کد خبر: 134865
|
۱۳۹۵/۱۰/۲۶ ۰۰:۰۰:۰۰
| |

مشروح سخنان سید عباس عراقچی در نشست خبری به مناسبت سالگرد اجرای برجام

آمریکایی ها و اروپایی ها منتی بر ما ندارند/ توانستیم بر همه بدعهدی غلبه کنیم

عراقچی : آنچه مسلم است، این است که در طول یکسال گذشته با بدعهدی‌ها، تعلل‌ها، سنگ‌اندازی‌ها و سیاست‌های تاخیری و خصومت‌آمیز از سوی امریکا و برخی دیگر کشورها در اجرای برجام مواجه بودیم که این مساله قابل انتظار بوده است. از کشوری مانند امریکا که خصومت آن با مردم و جمهوری اسلامی ایران شناخته شده است، غیر از این نمی‌توان انتظار داشت. ما همانطور که در طول مذاکرات با این قبیل سیاست‌ها مقابله کردیم و به همین دلیل مذاکرات بیش از دو سال طول کشید، در مسیر اجرای برجام هم با همین بدعهدی‌ها و سیاست‌های خصمانه مواجه بوده‌ایم.

آمریکایی ها و اروپایی ها منتی بر ما ندارند/ توانستیم بر همه بدعهدی غلبه کنیم
کد خبر: 134865
|
۱۳۹۵/۱۰/۲۶ ۰۰:۰۰:۰۰
اعتمادآنلاین- 26 دی ماه یکهزار و سیصد و نود پنج. به گواه تقویم ها یک سال از اجرای برنامه جامع اقدام مشترک ( برجام ) گذشت. یک سالی که حتی در یک روز آن هم این توافق هسته ای روی آرامش به خود ندید و با توجه به تحولات روز به روز بین المللی به نظر نمی رسد که 9 سال مانده از عمر آن نیز روزگاری متفاوت تر را تجربه کند.سید عباس عراقچی، معاون حقوقی و امور بین الملل وزارت امور خارجه را تا یک سال پیش همین روزها با عنوان مذاکره کننده ارشد یا رئیس تیم مذاکراتی ایران می شناختیم.از روز اجرا عنوان رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام نیز به عناوین وی اضافه شد تا خبرنگاران سراغ متن و حاشیه های توافق هسته ای را در ساعات متفاوت شبانه روز از وی بگیرند. روز گذشته نیز ساختمان شماره 9 وزارت امور خارجه میزبان سید عباس عراقچی و خبرنگاران حوزه دپیلماسی بود. پرسش خبرنگاران و پاسخ های عراقچی دو ساعت طول کشید. دو ساعتی که در آن رسانه های منتقد برجام از شک و تردیدهایشان به ماهیت برجام سوال کردند و رسانه های موافق نیز از چند و چون اجرا در 9 سال آینده و در سایه دولت تازه نفس آمریکا پرسیدند. عراقچی در ابتدای سخنانش توضیحات مبسوطی درباره دستاوردهای برجام داد و تاکید کرد که پرداختن به توافق هسته ای از منظر سیاست داخلی در حیطه کاری او قرار ندارد و وی در فرصت اندک در اختیار به مناسبت سالگرد اجرای برجام از دریچه سیاست خارجی دستاوردها را می گوید و از چالش های باقی مانده سخن می گوید.

مشروح سخنان مقدماتی معاون حقوقی و امور بین الملل وزارت امور خارجه و رئیس ستاد پیگیری برجام به شرح زیر است :

دقیقا یک سال از اجرایی شدن برجام می‌‌گذرد. فکر می‌کنم با گذشت یک سال، ما در موقعیتی قرار داریم که بتوانیم ارزیابی‌ای نسبت به برجام، هم در رابطه با دستاوردهایش و هم در رابطه با موانع و مشکلات پیش روی آن داشته باشیم. همان‌طور که می‌دانید برجام را می‌توان از زوایای مختلفی نگاه کرد و مورد بررسی قرار داد. هم می‌توان از زوایه مسائل داخلی به برجام نگریست، هم می‌توان از زوایه سیاست خارجی مورد بررسی قرار داد و هم می‌توان از زاویه برنامه هسته‌ای ایران، از زاویه تحریم‌ها و رفع تحریم‌ها و از زاویه بدعهدی امریکا و بسیاری از زوایای دیگر آن را مورد بررسی قرار داد.
از منظر سیاست داخلی طبیعی است که پرداختن به برجام، در حیطه کاری بنده قرار ندارد و آنچه مربوط است، به جناح‌های سیاسی داخلی ارتباط دارد. هرکدام از این جناح‌ها براساس اهداف و برنامه‌های جناحی خود به شکلی به برجام می‌پردازند و آن را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهند. این کار، اشکالی هم ندارد و به نظر ما بسیار خوب است و نشان‌دهنده رشد و بلوغ سیاسی است. با این وجود، این کار به حیطه کاری ما ارتباط چندانی ندارد. اما در حوزه سیاست خارجی، کاملا مشهود است که موقعیت و تصویر جمهوری اسلامی ایران پس از یک سال چه تفاوتی با گذشته پیدا کرده است. تمامی تصویرهای غلطی که امریکا و دشمنان جمهوری اسلامی با سوءاستفاده از برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران ایجاد کرده بودند و ایران را به عنوان یک تهدید برای صلح و امنیت جهانی معرفی کرده بودند و به عنوان کشوری که به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای است و چه حرف‌ها، سروصداها، تبلیغات و جنجال‌های مختلفی را ایجاد کرده بودند، همه آن تصویرها بر اثر برجام شکسته شده است و ما در یک سال گذشته شاهد یک تصویر کاملا جدید از جمهوری اسلامی ایران نه به عنوان یک تهدید صلح و امنیت جهانی هستیم. می‌دانید که شورای امنیت سازمان ملل، شش قطعنامه فصل هفتمی برای ایران صادر کرد و قطعنامه‌ای در ذیل فصل هفتم زمانی صادر می‌شود که شورای امنیت موضوعی را تهدیدکننده صلح و امنیت جهانی شناسایی بکند و متاسفانه دشمنان ما توانسته‌ بودند این کار را انجام دهند. تمامی این قطعنامه‌ها لغو شده است. پرونده پی‌ام‌دی که ادعایی درخصوص ابعاد نظامی فعالیت‌های هسته‌ای ایران در گذشته است، به طور کامل بسته شده است به گونه‌ای که جمهوری اسلامی ایران از اتهاماتی که قبل مطرح شده بود، مبرا شده است. همه زمینه‌هایی که موجب اتهام‌زنی به ایران می‌شد، از میان رفته است و امروز جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یک بازیگر مشروع و قدرتمند در عرصه بین‌المللی مورد شناسایی است. شما طی یک سال گذشته، سیر هیات‌های سیاسی که به ایران آمده‌اند را مشاهده کرده‌اید. هیات‌های مختلف سیاسی در سطوح عالی و سران به ایران مسافرت داشته‌اند. رییس‌جمهور محترم ما به کشورهای مختلف سفر داشته‌اند. رفت و آمدهای سیاسی سطح بالا صورت گرفته و به صورت کلی، نگاه به جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک بازیگر قدرتمند تغییر یافته‌ است. آخرین نمونه این مساله را می‌توان در قطعنامه اخیر شورای امنیت سازمان ملل که درخصوص سوریه صادر شده است، مشاهده کرد که تفاوتی بنیادی نسبت به نقش و توان جمهوری اسلامی را نشان می‌دهد. شورای امنیتی که پیش از دستیابی به برجام، ایران را به عنوان تهدیدی برای صلح و امنیت جهانی شناسایی کرده بود، همان شورای امنیت، نقش جمهوری اسلامی ایران را در سوریه مورد شناسایی و مورد توجه قرار می‌دهد. این در حالی است که به زعم بسیاری از تحلیلگران، غیرممکن بود که حضور ایران در سوریه توسط شورای امنیت مورد رسمیت قرار بگیرد و به عنوان بازیگری که برای دستیابی به صلح و مبارزه با تروریسم فعالیت می‌کند، شناسایی شود.
درباره ارتقای جایگاه سیاسی جمهوری اسلامی ایران بسیار می‌توان سخن گفت و شاهد آورد. نشانه‌ای از این ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی، اتهاماتی است که به آقای اوباما و تیم سیاست خارجی او زده می‌شود، به عنوان کسانی که در یک معامله و توافق بزرگ بین‌المللی، عرصه را باخته‌اند و جمهوری اسلامی ایران برنده اصلی ماجرای توافق هسته‌ای است. کاندیدایی در انتخابات رای آورد که آقای اوباما را متهم می‌کرد خطرناک‌ترین و فاجعه‌بارترین توافق را برای امریکا در تاریخ امضا کرده است. امروز برنامه هسته‌ای ایران از یک برنامه ممنوعه از دید جامعه بین‌الملل به یک برنامه کاملا مشروع تبدیل شده است. شورای امنیت سازمان ملل که در گذشته از کشورها می‌خواست برای محدود کردن و جلوگیری از رشد فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران اقدام کنند، تا آنجایی که به کشورها می‌گفت کشتی‌ها و هواپیماها را تفتیش کنید تا مبادا قطعه و تجهیزاتی به ایران برود و به دانشجویان ایرانی اجازه تحصیل نمی‌دادند تا مبادا صنعت هسته‌ای ایران رشد پیدا کند، امروز همان شورای امنیت، برنامه هسته‌ای ایران را مورد شناسایی قرار می‌دهد و به کشورها توصیه می‌کند تا وارد همکاری‌های صلح‌آمیز هسته‌ای با ایران در عرصه بین‌المللی بشوند. در برجام نیز ضمیمه کاملا مفصلی برای انواع همکاری‌های صلح‌آمیز که با ایران می‌تواند انجام شود، اختصاص یافته است.
اگر از زاویه برنامه‌ هسته‌ای ایران به برجام نگاه بکنیم، برنامه هسته‌ای ایران کاملا مشروع است و به مسیر خود با قوت ادامه می‌دهد، امروز غنی‌سازی ادامه دارد و از همه مهم‌تر، تحقیق و توسعه در حوزه غنی‌سازی ادامه دارد و کار روی ماشین‌های پیشرفته انجام می‌شود و ماشین‌های پیشرفته‌تر که در حال آزمایش و کار شدن هستند، در یک دوره زمانی کاملا معقول به بهره‌برداری خواهد رسید و ما در بازه زمانی 10 تا 15 ساله طبق برنامه‌ای که خودمان طراحی کرده و به آژانس ارایه کرده‌ایم، به مرحله غنی‌سازی صنعتی می‌رسیم. این برنامه، مصوبه شورای عالی امنیت ملی است و به عنوان برنامه ایران به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارایه شده است. در حوزه آب سنگین، رآکتور اراک در حال مدرن‌سازی و مدل‌سازی است است و با رآکتور بسیار پیشرفته‌تری جایگزین خواهد شد. قراردادها در این باره بسته شده و کار در حال سرعت گرفتن است و برنامه هسته‌ای ایران به صورت کاملا معقول در برنامه زمانی حساب شده پیش می‌رود.
همکاری‌های صلح‌آمیز هسته‌ای آغاز شده و در حال گسترش است که می‌توان به پروژه بین‌المللی گداخت هسته‌ای (ایتر) اشاره کرد و جمهوری اسلامی نیز به این پروژه دعوت شده است. علاوه بر این برای ساخت نیروگاه‌ها و تاسیسات جدید از ایران دعوت می‌شود. حقیقتا فضایی در برنامه هسته‌ای ایجاد شده است که قابل مقایسه با گذشته نیست. در این باره البته آقای دکتر صالحی و همکاران‌شان باید سخن بگویند.
آنچه مسلم است، این است که در طول یکسال گذشته با بدعهدی‌ها، تعلل‌ها، سنگ‌اندازی‌ها و سیاست‌های تاخیری و خصومت‌آمیز از سوی امریکا و برخی دیگر کشورها در اجرای برجام مواجه بودیم که این مساله قابل انتظار بوده است. از کشوری مانند امریکا که خصومت آن با مردم و جمهوری اسلامی ایران شناخته شده است، غیر از این نمی‌توان انتظار داشت. ما همانطور که در طول مذاکرات با این قبیل سیاست‌ها مقابله کردیم و به همین دلیل مذاکرات بیش از دو سال طول کشید، در مسیر اجرای برجام هم با همین بدعهدی‌ها و سیاست‌های خصمانه مواجه بوده‌ایم. هیچگاه در طول مذاکرات و چه بعد از آن دید خوشبینانه‌ای نسبت به امریکا وجود نداشته است. از قضا، هر روز خصومت آنها برای ملت ایران بیشتر آشکار شده است که هر آنچه از دست‌شان برمی‌آمد در طول مذاکرات برای کاهش منافع ایران انجام دادند و بعد از مذکرات هم هر آنچه را توانستند برای ایجاد فضای منفی و مخرب و جلوگیری از حضور سرمایه‌گذاران در اقتصاد ایران توسط امریکا و متحدان‌شان در منطقه و به صورت مشخص، اسراییل انجام دادند. در این راستا، معتقدم یکی از دستاوردهای ما در یک سال گذشته آن است که توانستیم بر همه این بدعهدی غلبه کنیم. هیچگاه نباید فراموش کنیم، امریکایی‌ها هر آنچه از دست‌شان برمی‌آمد، برای کند کردن حرکت ایران پس از برجام انجام دادند ولی می‌توان مورد به مورد بررسی کرد که چگونه ما با بدعهدی‌ها مقابله کردیم و چگونه توانستیم گشایش‌هایی را که پس از برجام ایجاد می‌شد را محقق کنیم.
در حوزه‌ تحریم‌ها، با وجود این بدعهدی‌ها، بدسگالی‌ها، عهدشکنی‌ها و سیاست‌های تاخیری که از سوی امریکا و برخی متحدان آنها صورت گرفت، اکنون این سوال مطرح است که برجام چکار کرده است؟ با این حال، نخست باید این سوال را مطرح کرد و پاسخ داد که برجام چه کاری را باید انجام می‌داد و آیا اقداماتی که در مسیر برجام باید صورت می‌گرفت، انجام شده است؟ آنچه از برجام توقع می‌رفت، این است که وضعیتی که بر اثر تحریم‌ها بر سر راه اقتصاد ایران بود، آنها را بردارد. یکسری‌ تحریم‌ها را غربی‌ها و شورای امنیت بر سر راه اقتصاد ایران قرار داده بودند و با برجام، قرار بود این موانع و تحریم‌ها را بردارد. آیا این تحریم‌ها برداشته شده است؟ امروز می‌توان به این سوال پاسخ مثبت داد و گفت موانعی که بر سر راه اقتصاد ایران بوده، برداشته شده است. به طور مثال، با برجام قرار بود موانع خرید هواپیما را از سر راه ایران بردارد. آیا این کار صورت گرفته است؟ بله. ما امروز مانعی به عنوان تحریم برای خرید هواپیما نداریم. حال اینکه دولت کم خریده یا نخریده یا از کدام شرکت باید خریداری می‌کرد یا آنکه اصلا نباید از این کار انجام می‌شد، آن دیگر به سیاست‌های دولت مربوط است. در برجام قرار بود موانع صادرات نفت برداشته می‌شد. آیا این کار انجام شده است؟ بله. امروز شاهد آن هستیم که موانع صادرات نفت برداشته شده است. حال اینکه صادرات کم یا زیاد صورت می‌گیرد، بحث دیگری است.
آیا اینکه این موانع برداشته شود و برجام کار خود را خود انجام دهد، غربی‌ها و امریکایی‌ها همکاری کاملی را انجام داده‌اند؟ پاسخ منفی است. آنها توانستند، مانع ایجاد کرده و سنگ‌اندازی کردند ولی ما بر همه آن سنگ‌اندازی‌ها غلبه کردیم و یکی یکی آنها را مجبور کردیم تا بر سر عهد و تکلیف‌ خودشان بازگردند. هیچ فردی نباید گشایش‌هایی که در اثر برجام و برداشته شدن تحریم‌ها ایجاد شده است را ناشی از لطف کشوری از خارج بداند. اول آنکه آنها در برجام مجبور به دادن امتیازاتی شدند و بعد از اجرایی شدن برجام نیز همه تلاش‌شان را کردند، بهره‌برداری‌های ایران را در اجرای برجام به حداقل برسانند اما ما نگذاشتیم و آنها موفق نشدند. آنها در خیلی از جاها فضا را علیه ایران تخریب کردند ولی با وجود همه آنها، ما یکی یکی موانع را برطرف کردیم. امروز هیچ نهاد و دستگاهی در کشور نیست که به ما گزارش کند مانعی بر سر راهش وجود دارد که باید توسط برجام برداشته می‌شد ولی برداشته نشده است.
آیا غربی‌ها اجازه دادند این اقدامات به راحتی صورت گیرد؟ باید بگویم اینچنین نبود. آنها هم تلاش‌شان را کردند ولی ما مقابله کردیم. آیا با برداشته شدن تحریم‌ها و موانع، این مساله اثرات خود را در اقتصاد ایران نشان داده است؟ کم و بیش. این مساله بیشتر به همت دستگاه‌های متصدی بوده است. من گفتم که تحریم فروش نفت برداشته شده است ولی اینکه آیا ما به جایی که می‌خواستیم برسیم، ممکن است یک نفر پاسخ دهد، بله و یک نفر بگوید، خیر. این مساله، به همت و تلاش وزارت نفت بستگی داشته است که بتواند میزان تولید ما را به حالت سابق بازگرداند و مشتریان جدیدی پیدا کند و بازاریابی انجام دهد. آیا آثار این تلاش‌ها و گشایش خود را نشان داده است؟ این موضوع فراتر از برجام است. برجام کار خودش را انجام داده است. سیاست‌های دولت چه هنگام به ثمر می‌رسد؟ این مساله، مسیر خودش را دارد و به تدریج اثرات آن نمایان خواهد شد. البته آمارها و ارقام‌هایی که وجود دارد، نشانگر رشد اقتصادی کشور است و البته در برخی موضوعات نقاط ضعفی وجود دارد. به هر حال مسائل طبیعی دولت در حال طی شدن است و موانعی که بر سر راه بوده و برجام باید آنها از بین می‌برد، برداشته شده است. آیا موانع دیگری غیر از برجام وجود دارد یا خیر؟ بله، وجود دارد. هنوز تحریم‌های دیگری با موضوعات دیگری وجود دارند. اینگونه نیست که بگویم که اقتصاد ایران بدون هیچ گونه مانعی در حال حرکت است. به هر حال غربی‌ها و امریکا برای دشمنی با جمهوری اسلامی ایران کوتاهی نکردند و هر آنچه را در توان‌شان باشد، انجام خواهند داد.
اگر بخواهم گزارشی درباره آخرین وضعیت تحریم‌ها بدهم، تحریم‌ها در سه حوزه کلیدی بر ایران وارد شده بود. این سه حوزه کلیدی عبارتند از: حوزه انرژی یعنی نفت و گاز و محصولات پتروشیمی، حوزه حمل و نقل و همچنین حوزه بانکی و مالی. این سه حوزه بیشترین اثرات را بر اقتصاد ایران وارد کردند اگرچه در حوزه‌های دیگری نیز مانند کشاورزی، بهداشت، علوم و... تحریم‌هایی وجود داشت اما کم‌اثر بود و ورود غربی‌ها و شورای امنیت هم به ویژه در دو، سه سال اخیر عمدتا به این سه حوزه متمرکز شده بود. درخصوص تحریم‌های حوزه انرژی، می‌توان با قاطعیت اعلام می‌کنم که در این حوزه، اوضاع به حال عادی بازگشته است و تولید نفت در سطح مطلوبی است. فروش نفت که قبل از اجرای برجام متوسط یک میلیون بشکه و قرار بود به صفر برسد و با توافق موقت ژنو این روند کاهشی متوقف شد، امروز به دو و نیم میلیون بشکه رسیده است. هیچ حوزه‌ای وجود ندارد که از سوی وزارت نفت شکایتی داشته باشیم که گفته شود تحریم‌ها برداشته نشده است. امروز شاهد هستیم قراردادهای نفتی آماده شده و در حال مذاکره هستند. درآمدهای ناشی از فروش نفت نیز کاملا قابل وصول است. یکی از سخنان که منتقدان می‌گویند، این است که چرا نفت صادر می‌شود ولی پول آن چرا در دسترس نیست. این درست نیست. ما هم با وزارت نفت و هم با بانک مرکزی در ارتباط هستیم. این درآمدها به اقتصاد ایران برگشته و قابل دسترسی است. شاید نشانه‌ای از اینکه درآمدهای حاصل از فروش نفت وارد اقتصاد شده است، رشد اقتصادی‌ای است که رییس‌جمهور محترم به آن اشاره و اعلام کردند ما به رشد اقتصادی 4/7 درصدی رسیدیم. ما مشاهده می‌کردم افرادی انتقاد می‌کردند و می‌گفتند که بزرگ بودن عدد رشد اقتصادی به دلیل گشایش‌های حوزه انرژی است. در همه این بحث‌ها یک نکته مشهود است و آن، اینکه همه قبول دارند درآمد‌های نفت وارد اقتصاد کشور شده است؛ بنابراین در حوزه انرژی مشکلی نداریم و سنگ‌اندازی‌ها یک به یک رفع شده است. صادرات پتروشیمی ما بیش از 30 درصد رشد داشته است.
یکی از کلیدی‌ترین حوزه‌های اقتصادی، حوزه حمل‌و‌نقل است. از مهم‌ترین حوزه‌های این صنعت حمل‌و‌نقل، حوزه کشتیرانی است. با وجود عملکرد خوبی که کشتیرانی کشورمان در دوره تحریم‌ها داشت، امروز بدون هیچ مشکلی برنامه‌های خود را به پیش می‌برد. ما با آقای دکتر سعیدی، مدیرعامل شرکت کشتیرانی ایران بحث‌های متعددی داشته‌ایم. مشکل اصلی، بیمه بوده است که آنها رفع شده‌اند. مشکل پرچم، رتبه‌بندی بین‌المللی، دسترسی به بنادر خارجی و دسترسی کشتی‌های خارجی به بنادر ایران حل شده است و هیچ مشکلی در عرصه کشتیرانی نداریم. دوستان ما به ستاد برجام نیامده‌اند که بگویند همچنان مشکلی وجود دارد. در کنار آن، شرکت ملی نفتکش که یک شرکت کلیدی و مهم است، مهم‌ترین مشکل آنها بیمه بود که آن نیز حل شده است. می‌دانید یک نفتکش برای حرکت باید تا یک میلیارد دلار پوشش بیمه‌ای داشته باشد. ما در اوایل دراین‌باره مشکلاتی داشتیم. موانعی وجود داشت که در نهایت، با فشار به امریکایی‌ها و دریافت مجوزها مشکل بیمه نفتکش‌ها حل شده است و نفتکش‌های جمهوری اسلامی هم‌اینک بالای یک میلیارد دلار پوشش بیمه‌ای دارند. مسائل دیگر مانند پرچم، رتبه‌بندی بین‌المللی، دسترسی به بنادر و... آنها نیز حل شده است. در حوزه حمل و نقل هوایی نیز اقدامات صورت گرفته مشهود است. امروز مانع اصلی فروش و خرید هواپیما به کشورمان از بین رفته است و طی روزهای گذشته شاهد ورود یک فروند هواپیما به کشور بودیم و مابقی نیز به تدریج وارد خواهند شد و امروز هواپیماهای ما می‌توانند در تمامی فرودگاه‌های کشورهای دنیا به غیر از دو کشور سوخت‌گیری کنند. در بخش حمل و نقل ریلی نیز سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی صورت گرفته است. در مجموع، در دو حوزه انرژی و حمل و نقل، گشایش‌های خوبی صورت گرفته است. البته همچنان تکرار می‌کنم که این اقدامات به آسانی به دست نیامده است.
در حوزه بانکی و مالی، شرایط بانک‌های ما به حالت عادی بازنگشته است که علت‌های متعددی دارد که هیچ یک از آنها به موضوع برجام مربوط نیست. مهم‌ترین مانع، تحریم‌های اولیه امریکا است. این تحریم‌ها بعد از پیروزی انقلاب و حادثه گروگانگیری از سوی امریکا وضع شد و همچنان وجود دارد و ربطی به مساله هسته‌ای نداشته است. ما هیچگاه نگفتیم که با برجام همه تحریم‌ها برداشته می‌شود چون موضوع مذاکرات در برجام صرفا مساله هسته‌ای بود. ما هیچ چیز را فراتر از مساله هسته‌ای مذاکره نکردیم و اجازه آن را هم نداشتیم. هیچ تحریمی هم فراتر از مساله هسته‌ای برداشته نشده است. تحریم‌های اولیه به کشور ما اجازه استفاده از دلار را به نمی‌دهد و همین موضوع مشکلاتی را با بسیاری از کشورها که مبادلات اقتصادی با دلار دارند، ایجاد می‌کند. البته در طول یک سال گذشته ما تلاش کردیم این موانع را برطرف کنیم، هرچند که این مساله به ما ارتباط چندانی نداشته است ولی ما تلاش کرده‌ایم را‌ه‌های جایگزین را پیدا کنیم. برخلاف دوران تحریم‌ که باید به سراغ دور زدن تحریم‌ها می‌رفتیم هم‌اینک، راه‌های قانونی کاملا مشروعی وجود دارد که می‌توان از سیستم مالی امریکا استفاده نکرد بلکه می‌توان از سیستم یورو، ین و... استفاده کرد. در هر موضوع باید مسیر بانکی خودش پیدا بشود و براساس آن کار را جلو برد. نمونه این کارها زیاد است. به طور مثال در قرارداد خرید ایرباس، کانال بانکی ایجاد شده و مسائل در حال انجام است. ممکن است برخی بگویند پول از کشور ما خارج می‌شود ولی در مسائل اقتصادی امکان ورود پول میسر نیست. این موضوع نیز در حال انجام است. به عنوان مثال در مساله قرارداد پژو که قرار است این شرکت حدود 600 میلیون یورو در ایران سرمایه‌گذاری کند، مسیرهای اقتصادی دیگری در نظر گرفته شد و از آن مسیر پول به ایران وارد می‌شود. در واقع، مسیرهای بانکی با توجه به مشکلات ناشی از تحریم‌های اولیه از سوی امریکا یک به یک در حال ایجاد شدن است اما همین تحریم‌های اولیه موجب شده تا وضعیت در این حوزه به حالت عادی بازنگردد. البته موانع دیگری هم مانند قوانین پولشویی و مساله منابع مالی تروریست‌ها از جمله داعش و القاعده مطرح است که باعث شده قوانین انضباطی پیچیده‌ای برقرار شود که بانک‌های ما به دلیل دور بودن و مسائل تحریمی امروز در حال ایجاد ارتباط هستند.
من نکته‌ای که از سوی مدیران بانکی شنیدم، این بود که اگرچه مشکلات مالی و بانکی وجود دارد ولی در هیچ کجا در بن‌بست نیستیم و برای هر موضوعی راهی وجود دارد. این راه‌ها در حال گشوده شدن هستند. برخی‌ راه‌ها تندتر و برخی راه‌ها کندتر هستند. قطعا انتظاراتی نسبت به سرعت انجام رفع این مشکلات وجود دارد و حتما موانع غربی‌ها و امریکایی‌ها در این حوزه از دیگر حوزه‌ها بیشتر و به همین تناسب اقدامات ما نیز سخت‌تر بوده است. در یک جمع‌بندی می‌توان گفت که گشایش‌هایی که برجام باید ایجاد می‌کرده، ایجاد کرده است و اگر موانعی وجود دارد در مجموعه حوزه بانکی و مالی است که نسبت به گذشته وضعیت بهتری وجود دارد. در دیگر حوزه‌ها از جمله مخابراتی، بهداشت، کشاورزی و علوم نیز تحریم‌هایی وجود دارد که گشایش‌هایی صورت گرفته و گزارش آن به صورت مشروح روز یکشنبه در اختیار کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس قرار داده شد و رونوشت آن را هم سریعا در اختیار رسانه‌ها قرار خواهیم داد. در مساله برجام موضوع محرمانه‌ای وجود ندارد، همواره به مردم اطلاع‌رسانی صورت گرفته است.
به اعتقاد ما، برجام در طول یک سال گذشته، در مجموع خوب حرکت کرده و وضعیت خوبی را برای کشور ایجاد کرده است ولی دلیل آن لطف فردی یا کشوری نیست. نه تنها امریکایی‌ها و اروپایی‌ها منتی بر ما ندارند بلکه سنگ‌اندازی‌هایی را هم در مسیر اجرای برجام ایجاد کرده‌اند تا گشایش‌های اقتصادی برای کشور ما را کُند کنند اما ما با تمام سنگ‌اندازی‌ها مقابله کردیم و امروز در شرایط خوبی قرار داریم.
برای مطالعه و بررسی آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال اعتمادآنلاین در «روبیکا» و «بله» مراجعه کنید.

دیدگاه تان را بنویسید

خواندنی ها