فعالان سیاسی اصلاح طلب مطرح کردند
بهترین واکنش ایران در قبال تمدید داماتو چیست؟
سناتورهای آمریکایی در جلسه پنجشنبه طرح تمدید تحریمهای 10 ساله ایران را تصویب کردند. قانونگذاران مجلس سنای آمریکا با 99 رأی مثبت و بدون هیچ رأی مخالف طرح تمدید 10 ساله قانون تحریمهای ایران را تصویب کردند.
اعتمادآنلاین- تصویب تمدید تحریم های 10 ساله با واکنش های مختلفی روبروشد. حسن روحانی رئیس جمهوری تاکید کرد که تصمیمات لازم در این خصوص اتخاذ می شود و واکنشی قاطع از سوی ایران را درپی دارد. علی لاریجانی رئیس مجلس نیز در واکنش نسبت به این تمدید عنوان کرد که مصوبه کنگره آمریکا مغایر برجام است. لاریجانی معتقد است که اوباما در این توافق با شرافت عمل نکرده است. در این راستا روزنامه اعتماد نظر فعالان سیاسی اصلاح طلب را جویا شده است:
عباس عبدی : ایران مذاکرات را به حوزهای غیر از هستهای بسط نداد
مرجع تشخیص نقض برجام در توافق برجام روشن شده است. مرجع توافق شده در برجام سازوکار درونی دارد که این مرجع بهظاهر مستقل از کشورها عمل میکند. این کمیته تشخیص میدهد که اقدام کنگره امریکا نقض برجام بوده است یا خیر. ولی اینکه این اقدام بخواهد مستمسک مخالفان داخلی برجام قرار گیرد باید بدانند که به هیچو جه نمیتوانند با برجام در بیفتند. آثار مخالفت با برجام عمیقتر از حد تصور منتقدان است. نه تنها برجام یک مطالبه عمومی بوده است بلکه الزامات و شرایطی بر کشور حاکم بود که ایران را به سمت این توافق سوق داد. امروز هم مانند زمانی که مذاکرات با کشورهای ١+٥ آغاز شد آن الزامات کماکان برقرار است حتی ضروریتر هم شده است. فراموش نکنیم که قطعنامه ٥٩٨ هم بخشی از مواد آن اجرا نشد. برای نمونه ایران خسارت جنگ را از عراق نگرفت اما ایران هیچگاه آن قطعنامه را نادیده نگرفت و آن را زیر پا نگذاشت. اگر میخواهیم برجام اجرای بهتری داشته باشد تنها راه، تفاهم و قدرت سیاسی در داخل کشور است.
سید محمد صادق خرازی : پیگیری تخلف از طریق خود برجام
مکانیزم تخلفات تمامی طرفهای مذاکره در برجام دیده شده است؛ ما هم باید بر اساس همان مکانیزم عمل کنیم. واکنش بیش از حد ما به آنچه در این مکانیزم دیده شده با فرض تخلف طرف مقابل هم که باشد، باعث میشود موقعیت خودمان را متزلزل کنیم. فرض کنید با تمدید تحریمها، نقض برجام صورت گرفته است. بر اساس متن برجام، چنانچه ایران معتقد باشد هر یک یا کلیه گروه 1+5 تعهدات خود را رعایت نکردهاند، میتواند موضوع را برای حل و فصل به کمیسیون مشترک ارجاع دهد. کمیسیون مشترک ۱۵ روز زمان خواهد داشت تا موضوع را فیصله دهد، مگر اینکه این زمان با اجماع تمدید شود. در صورت عدم رضایت ایران از رای کمیسیون، موضوع میتواند در سطح وزرای خارجه یا یک هیات مشورتی مورد بررسی قرار گیرد، نظر هیات مشورتی به کمیسیون به صورت غیرالزامآور اعلام میشود تا در فرآیند تصمیمگیری مورد ملاحظه قرار گیرد. اگر پس از اعلام نظر جدید کمیسیون، ایران قانع نشد میتواند موضوع را به شورای امنیت سازمان ملل ابلاغ کند. شورای امنیت سازمان ملل ظرف ۳۰ روز در این زمینه تصمیمگیری میکند. اینکه به طور دایم در مجامع داخلی دنبال اثبات بیاعتمادی به غرب است. اگر رفتار خلاف امریکا
از طریق قانونی پیگیری و رای کمیسیون یا شورای امنیت سازمان ملل علیه امریکا صادر شود، نهتنها امریکا را در سطح جهانی رسوا کرده، بلکه فضای خیلی مساعدتری برای اجرای برجام فراهم میکند. با این وجود، ایران اگرچه از یکسو مکرر اعلام میکند برجام سند بینالمللی است، از سوی دیگر به مکانیسم اجرایی مورد توافق همه طرفهای این سند بینالمللی بیتوجه است. در طول یک سال گذشته بارها ایران اعلام کرده فلان قانون، مصوبه و... خلاف برجام، خلاف روح برجام، ناقض برجام و... است. اگر این ادعاها درست است، چرا ایران به سازوکار پیشبینی شده تن نمیدهد و پیگیر شکایت نمیشود. دلیل مهم اینکه ایران معتقد است و میداند ترکیب کمیسیون جهتگیرانه است و حتی در صورت وجود نقض، به سود امریکا رای میدهد. پس مذاکرهکنندگان ایرانی آگاهانه در جریان متن برجام باید تفسیر واقعبینانهای ارایه دهند. مهم، اطلاعرسانی واقعی و بالا نگه داشتن سطح آگاهی ملی است. مهم دیگر، معیارهایی که رهبری برای کشور مشخص کردهاند و سازوکارهای جهانی و منطقهای ایران باید در همین راستا تعریف شود.
الهه کولایی: استفاده از ظرفیتهای اجرایی و علمی داخل کشور
در تمام سالهای گذشته مصوبهای تحت نام ISA یا همان داماتو با اعمال تحریمها، رفتارهای دولت امریکا در قبال ایران را میتوانست تعیین کند اما شاهد بودیم در دوره ریاستجمهوری آقای اوباما مورد توجه و اجرا قرار نگرفت و در واقع فراتر از ضوابط حقوقی و قانونی، اراده رییسجمهور و هیات حاکمه امریکا در اجرایی شدن آن همواره تاثیرگذار بوده است. در شرایط کنونی برای جمهوری اسلامی ایران تغییر فضای سیاسی در امریکا و به قدرت رسیدن فردی مانند ترامپ توجه به پیامدهای این تغییر را بیش از پیش ضروری میسازد. در این زمینه انتظار میرود دولت با گردآوردن نخبگان فکری و علمی کشور راهکارهای مناسب برای این مواجهه در شرایط جدید را مشخص سازد. در این زمینه هم بدنه با تجربه اجرایی قدرتمندی وجود دارد و هم ظرفیتهای علمی - آکادمیک قابل اعتنایی در کشور داریم که بهرهگیری از این ذخایر ضرورت پیش روی دستگاههای تصمیمساز و تصمیمگیرنده در این زمینه است.
محسن صفاییفراهانی: اجرای تمدید داماتو لغو برجام است
قانون داماتو مربوط به مسائل هستهای نمیشد و در مذاکرات هستهای نیز مستقیما به این مساله اشاره شده است که اجرای این قانون به دستور رییسجمهور امریکا متوقف خواهد شد. همان زمان در متن توافقنامه نیز درج نشده بود که این قانون داماتو لغو میشود. باید توجه داشت که در حال حاضر نیز اگر رییسجمهور امریکا اجرای این قانون را ابلاغ کند به معنی لغو برجام است. مادامی که دستور برای اجرا ابلاغ نشود کماکان شرایط گذشته ایران ادامه پیدا خواهد کرد. از ژانویه گذشته که برجام ابلاغ شده بود، این موضوع وجود داشت و به دستور رییسجمهور امریکا متوقف شده بود. امروز باید دقت کنیم که چه چیز را توافق کردهایم و امریکا آیا مطابق با متن صریح توافق چه واکنشی نشان داده است. نهایتا اگر عملکرد امریکا مخالف با متن برجام باشد، وزارت خارجه کشور باید عکسالعملی صریح و روشن در قبال آن داشته باشد. توافق ایران و شش قدرت جهانی درباره این قانون صراحتا این بوده که این قانون بنا بر دستور رییسجمهور امریکا متوقف شده و اجرا نمیشود. تا زمانی که این قانون اجرا نشود تخلفی در ارتباط با برجام صورت نگرفته است. قبلا هم این قانون وجود داشته است و امروز فقط
تمدید شده است و به صرف وجود این قانون مشکلی برای کشور از سوی امریکا ایجاد نمیشود. کنگره امریکا در حال حاضر ادامه شرایط گذشته را تصویب کرده است و بند جدیدی نیز به قانون اضافه نکردهاند.
این قانون از سال ١٩٩٦ موجود است. در برجام هم توافق نشده است که این قانون لغو شود. از ژانویه گذشته تا الان نیز به دستور اوباما این قانون متوقف بوده است. در مجموع فکر نمیکنم به صرف تمدید تحریمها توسط کنگره اتفاق جدید و فجیعی در راستای نقض برجام رخ داده باشد، بلکه این مساله را باید از زاویه نگاه برجام بررسی کرد.
محمود میرلوحی : کشورهای جهان را آگاه کنیم
بهترین اقدامی که ایران پس از تصویب قانون داماتو در کنگره امریکا میتواند نشان دهد این است که سایر کشورهای طرف قرارداد را در وضعیت کنونی نگه دارد. امروز کشور امریکا با روی کار آمدن ترامپ وضعیت گذشته را دارا نیست و نمیتواند 5 کشور دیگر را علیه ایران بشوراند. وزارت خارجه دولت آقای روحانی خدمت مهمی به کشور کرده است. وضعیت کشور پیش از انعقاد برجام در جهان اسفبار بود. با تلاشهای تیم مذاکرهکننده امروز یقه ایران از دست امریکا خارج شد و شرایط بهتری نسبت به گذشته داریم. امریکا دیگر قدرت گذشته را برای تحت فشار قرار دادن ایران ندارد. در بدترین شرایط کشور به موقعیت سال 82 بازمیگردد. آنچه مسلم است این است که مشی و روش برجام تنها راه موجود کشور ما است و بهترین راه برای تنشزدایی و کسب منافع ملی کشور محسوب میشود. مردم خواستار تنشزدایی هستند و این مردم بودند که از دولت روحانی خواستند تا در این حوزه آستین بالا بزند و به رفع مشکلات بپردازد. با روی کار آمدن آقای ترامپ ممکن است مزاحمتهایی برای کشور ایجاد شود اما وقتی ترامپ ببیند که کشور منسجم است و پای گرفتن حق خویش ایستاده است و کشورهای دیگر مخالف نقض برجام و زدن زیر
میز هستند، مشی و روش خود را تغییر خواهد داد. بدعهدی و مزاحمت کشور امریکا دیگر تاثیر پیش از تصویب برجام را نخواهد داشت. وزارت خارجه ایران همچنان باید بر اصل برجام و اجرای درست آن پافشاری کند و از طریق دیپلماسی مشکلات احتمالی آینده را حل کند.
علی صوفی: اقدام دستگاه دیپلماسی هوشیارانه باشد
اقدام اخیر کنگره امریکا مبنی بر تمدید تحریمها مخالف برجام نیست. سخنگوی کاخ سفید اعلام کرده که رییسجمهور امریکا میتواند دستور دهد تا بخشی از تحریمها که در توافق هستهای آمده به مرحله اجرا در نیاید. بنابراین در عمل ممکن است این اقدام کنگره امریکا تاثیر چندانی در روند برجام نداشته باشد. به هر حال هر تحریمی که در آینده بخواهد صورت گیرد باید در قالب و مطابق با تعهدات برجام باشد. در داخل کشور عملکرد کنگره امریکا بازتاب تندی داشته است. مقام معظم رهبری اقدام آماتو را مخالف برجام دانستند. به هر حال هر اقدامی که امریکا در مخالفت با برجام انجام دهد قطعا با عکسالعمل 5 کشور دیگر طرف قرارداد برجام مواجه خواهد شد. ترامپ اتوریته اوباما را ندارد و نمیتواند یک اقدام بینالمللی علیه کشور ایران به راه بیندازد. رویکرد کشورهای طرف قرارداد برجام به ایران دیگر رویکردی امنیتی نیست. پروژه ایرانهراسی امریکا با شرایط کنونی دیگر نمیتواند دوباره کلید بخورد و منافع ملی اتحادیه اروپا و حتی امریکا در تعامل با ایران است. ایران باید هوشیارانه عمل کند و عجولانه تصمیم نگیرد چرا که هنوز این مساله به قانون تبدیل نشده است. دستگاه
دیپلماسی کشور با ظرافتهایی که دارد باید هوشیارانه با این موضوع برخورد کند و در داخل کشور نیز حرفها باید یکی باشد و در این مورد از کشور یکصدا شنیده شود. در حال حاضر بیش از هر چیز به انسجام داخلی نیاز است و در این مورد باید با تدبیر عمل کرد.
دیدگاه تان را بنویسید