد کالبدشکافی میپرسیدند نظرم را میگفتم. چون در خصوص شخصی مثل آقای هاشمی نظر مسوولان هم مهم هست.
اعتراضی هم نسبت به این موضوع داشتید؟
من و برادرها اعتراض کردیم به شورای امنیت ملی رفتیم و توضیحات را ارایه کردیم و حالا در حال بررسی است...
گواهی فوت صادر شده است؟
من پیشتر از این خبر نداشتم تا اینکه سه هفته بعد از فوت، خانمی را در یکی از نمایشگاههای تجهیزات پزشکی دیدم که به من گفتند میدانید که پدر شما گواهی فوت ندارد و دکترها حاضر نشدهاند چیزی بنویسند... این موضوع را برای محسن تعریف کردم و او هم گفت: درست هست من که برای کارهای انحصار وراثت اقدام کرده بودم گفتند که گواهی فوت نداشتند. به هرحال همه شوکه شدیم، مردم هم شوکه شدند.
بر همین اساس هم هست که میگویند آقای هاشمی تنها پدر شما نبود بلکه پدر مردم بودند...
یادم هست سال 54 مباحثی در خصوص زندانی شدن ایشان مطرح بود. ما اعتراض میکردیم که «بابا ما خسته شدیم، شما چقدر زندان میروید و برمیگردید...» با من صحبت کرد و گفت ببین من تنها پدر شما نیستم من در مقابل همه بچههای این کشور احساس مسوولیت میکنم، هر اتفاق خوبی برای بچههای این مملکت بیفتد برای شما هم خوب خواهد بود...
رفتار و نگاه آقای هاشمی در ادوار مختلف در جایگاههای متفاوتی که در نظام تجربه کردند، نسبت به مردم چطور بود؟
همه پستهایی که ایشان در ادوار مختلف انقلاب بر عهده گرفتند با نظر مستقیم مردم بود... همه به رای مردم نیاز داشت چه وقتی در مجلس بودند چه وقتی رییسجمهوری شدند... فکر نمیکنم در این کشور کسی به اندازه آقای هاشمی خود را در معرض رای مردم قرار داده باشد... در اکثر موارد هم رو سفید بودند... این تشییعی هم که مردم از آقای هاشمی کردند نشان از رضایت آنها بود که آمدند... همواره بر این اعتقاد بودند که مردم باید راس حکومت و حاکمان را بخواهند و اگر مردم نباشند باید کنار برویم.
حاج آقا بین مردم و حکومت و شخص خودشان و حکومت چطور تفکیک قایل میشدند؟ به عنوان مثال معذوریات حکومتی هست که فرد مجبور میشود از حق و حقوق مردم بگذرد...
اصلا این طور نبود. میگفتند حقوق و مشروعیت ما از سوی مردم ارایه شده است که اگر چنین مشروعیتی نباشد، نباید باشیم...
یعنی برای این اعتقاد و حق مردم در لایههای بالاتر هم پافشاری میکردند؟
همه جا ایستادگی میکردند... این آسیبها و هجمههایی که علیه ایشان ایجاد شد به دلیل این بود که در کنار مردم بودند.
صبوری آقای هاشمی در قبال تخریبها هم مثالزدنی بود...
بله. وقتی سوال میکردم که چرا صبوری میکنید؟ میگفتند دلگیری جای خود دارد اما ناراحتی من از این است که تخریبهایی که انجام میشود برای نظام مطلوب نیست؛ چراکه آقای هاشمی فردی بود که در انقلاب تاثیرگذار بوده است. پدر همیشه میگفت کسانی که با من برخورد میکنند، قصد دارند با انقلاب برخورد کنند. جالب بود وقتی موضوعی را در خصوص شخصی مطرح میکردم و میگفتم مثلا اگر فلان مطالب در مورد این فرد پخش شود آبروی او میرود، میگفتند: «بابا جان من اینقدر مسائلی از افراد دارم که اگر بگویم یک روز هم نمیتوانند در ایران سربلند کنند اما امروز این طور خود را مطرح میکنند.» وقتی سوال میکردیم که چرا نمیگویید، میگفتند مگر آبرو بردن از افراد کار درستی است...
رفتار آقای هاشمی در ادوار مختلف دستخوش تغییر هم شد؟ بالاخره یا شرایط سنی یا پست جدید؟ مثلا در جایی محافظهکارتر شود و در جایی خیر...
خیر به هیچوجه... همیشه میگفتند من بر اساس آنچه مصلحت کشور است کار را انجام میدهم، حتی اگر بگویند نباید این کار را میکردی... نمود آن در ارتباطاتی است که با امام راحل داشتند. نامههایی که در خصوص بنیصدر به امام مینوشتند یا مطالبی که در خصوص پایان جنگ مطرح میکردند. سال 61 که تنها دوسال از آغاز جنگ میگذشت به فکر پایان جنگ بودند و تعریف میکنند که امام به من لبخند میزدند... که در نهایت هم این موضوع را مطرح کردند.
ایشان وقتی متوجه میشدند که راهی اشتباه هست، مباحث را با امام یا آیتالله خامنهای در میان میگذاشتند. اما در برخی موارد هم میگفتند که دلیلی به شفافیت موضوعات در رسانهها نیست...
اشاره کردید که حاج آقا تخریبها را بیشتر ضربه علیه نظام میدانستند، به طورکلی نگرانیهای آقای هاشمی چه بود؟
طی سالهای گذشته نگرانیهایی داشتند. وقتی دولت آقای احمدینژاد تشکیل شد و قیمت نفت افزایش یافت، همیشه نگران پولهایی بود که از بین رفت. در حالی که در دوران سازندگی و بعد از جنگ با آن شرایط سخت کارها انجام شد. وقتی گزارشها از بسته شدن کارخانهها و شهرکهای صنعتی به ایشان داده میشد بسیار ناراحت میشدند که کشور عقب میرود... دیگر نگرانی، تقابل بین گروههای چپ و راست بود، اینکه افرادی بر سر کار بودند که اصلا مبارز نبودند و درکی از انقلاب نداشتند و به دنبال منافع شخصی بر سر پستهایی حضور داشتند و به تخریبها میپرداختند... آقای هاشمی از جنگ قدرت بسیار ناراحت بودند و همواره مطرح میکردند که همدلی در کشور میتواند باعث پیشرفت شود... در پایان دوران ریاستجمهوریشان، طرحی برای رفاه اجتماعی آماده کرده بودند که متاسفانه در دولت اصلاحات بایگانی شد و بعد هم ادامه پیدا نکرد که اگر چنین طرحی اجرایی میشد، بیکاری از بین میرفت... .
اینها نگرانیهایی بود که مطرح میشد، آیا آقای هاشمی برای بعد از خودشان هم نگرانی داشتند؟
ما هیچوقت در این راستا صحبت نمیکردیم... همیشه میگفتند که این روزها مردم نسبت به مسائل آگاه شدهاند... پدر من با تکنولوژیهای جدید کار میکردند و به فضای مجازی اشراف داشتند... . میگفتند از وقتی فضای مجازی در کشور فعال شده به آگاهی و رشد و بالندگی مردم کمک شایانی کرده است و اگر از این مهم استفاده درستی شود، سطح آگاهی مردم بالاتر میرود.
آیا برای آینده انقلاب هم نگران بودند؟
بله خیلی نگران بودند... میگفتند به آنچه برای بعد از پیروزی انقلاب پیشبینی میکردیم، نرسیدیم و برای آینده نگرانی من بیشتر هست. اینکه چه افرادی بیایند و در آینده حکومت کنند.
حاج آقا ناگفتهها را هم برای خانواده تعریف میکردند؟
مسائلی که نباید مطرح میشد را کمتر برای ما مطرح میکردند... اگر موضوع خاصی را هم مطرح میکردند که نباید علنی میشد، توضیح میدادند که نباید جایی مطرح شود...
معمولا افراد با سن حاج آقا در مورد بعد از خودشان صحبت میکنند، آقای هاشمی صحبتی در این خصوص داشتند؟
نه، وقتی پدر من سرحال بودند چه صحبتی... یادم هست: «بعد از فوت خالهام که خیلی به من نزدیک بود به پدرم میگفتم بعد از فوت خاله فکر میکنم اگر روزی شما دو تا نباشید نمیتوانم زندگی کنم... بابا دعا کنید که من با شما و مامان برم... به من گفت بابا این در حق تو، دعا نیست بلکه نفرین هست... گفتم به خدا نفرین نیست... میگفتند شما بچه دارید و باید زندگی کنید... .»
کمی هم در مورد وصیتنامه صحبت کنیم، بالاخره وصیتنامه سیاسی از ایشان هست؟
«پدر من تا سال 79 سه وصیتنامه داشت... روزی که این اتفاق افتاد، برادرم هرجا را گشت غیر از وصیتنامه سال 79 چیز دیگری پیدا نکرد.» به محسن گفتم: یادم هست که بابا در دفترش دو کشو داشت که وقتی من آنجا میرفتم بعضی مطالب محرمانه را در این کشوها به من نشان میداد... بروید دفتر و آن دو کشو را بگردید... اینها رفتند و چیزی در آن کشوها پیدا نکردند... گفتم: امکان ندارد چون هفته پیش بابا چند چیز را به من نشان دادند، شاید کسی زودتر رفته و اینها را برده... چون باید باشد، من با چشم خودم دیدم و ایشان به من نشان دادند... اما نبودند، ما نمیدانیم در آن دفتر برای اینها چه اتفاقی افتاده است... اتاق را که گشتیم تنها چند صفحه پیدا کردیم که شاید وصیتنامه سیاسی ایشان باشد که به نظر میرسد، شروع به نوشتن کرده بودند...
برای من این ابهام وجود دارد... کشوها در دفتر مجمع هست یکی از کشوها در اتاق استراحت بود که در آن را قفل میکردند و کلید را همراهشان داشتند یک کشویی در اتاق کار داشتند که وقتی در آن را قفل میکردند کلید آن را در کشوی اتاق استراحت میگذاشتند... و یک گاوصندوق هم در اتاق داشتند...
از نظر دختر آقای هاشمی میراث فکری آقای هاشمی چه بود؟
به نظر من هاشمی خود یک جریان و تفکر بود... جریانی که از دوران جوانی و تا پایان عمر دنبال کردند. در نخستین گام ورود به حوزه بود... اینکه یک پسر روستایی وارد حوزه شود... نگاهی به مسائل قرآنی داشته باشد... «میگفتند در کشور از قرآن بهرهبرداری درستی نشده است»... ایشان روی دو کتاب با موضوع فلسطین و امیرکبیر کار کردند... نگاهشان این بود که همواره باید سازندگی اتفاق بیفتد و امیرکبیر را انتخاب کردند چون او هم دنبال سازندگی کشور بود و این نشان میدهد که آقای هاشمی در حال جا انداختن تفکری اینچنین بودند... برای رسیدن به چنین نقطهای باید فردی با مشخصاتی خاص باشید... آقای هاشمی یکسری خصوصیات ذاتی داشت و یکسری خصوصیات اکتسابی... ایشان هوش سرشار و حافظه قوی داشت... اعداد و ارقامی را مطرح میکردند که باور نمیشد... خداوند خلقیات زیادی به انسانها میدهد اما پدر من آنها را تقویت میکرد... صبر و تحملی که پدر من داشت، عجیب بود... آقای هاشمی همواره نسبت به مسائل خوشبین و امیدوار بود... به عنوان مثال تعریف میکنند: «وقتی با آقایان در زندان بودند، یکی از آقایان میگفت تا در سلول باز میشد میگفتیم که میخواهند ما را ببرند،
بزنند اما آقای هاشمی میگفت نه شاید میخواهند آزادمان کنند»... همواره امیدوار بود. با اینکه هنوز هم مشکلات وجود داشت همچنان خوشبین بود و میگفت اگر اصلاحاتی صورت گیرد باز هم میتوانیم بهترین فعالیتها را در کشور انجام دهیم... ایشان زهد و تقوا داشتند... همهچیز را بر اساس خواست خداوند نگاه میکرد... که در زندگی ما خیلی تاثیر داشت...
در این بین مباحثی هم در خصوص اشرافی بودن زندگی آیتالله مطرح میشود؟
اینکه بحث میکنند آقای هاشمی ساده زیست نبود... به یقین میگویم که از همه مقامات کشور سادهزیستتر بود... سادهزیستی این نیست که شما کثیف زندگی کنید، سادهزیستی یعنی اینکه خلق ثروت کنی اما به امکاناتی که ایجاد میشود، وابسته نشوی ضمن اینکه در راه درست خرج کنی... زندگی پدرم خیلی معمولیتر از دیگر مقامات بود. با اینکه وضعیت مالی ایشان از همه بهتر بود... پدرم، وقتی یک دستمال کاغذی را برای استفاده برمیداشت بخشی که مورد استفادهاش بود را میبرید و بقیه را سر جایش میگذاشت... اگر وارد خانه میشد و میدید که چراغها روشن است، یک به یک خاموش میکرد... مهم این بود که ایشان کار میکرد و میگفت باید خلق ثروت انجام شود... میگفت اگر قرار باشد انسانها بخورند و بخوابند چه انگیزهای برای کار ایجاد میشود تا کشور را بسازند؟ قبل از انقلاب هم همه نوع فعالیتی میکردند، بیشتر از 70 درصد سرمایهای که به دست میآمد را یا صرف کارهای خیر یا خرج مبارزه میکرد... حتی آقای خامنهای در خاطراتشان میگویند که من وقتی قرض کردم، بیشترین قرض از آقای هاشمی بود... .
ایشان تا روز آخر همان لباس آخوندی را بر تن داشتند در صورتی که خیلیها ساعت مچی میبندند... لباده میپوشیدند... مدل لباس آخوندی را تغییر میدهند... اما پدرم همان روال را ادامه میداد... .
برای اینکه مکتب هاشمی و تفکرات او حفظ شود، فرزندان فکری کردهاند؟
در شرایط کنونی ما باید تفکرات آقای هاشمی را گسترش دهیم. الان هم نسبت به گذشته علاقه بیشتری برای انجام این کار ایجاد شده، از قبل یک دفتر نشر آثار انقلاب را به پیشنهاد پدرم تاسیس کردهایم که سازمانی غیردولتی است و برای نگهداری آثار پدرم است و باید بیشتر از گذشته کار کند... در نظر داریم خانهای که پدرم نزدیک به 30 سال در آن زندگی کرده به صورت موزه باقی بماند. وسایل را بگذاریم همان طور دستنخورده بماند تا مردم بیایند و بازدید و آگاهی پیدا کنند.
آقای هاشمی فوت کردهاند و خانواده یک پشتوانه قوی را از دست داده، از اینجا به بعد چطور ادامه میدهید؟
میدانیم که موضوع تخریبها باز هم ادامه خواهد داشت و این گروه خناسان حتی از مرگ ایشان هم میترسند... باز هم دروغها را تکرار میکنند... نشان میدهد که حتی از مرگ ایشان و بزرگی آقای هاشمی وحشت دارند و ما اینها را تحمل میکنیم... قبلتر هم اینطور بوده حرفهای این نوع از افراد محلی برای خنده و شوخی ما در روزهای دورهمی بود... یادم هست وقتی کوچک بودیم و کسی حرفی میزد بابا میگفت جواب ابلهان خاموشی است... و ما خواهر برادرها هم وقتی با هم دعوا میکردیم بلافاصله همین را به هم میگفتیم... به هرحال خیلی نگرانی از این تخریبها نداریم.
اما اینکه در کنار ما نیستند رنج بزرگی میکشیم... ایشان برای من تنها پدر نبود، یک مربی، استاد و مشاور بود. بچهها گاهی میگفتند که تو خودت را برای بابا خیلی لوس میکنی... برای من خلأ بزرگی است. هر سوالی و هر موضوعی که بود را سریع از ایشان میپرسیدم. من آن منبع را از دست دادم.الان شبها که میروم خیلی جای خالی ایشان را احساس میکنم... «نشده شبی خانه باشیم و همه گریه نکنیم.»
مادرم و پدرم وابستگی زیادی داشت. «روزی که مادرم مریض شد و بیمارستان رفت... من شب پیش مادرم بودم. نصف شب بیتابیهایش زیاد شد، به بابا گفتم که ایشان را بیمارستان میبرم، پدرم خیلی ناراحت بود و مدام راه میرفت. وقتی بیمارستان رفتم بلافاصله مادر را بردند اتاق عمل، دلم نیامد به بابا زنگ بزنم و بگویم میدانستم چقدر به هم میریزد... اما خودشان تماس گرفتند و من گریه کردم و نتوانستم خودم را کنترل کنم، حالشان پای تلفن خیلی بد شد و نتوانست با من صحبت کند... پدر من وقتی ناراحت میشد صورتشان قرمز میشد و قیافهشان در آن یک هفته کاملا مشخص بود که ناراحت هست»... پدرم سنگ صبور مادرم بود... مادر شبها همه نوع گلایهای میکرد و پدرم گوش میکردند... .
الان برای مهدی هم سخت هست؟ اینکه آینده چه میشود؟
مهدی وابستگی زیادی به پدرم داشت، البته برای همه ما سخت هست...
از اینجا به بعد بین بچهها نقش آقای هاشمی را چه کسی ایفا میکند؟
هیچ کس نمیتواند این نقش را ایفا کند اما چون ما با هم ارتباط خوبی داریم، الان بر سر هر موضوعی با هم مشورت میکنیم که قبلا با پدرمان بود. الان که مصاحبه میکنم به محسن میدهم تا ببیند که قبلا پدرم میدیدند.
شبیهترین فرزند به آیتالله چه کسی است؟
هیچ کس. یعنی فرزندانی که همه این ابعاد را داشته باشند، نیست. به عنوان مثال هوش و صبر مهدی به بابا رفته است. بابا به مهدی میگفت «تو بوعلی سینای من هستی.»
و حرف آخر؟
در نهایت از مردم تشکر میکنم، اگر همدردی مردم با ما نبود شاید به این زودی آلام و رنجمان کاهش پیدا نمیکرد. حضور مردم قوت قلب بود که ما تنها نیستیم و همراهانی داریم... .
روایاتی از روزمرّگیهای آیتالله
* یادم هست در دوران راهنمایی بودم که میخواستم انشا بنویسم؛ به پدرم میگفتم شما برای من بنویسید ایشان موافقت نمیکردند، اما میگفتند و من هم «نتبرداری» میکردم اما ایشان به من اعتراض میکردند که «فاطی من هرچی میگویم ننویس، گوش بده بعد خودت بنویس» و این طور به ما یاد میدادند.
* پیش میآمد که پدر خانواده عصبانی شود اما ندیدم یکبار ایشان عصبانی شود... در صورتی که ما بچههای شیطانی بودیم... خواستههای زیادی هم داشتیم یکبار جواب نه نمیدادند اگر کاری هم زیادهخواهی بود، توضیح میدادند که کار خوبی نیست و اسراف است... برعکس پدر، مادرمان از ما عصبانی میشد... .
* پدرم نسبت به غذا و لباس و پوشاک بسیار بیاهمیت بود... بارها شده بود که غذای سه روز مانده در یخچال را میخوردند... جمعهها که ما آنجا بودیم و غذا زیاد میآمد... میخندید میگفت این غذاها را ببرید خانههایتان بخورید که اگر زیاد بیاید باید تا سه چهار روز آنها را بخوریم...
* یادم هست سالها پیش بود که مادرم مسافرت رفته بود، من پیش پدرم خانه بودم، غذا هم بلد نبودم درست کنم، فقط سالاد الویه و ماکارونی... یک سالاد الویه درست کردم یک هفته شبها که پدرم خانه میآمد آن را میخورد... بعد گفت ببین اگر اینقدر سالاد الویه زیاد داریم به محافظین میدادی! گفتم به محافظین داده بودم این را مخصوصا درست کردم که یک هفته بخوریم که چیز دیگری درست نکنم... .
* قبل از انقلاب کارگر شبانهروزی در خانه داشتیم، اما بعد از انقلاب این طور نبود... صبحها پدرم خودشان میز صبحانه را میچیدند، سماور را روشن و دیگران را بیدار میکردند. مامان من با همه بیماریای که دارد هنوز خودشان غذا میپزند یعنی کارگری ندارد. همه لباسهای ما را مادرم میدوخت... با اینکه وضع مالی خوبی داشت، میتوانست بهترین لباسها را برای ما بخرد اما خودشان با هنری که داشتند این کار را انجام میدادند... با همه اینها ما یک زندگی معمولی داشتیم... یادم هست قبل از انقلاب یک دست مبل داشتیم که بسیاری به پدر اعتراض کردند که یک روحانی نباید مبل داشته باشد، ایشان میگفت قیمت این مبل از فرش ارزانتر است... چون آن وقتها همه فرش دستبافت داشتند... .
* یکبار که باز مادرم نبود از روی تنبلی به جای سفره روزنامه انداختم... بابا گفت این چه کاری است... سفره بنداز و ظرف تمیز بگذار... کلا انسان منظمی بود... همیشه کفش ملی میپوشید... وقتی سوغاتی برای او میآوردیم، میگفت: سوغاتیها را ببرید، بدهید دیگران استفاده کنند...
* پدر وقتی در خانه بود با ما بازی میکرد... در دوران کودکی با ما «یه قل دو قل، گل یا پوچ، والیبال، پینگپنگ، تیراندازی و...» همه را با ما بازی میکرد... حتی ماشین پدر که کثیف میشد به ما میگفت ماشین را بشویید دستمزد شما را میدهم و ما را تشویق به کار هم میکرد... مسافرت که میرفتیم از ما میخواست شعرهایی که بلد بودیم را بخوانیم... مثل ایشان کسی را ندیده بودیم که از لحظهلحظه زندگیاش استفاده کند...
* حاج آقا با نوهها و نتیجهها سرگرم بود... ایشان دو تا نتیجه از دختر من دارد و یک نتیجه هم از پسر محسن که یک سالش هست... نخستین نوه خانواده، دختر من «سارا لاهوتی» بود. دخترم زمانی به دنیا آمد که من دانشگاه میرفتم، بابا با دختر من خیلی سرگرم بود... یک روز میخواستم کلاس بروم اما مادرم خانه نبود... به بابا گفتم شما سارا را نگه میدارید، گفت اگر بماند، نگه میدارم... دخترم حاضر نشد بماند گفت: بابا جون کتاب دستش میگیرد و من گشنه میشوم و من را یادش میرود... اما کلا پدرم با بچهها رابطه خوبی داشت... .
* پدرم این اواخر اصلا تلویزیون را نگاه نمیکردند میگفتند که همه را دروغ میگوید. سایتهای مختلف خبری را سر میزدند.
*از دوستان نزدیک پدرم... آقای خامنهای بودند، در آن دوران آقای باهنر و آقای ربانی املشی بودند که حاج آقا میگفتند ما صیغه برادری با هم خواندهایم... بعدها احمد آقای خمینی بودند.
دیدگاه تان را بنویسید