هاشمی به دوره هفتم مجمع تشخیص مصلحت نظام نرسید

اعتمادآنلاین- مجمع تشخیص مصلحت نظام از 1366 به فرمان امام راحل در جمهوری اسلامی ایران تاسیس شد اما بعد از بازنگری قانون اساسی در سال 68 بود که جنبه قانونی به خود گرفت و وارد قانون اساسی شد.مجمع مصلحت را تشخیص می دهد ، این نهاد نوعی میانجی بین شورای نگهبان قانون اساسی و مجلس شورای اسلامی است. مجمع وظیفه دارد تا اختلاف نظر میان این دو نهاد را داوری کند و نظر نهایی را ارائه کند.

تعداد اعضای این مجمع ۴۴ نفر ثابت و ۱ نفر میهمان متناسب با موضوع جلسه است است که اعضای ثابت هر ۵ سال یکبار و با حکم رهبر معظم انقلاب انتخاب می شوند.

آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی از ابتدای تاسیس مجمع تشخیص مصلحت نظام به جز دوره اول ، همواره ریاست این نهاد را برعهده داشته است.

هاشمی رفسنجانی حدود 27 سال ریاست این نهاد مهم را برعهده داشت. عصر 19 دی ماه 95 آیت الله بر اثر عارضه قلبی دارفانی را وداع گفت تا پایانی باشد بر ریاست ادواری او بر مجمع تشخیص مصلحت نظام. تنها دو ماه فرصت باقی بود تا رئیس جدید مجمع با حکم رهبر معظم انقلاب انتخاب شود که هاشمی رفسنجانی دعوت حق را لبیک گفت.

این هفته و چند روزی بعد از فوت آیت الله ، جلسه مجمع تشکیل نشد تا رئیس جدید مشخص شود.

گمانه زنی ها در خصوص جانشین آیت الله از همان ساعات اولیه فوت او شروع شد. رسانه ها با طرح اسامی مختلف به شایعات دامن می زنند. علی‌اکبر ناطق‌نوری رئیس 72 ساله دفتر بازرسی مقام معظم رهبری با سوابق طولانی مبارزاتی در قبلِ انقلاب، حسن روحانی رئیس‌جمهوری 68 ساله کشور با سوابقی چون دبیری شورای‌عالی امنیت ملی و ریاست مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، محمود هاشمی‌شاهرودی 68 ساله رئیس شورای‌عالی حل اختلاف قوا و رئیس سابق قوه‌قضائیه ، ابراهیم رئیسی با 56 سال سن و تولیت آستان قدس با سوابق طولانی در دستگاه قضایی ، علی‌اکبر ولایتی رئیس 71 ساله مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام و نامزد ابتدایی نخست‌وزیری از سوی آیت‌الله خامنه‌ای در زمان ریاست‌جمهوری ایشان و علی لاریجانی رئیس مجلس 59 ساله، با سوابقی چون سه دوره ریاست مجلس گزینه هایی هستند که پیش روی ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند. آنچه مهم است اینکه شخصیت‌هایی که برای تصدی این پست در میان گزینه ها مطرح می شوند باید از اعتدال سیاسی در مواجهه با مسائل برخوردار باشند. رئیس مجمع قرار است نقش داوری میان قوه مقننه و شورای نگهبان را بازی کند.

مجمع و آغازی برای حل اختلافات

اویل انقلاب اسلامی و در پی بروز اختلاف بین مجلس و شورای نگهبان برای تصویب مصوبات مجلس و لزوم تطابق آنها با شرع اسلام، ریاست وقت مجلس شورای اسلامی در پنجم مهر ۱۳۶۰ طی نامه‌ای از امام خمینی(ره) درخواست کرد که راه حلی ارائه دهد. ایشان طی نامه‌ای به مجلس اجازه داد تا موارد مصلحتی را با اکثریت اعضا نمایندگان وقید موقت به تصویب برسانند.

اما با وقوع اختلافات بیشتر در این زمینه باقی بودن مشکلات سرانجام پس از مکاتباتی بین مقامات عالی رتبه و ذیربط وقت کشور، درخواستی در بهمن ماه ۱۳۶۲ به امضاء رئیس جمهور وقت، رئیس وقت مجلس شورای اسلامی، رئیس وقت دیوان عالی کشور، نخست وزیر وقت و سید احمد خمینی به آیت الله خمینی برای چاره جویی در این باره ارسال گردید.

امام خمینی در تاریخ ۱۷ بهمن ۱۳۶۶ هجری شمسی با صدور فرمانی، مجمع تشخیص مصلحت نظام را برای رسیدگی به این قبیل امور تأسیس نمود. این مجمع که در آغاز تأسیس، صرفاً به منظور تشخیص مصلحت در موارد اختلاف بین مجلس و شورای نگهبان تأسیس گردیده بود، هنگامیکه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۶۸ مورد بازنگری قرار گرفت پس از بحث‌های مشروح دربارهٔ جایگاه مجمع تشخیص مصلحت، وظایف یازده‌گانه‌ای مستند به اصول ۱۱۲، ۱۱۱، ۱۱۰ و ۱۷۷ برعهده اش قرار گرفت، تا به عنوان حلقه تکمیلی در حاکمیت نظام جمهوری اسلامی و در شرایط مختلف ایفای نقش نماید

این نهاد تا امروز 6 دوره را گذرانده و در دوره اول ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام بر عهده آیت الله خامنه ای بود اما در 5 دوره متوالی یعنی از دوره دوم تاکنون آیت الله هاشمی رفسنجانی ریاست آن را برعهده داشته است.

پیش از این قرار بود در 24 اسفند ماه 95 رهبر انقلاب اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام را انتخاب کند. هاشمی تنها دو ماه پیش از آنکه سر رسید حکمش به عنوان رییس مجمع تشخیص مصلحت برسد، دار فانی را وداع گفت. باید منتظر ماند و دید که بعد از آیت الله هاشمی چه کسی با حکم رهبر انقلاب به ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب می شود.