رقابت ترامپ و کلینتون در گفتگوی اعتمادآنلاین با پیروز مجتهدزاده
قانونشکنی کلینتون بدتر از فساد ترامپ است
کارهای ترامپ نقض قانون آشکار نیست؛ بلکه بیشتر نقض اخلاق است. ولی کار کلینتون نقض قانون به شکل آشکار و مستقیم بوده؛ و بنابراین تاثیر مهمی در نتیجه ی انتخابات می تواند داشته باشد. حالا اینکه این دو نفر چطور و چقدر میتوانند از خودشان دفاع کنند، باید در عمل دید. اما هر یک از این دو کاندیدا، رقیبش را در چشم مردم آمریکا به شدت خراب کرده است.
اعتماد آنلاین- هومان دوراندیش - انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، هجدهم آبان ماه برگزار میشود و احتمالاً مهمترین رویداد سیاسی ماه جاری است. تنگاتنگ شدن رقابت هیلاری کلینتون و دونالد ترامپ، علاوه بر اینکه بر جذابیت تنشآلود فضای سیاسی جامعه ی آمریکا افزوده است، حساسیت بسیاری از ایرانیان نسبت به نتیجه ی این انتخابات را نیز ارتقا داده. پیروز مجتهدزاده، کارشناس سیاسی و مدیر عامل بنیاد پوهشی یوروسویک، معتقد است ترامپ و کلینتون اگرچه در کسب محبوبیت نزد مردم آمریکا توفیق چندانی نداشتهاند، ولی در تخریب چهره ی یکدیگر کاملاً موفق بودهاند! او با اشاره به رسوایی جنسی ترامپ و ماجرای ایمیلهای هیلاری کلینتون، جرم اصلی ترامپ را از منظر افکار عمومی جامعه ی آمریکا، نقض اخلاق و جرم کلینتون را نقض قانون میداند. مجتهدزاده همچنین معتقد است پیروزی ترامپ یا کلینتون تفاوت چندانی در رابطه ی ایران و آمریکا ایجاد نخواهد کرد. تنها تفاوت، شاید این باشد که ترامپ برجام را پاره کند و کلینتون آن را کج دار و مریز پیش ببرد.
*****
چنانکه میدانید، دونالد ترامپ چندین بار بحث تقلب در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را مطرح کرده است. مجله آمریکایی تایم هم اخیراً به نگرانی برخی از مردم آمریکا از این بابت، اشاره کرد.اولاً تقلب در انتخابات ریاست جمهوری امکانپذیر است؟ ثانیاً اینکه برخی از کارشناسان به ضرورت اصلاح سیستم انتخابات ریاست جمهوری آمریکا از این حیث اشاره میکنند، انتقاد واردی است؟
اساساً سیستم انتخاباتی ایالات متحده ی آمریکا، در مقایسه با سیستمهای انتخاباتی دیگر دموکراسیهای دنیا، دچار ضعف و پیچیدگی های زیادی است. بخصوص دومرحله ای بودن این انتخابات. یعنی شما نمایندگانی را انتخاب میکنید تا آنها رئیس جمهور را انتخاب کنند. این دومرحله ای بودن، شرایطی را پیش می آورد که باب دخل و تصرف را در نتیجه ی واقعی انتخابات باز میگذارد. چنین اتفاقاتی قبلاً هم رخ داده و آخرین بار در سال 2000 این طور شد. در آن انتخابات، برادر جرج بوش فرماندار ایالت فلوریدا بود و وقتی ال گور به شمارش آرا در این ایالت اعتراض کرد، فرماندار ایالت غائله را به سود برادرش (جرج بوش) ختم کرد. خاطره ی این واقعه هنوز از افکار عمومی آمریکایی ها پاک نشده است. دونالد ترامپ که الان هشدار میدهد که اگر تقلب انتخاباتی پیش آید چنین و چنان میکند، باید توجه داشته باشد که آخرین تقلب انتخاباتی به سود حزب خودش رخ داد. ترامپ لابد اطلاعاتی دارد از اینکه برای تکرار چنان رویدادهایی، در این انتخابات هم مقدماتی چیده شده است. ولی من به عنوان یک ناظر غیر آمریکایی، میتوانم به شما بگویم ترامپ در بیان حرف های رنگارنگ سابقه ی طولانی دارد و این حرف او را نمی توان زیاد جدی گرفت. فقط این حرف او را می توان به این صورت جدی گرفت که اگر نتیجه انتخابات به نفعش نباشد، اعتراض خواهد کرد و چنین وضعیتی می تواند اصل انتخابات و سیستم مربوطه را دچار جنجالهای تازه ای کند.
این نکته را که دومرحلهای بودن میتواند باب تقلب در انتخابات آمریکا را باز کند، کمی بیشتر توضیح میدهید؟
هیچ جای دنیا چنین سیستمی وجود ندارد که مردم برای انتخاب رئیس جمهور باید افراد دیگری را به عنوان نماینده ی خودشان انتخاب کنند و این افراد دیگر در کالج انتخاباتی جمع می شوند و رئیس جمهور را انتخاب میکنند. در این سیستم این سوال پیش میآید که هر نماینده ی حاضر در کالج، نماینده ی چندهزار یا چند میلیون رای است؟ آرای احتمالی هر نماینده، به نفع کاندیدای مطلوب آن نماینده محسوب میشود. ولی این آرا تخمینی است و رقم نهاییاش لزوماً واقعیت ندارد. مثلاً فردی در یک حوزه، از مجموع صدهزار رای 45هزار رای کسب میکند و نماینده ی آن حوزه در کالج انتخاباتی میشود. اما پیروزی این فرد به معنای احتساب هر صدهزار رای مردم آن حوزه به سود فلان کاندیدای ریاست جمهوری است. این بحث بسیار پیچیدهای است که جزء را به کل تعمیم میدهد. ضمناً این نماینده ی فرضی اگرچه از سوی مردم آن حوزه برای رای دادن به کاندیدای جمهوری خواهان انتخاب شده است، ولی ممکن است تصمیم بگیرد به کاندیدای حزب دموکرات رای بدهد و او را به ریاست جمهوری برساند. هیچ تضمینی وجود ندارد که چنین اتفاقی بوقوع نپیوندد. لاجرم باید گفت این سیستم، سیستمی بسیار پیچیده است که هر گونه دخل و تصرف در آن امکان پذیر است. بهترین نمونه اش هم در انتخابات سال 2000 رخ داد.
یعنی ترامپ میتواند بگوید بعضی از افراد حاضر در کالج انتخاباتی که قاعدتاً باید به من رای میدادند، از طرف دولت اوباما یا حزب دموکرات خریده شدند و به ریاست جمهوری کلینتون رای دادند.
بله، ولی ما نمی توانیم در این خصوص اظهار نظر کنیم که این ادعای احتمالی ترامپ راست است یا دروغ. به هر حال ترامپ ممکن است هر ادعایی بکند.
در سال 2000 که آن اختلاف در پذیرش نتیجه ی انتخابات پیش آمد، دموکرات ها پشت سر ال گور ایستادند. اگر الان هم چنان اختلافی پدید آید، به نظرتان جمهوری خواهان از ترامپ حمایت می کنند؟
فکر نمی کنم؛ برای اینکه ترامپ پیش از وقوع چنین رویداد هایی، نسبت به آن مکررا هشدار داده است. همین هشدارهای او باعث شد عدهای از سران حزب جمهوری خواه، دیگر از ترامپ حمایت نکنند. ترامپ با هشدارهای زودهنگامش، خودش را در شرایطی قرار داده که اگر هم حرفش درست از آب درآید، مردم به حکم پرهیز از چوپان دروغگو به او تردید نمایند.
اگر ترامپ شکست بخورد، آیا میتوان گفت علت شکستش افشاگری های جنسی هفته های اخیر بوده؟
هیچ چیزی بی تاثیر نخواهد بود. ملاک اصلی انتخاب رئیس جمهور در ایالات متحده ی آمریکا، وضعیت اخلاقی فرد است؛ چون رییس جمهور مدل اخلاقی جامعه است. وقتی پای تهمت های اخلاقی وسط میآید، کاندیدای متهم آسیب پذیر میشود. مسائلی هم که راجع به خانم کلینتون مطرح شده، اخلاقی است. استفاده ی شخصی از ایمیل دولتی، نوعی دزدی است. هیچ یک از این مسائل اخلاقی در انتخابات آمریکا بی تأثیر نیستند.
ماجرای ایمیلهای هیلاری کلینتون برای مردم آمریکا که چندان هم سیاسی نیستند که بخواهند به تبعات احتمالی آن حساس باشند، واقعاً چقدر اهمیت دارد؟
خیلی اهمیت دارد. در یک کشور دموکراتیک، که حاکمیت قانون وجود دارد، نقض قانون حتی در این حد پیش پا افتاده، بسیار مهمتر از این است که ترامپ در برخورد با زنان، اخلاق را رعایت نکرده و مثلاً به آنها متلک گفته است. شما باید این مسائل را از دید مردم آن جامعه ببینید. در جامعه ی قانونمند، رعایت قانون از هر چیز دیگر مهمتر است.
یعنی از نظر افکار عمومی جامعه ی آمریکا، جرم کلینتون نقض قانون است و جرم ترامپ نقض اخلاق؛ و این انتخابات نشان میدهد که کدام یک از این دو تخلف مهمتر است.
جامعه ی آمریکا مثل هر جامعه ی دموکراتیک دیگر، می گوید قانون بالاترین ناموس جامعه است. کسی که قانون را بشکند، هرگز بخشیده نخواهد شد. البته کارهای ترامپ از جهتی نقض قانون هم است، ولی نقض قانون آشکار نیست؛ بلکه بیشتر نقض اخلاق است. ولی کار کلینتون نقض قانون به شکل آشکار و مستقیم بوده؛ و بنابراین تاثیر مهمی در نتیجه ی انتخابات می تواند داشته باشد. حالا اینکه این دو نفر چطور و چقدر میتوانند از خودشان دفاع کنند، باید در عمل دید. اما هر یک از این دو کاندیدا، رقیبش را در چشم مردم آمریکا به شدت خراب کرده است.
به نظر میرسد ترامپ در مناظره ی دوم و سوم، استفاده ی خوبی از ماجرای ایمیل های کلینتون کرد.
بله. خانم کلینتون هم تا حدودی صدمه پذیر شد.
فکر نمی کنید افشاگریهای جنسی علیه ترامپ، ممکن است نتیجه ی معکوس دهد؟ یعنی مردان زنستیز یا مردانی را که تجاربی مشابه تجارب ترامپ داشته اند، به سود او به پای صندوقهای رای بکشاند؟
نه، چون تعداد فاسدها در هیچ جامعه ای زیاد نیست! اگر هم زیاد باشد، اکثریت آنها خودشان را بروز نمیدهند. هیچ کس حاضر نیست با حمایت از یک فاسد، ماهیت خودش را افشا کند!
البته رای ها مخفی است!
بله، ولی کسانی هم آرا را می شمارند و کسانی هم با مردم مصاحبه و نظرسنجی میکنند. به هر حال اگر کسانی باشند چنان گرایشی نسبت به زنان داشته باشند، رویکرد غیر اخلاقی خودشان را بروز نمیدهند و با چنین انگیزهای، به ترامپ رای نمیدهند.
به نظر شما در سه مناظرهای که برگزار شد، کدام کاندیدا در مجموع بهتر ظاهر شد؟
به نظرم کلینتون بهتر عمل کرد؛ برای اینکه بیشتر مباحثش معطوف به عملگرایی در مدیریت سیاسی جامعه بود در حالی که ترامپ یک سره از ایده آل های نه چندان واقعی سخن گفت. تفاوت اساسی در این است که خانم کلینتون سالهایی را در مقام همسر رئیس جمهور در جریان مدیریت سیاسی کشور بود و سالهایی را هم در مقام وزیر خارجه ایالات متحده بوده و لاجرم حرف هایش قانع کنندهتر بود. ولی آنجا آمریکاست! در آمریکا معجزات سیاسی اتفاق میافتد. مثلاً ریگان به لحاظ شخصیتی و سوابق سیاسی، در حد کارتر نبود. در حد همین ترامپ بود ولی نه به وقاحت ترامپ. اما ریگان کارتر را شکست داد و عملاً رییس جمهور محبوبی در جامعه ی آمریکا شد. ضمناً فساد شخصی ترامپ دال بر فساد او در مقام رییس جمهور نیست. هر کسی که انتخاب شود، میرود داخل سیستم؛ و سیستم به او اجازه نمیدهد هر کاری که دلش میخواهد، انجام دهد. هر چند که بیل کلینتون درون سیستم هم فساد کرد!
مطابق نظرسنجیها، الان فاصله ی ترامپ با کلینتون به شدت کم شده است. علت اصلی این صعود ترامپ چیست به نظر شما؟
روی این نظرسنجیها زیاد نمی شود حساب کرد. آدمها، آدمهای معمولیاند. امروز این حرف را میشنوند و در فلان نظرسنجی، چیزی میگویند و فردا حرف دیگری میشنوند و در نظرسنجی دیگری، چیز تازهای میگویند. یعنی تفکر و تصمیمشان در شرایط کنونی سیال است. اکثر مردم دنیا، در پای صندوق رای تصمیم آخرشان را میگیرند. من خودم این طور هستم. شما هم احتمالاً همین طورید. دیگران هم.
ولی معمولاً نظرسنجیها در جامعه ی آمریکا، برخلاف ایران، دقیق است.
نظرسنجی ها دقیق است ولی تصمیم رایدهندگان به هنگام نظر سنجی لزوما تصمیم نهایی آنها نیست. نظر مردم می تواند در روزها و ساعات نهایی تغییر کند.
یکی از استادان دانشگاه استونی بروک در نیویورک، ظاهراً مدلی برای پیشنتایج انتخابات ریاست جمهوری آمریکا طراحی کرده و ادعا شده که 99 درصد پیشبینی هایش، از 1912 تا 2012، درست بوده و فقط انتخابات سال 2000 را اشتباه پیشبینی کرده بود. او بر اساس همین مدل ابداعی، پیروزی ترامپ را پیشبینی کرده است. نظر شما چیست؟
من به عنوان کسی که بیش از چهل سال است که در یک کشور دموکراتیک زندگی میکنم، به این نتیجه رسیده ام که اکثریت مردم، بر اساس وجدانشان، در آخرین لحظات تصمیم میگیرند به چه کسی رای بدهند. به غیر از متعصبان حزبی. این افراد نظرشان از اول روشن و تثبیت شده است. این مدلی که به آن اشاره کردید، و سایر مدلهای پیشبینی نتایج انتخابات، معطوف به آرای تثبیت شده حزبی نیست؛ بلکه آرای سیال اکثریت مردم را بررسی میکند. حالا اینکه کسی درباره ی این آرای سیال با چنین قاطعیتی اظهار نظر کند که این آقا یا آن خانم پیروز انتخابات خواهد بود، عجیب است و من به سهم خود چندان مایل نیستم با این گونه پیشبینی یا پیش گوییها موافقت کنم.
برخی از تحلیلگران به این نکته اشاره کرده اند که پیروزی ترامپ در این انتخابات، ادامه روند به قدرت رسیدن سیاستمدارانی مثل احمدی نژاد و برلوسکونی و سارکوزی و رئیس جمهور فیلیپین در گوشه و کنار جهان در قرن کنونی است. یعنی سیاستمدارانی میان مایه، که چندان به قاعده حرف نمیزنند و ادب و اخلاق یک سیاستمدار کلاسیک و جنتلمن را ندارند. درباره این تحلیل چه نظری دارید؟
این از آن نظرات برخاسته از مشاهدات نیمه غلط نیمه درست است. در قرن بیستم هم هیتلر و موسولینی به قدرت رسیدند. مسخرهتر از موسولینی تا حالا در دنیا نیامده! شما چگونه میتوانید هیتلر و موسیلینی و قذافی و صدام حسین را جنتلمن قلمداد کنید و احمدی نژاد و اردوغان و جورج دبلیو بوش را جنتلمن ندانید؟ من این حرف ها را که تماما ناشی از اندیشه های عقب افتاده جناحی ایرانی است قبول ندارم. در طول تاریخ، سیاستمداران باهوش و کم هوش زیادی به قدرت رسیده اند. ولی سوال من از شما این است که چرا اسم احمدی نژاد را در کنار آن چند سیاستمدار دیگر آوردید؟ شما واقعاً میتوانید احمدی نژاد و برلوسکنی و قذافی و صدام حسین را در یک سطح بدانید؟
من به تحلیلی که مطرح شده، اشاره کردم.
اسم بردن از احمدی نژاد، ناشی از تعصبات اصلاحطلبانه است. ما در یک کشور تماماً دموکراتیک زندگی نمیکنیم. در اینجا انتخاب رئیس جمهور ناشی از شناخت کامل نیست بلکه تابع نظام تایید صلاحیت است. شما چشمتان را ببندید، فردا صبح می بینید آن جناح یکی را آورده بالا و او به عنوان رئیس جمهور انتخاب شده است! من مقایسه ایران و آمریکا را در این زمینه بهجا نمیبینم. الان دونالد ترامپ چند ماه است که زیر ذره بین جامعه آمریکاست. جامعه ایران قبل از اینکه احمدی نژاد رئیس جمهور شود، چند روز او را زیر ذرهبین گذاشته بود؟ لاجرم باید بگویم این سوال شما جنبه خصومت جناحی داشت!
آیا ترامپ واقعاً میتواند فصل تازهای در روابط آمریکا و روسیه باز کند؟
روابط آمریکا و روسیه آن قدرها هم بد نیست. روابط این دو کشور خیلی نزدیک تر از آن است که برخی ها در ایران تصور می کنند. شاید در مسئله سوریه نتوانند در یکی دو نشست به توافق برسند اما ...
ولی از زمان بحران کریمه و اوکراین روابطشان نسبت به قبل مخدوش شده است.
بله، ولی شبیه دوران جنگ سرد نیست.و این گونه رقابتهای ژئوپولیتیکی همیشه میان قدرتهای جاری است.
منظور من هم این نبود. در قرن بیست ویکم، رابطه آمریکا و روسیه در مجموع نرمال و قابل قبول بوده است؛ ولی ترامپ با این ژست وارد انتخابات شده است که اگر به قدرت برسد، رابطه بسیار متفاوتی بین واشنگتن و مسکو ایجاد خواهد کرد. یعنی خیلی فراتر از شانزده سال اخیر.
در دوران انتخابات در دموکراسی ها شعار فراوان است. اما باید دید که سیستم حاکم بر جامعه آمریکا، اجازه میدهد این شعارها به اجرا درآید یا خیر. ریگان پیش از انتخاب شدن حتی خطر درگیری نظامی با شوروی سخن میگفت اما بعد از اینکه به ریاست جمهوری انتخاب شد، ظرف یک ماه آدم دیگری شد. یعنی حرف های دیگری زد و کارهای دیگری انجام داد. فرد منتخب وارد سیستم میشود. سیستم حساب و کتاب خودش را دارد و در این حساب و کتاب، به شخص منتخب اجازه انجام دادن هر کاری را نمیدهد. ترامپ در درون سیستم نمیتواند تکروی کند. اگر سیستم حاکم بر آمریکا نزدیکی عمیق و استراتژیک به شوروی را به سود منافع ملی این کشور بداند، ترامپ میتواند در این جهت گام بردارد. مباحث مرتبط با ناتو یا مثلاً سپر موشکی، مباحث مربوط به امنیت ملی است و ترامپ در این زمینه ها اصلاً نمیتواند تکروی کند.
با توجه به اینکه به قدرت رسیدن ترامپ ممکن است تهدیدی علیه برجام باشد، ظاهراً اکثر ایرانیهای داخل کشور و بسیاری از ایرانیان مقیم خارج، معتقدند ریاست جمهوری کلینتون برای ایران بهتر است. شما چه نظری دارید؟
بنده برجام را دستاوردی برای خودمان نمیبینم.که نگران آینده آن باشم. این نظر شخصی من است. اما ترامپ ممکن است بساط برجام را جمع نکند؛ ولو اینکه در عمل برجامی هم وجود نداشته باشد. البته ممکن است شعارهایش را دنبال کند و بگوید برجام خیانتکارانه است (چنان که الان میگوید) و آن را لغو کند. به همین دلیل بود که من برای مدتی میترسیدم برای اینکه کار به این جا نکشد، ای بسا خود اوباما برجام را لغو کند. چون اگر ترامپ بخواهد برجام را - که دست اورد اوباما تلقی میشود - از بین ببرد، این امر برای اوباما بسیار گران تمام میشود. ولی کلینتون با اینکه دستوربگیر اسرائیل است، برجام را کنار نخواهد گذاشت؛ برای اینکه اسرائیل از برجام بسیار راضی است. از زمانی که برجام اعلام شد، نتانیاهو به کلی ساکت شد. بنابراین اینکه هیلاری کلینتون بخواهد توافقی را لغو کند که اسرائیل از آن تماماً راضی است، کار بسیار احمقانه ای در کارنامه سیاسی کلینتون قلمداد میشود؛ چراکه کلینتون دستوربگیر اسرائیل است.
مطابق این تحلیل شما، که کمی هم عجیب است ...
چرا عجیب است؟
چون میفرمایید برجام بیشتر به سود اسرائیل است تا ایران.
من چنین چیزی نگفتم. شما باید حرف مرا دقیق نقل کنید. من گفتم اسرائیل از نتایج این برجام راضی است.
وقتی میفرمایید برای ایران عملاً برجامی وجود ندارد و اسرائیل هم از برجام بسیار راضی است، یعنی برجام بیشتر به سود اسرائیل است دیگر. حالا بفرمایید اسرائیل چرا از برجام راضی است؟
برای اینکه پس از انعقاد برجام، به کلی ساکت شده. اسرائیل درتمام مدتی که علیه توافق ایران و غرب مبارزه میکرد، میگفت ایران نباید صنایع هسته ای را داشته باشد. و ما دیدیم که کار به جایی رسید که همه صنایع آب سنگین ما بتون (تخریب) شدند و غنی سازی بالاتر از 3 درصد برای همیشه تعلیق شد و این یعنی تحقق خواسته اسرائیل.
آخرش نفرمودید ریاست جمهوری کلینتون برای ایران بهتر (یا بدتر) است یا به قدرت رسیدن ترامپ.
اگر ترامپ انتخاب شود، به دلیل شعارها و عوامفریبیهایش، و اینکه برجام را یک قرارداد شیطانی خوانده بود، حتی اگر از برجام فقط لاشه ش باقی مانده باشد، ممکن است لاشه برجام را هم کأن لم یکن اعلام کند. اما اگر کلینتون انتخاب شود، چونکه تماماً دستوربگیر اسرائیل است، بویژه در زمینه سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه، برجام را حفظ میکند؛ چراکه ما دیگر صدای اعتراض اسرائیل به برجام را نمیشنویم.
اگر برجام لغو شود، ممکن است فشارهای اقتصادی علیه ایران احیا شود. آیا از این منظر، ریاست جمهوری کلینتون به سود ایران نیست؟
آخر مگر برجامی در کار است که بگوییم لغو شدنش موجب احیای فشارهای اقتصادی میشود؟ اگر برجامی در کار است، چرا آمریکا تحریمها را عملا لغو نمیکند؟ و دارایی های بلوکه شده ما را برنمیگرداند؟ و باب تجارت ایران با جهان خارج را باز نمیکند و تقصیر را به گردن بانکهای این کشور و آن کشور میاندازد؟ و فقط سه چهار تا چمدان اسکناس برای ما میفرستد؟ این یعنی زشتترین کار ممکن! مگر ما این پول را دزدیده بودیم که شما مقدار اندکی از آن را بدون شناسنامه به ما پس میدهید؟ ما این پول را از طریق بانک، از کشورمان خارج کرده بودیم و باید از طریق بانک به کشورمان برگردد تا این بازگشت، رسمیت پیدا کند. آمریکا به کدام تعهدش عمل کرده است. حتی آقای روحانی هم اخیراً گفتند اگر آمریکا به تعهداتش عمل میکرد، امروز چنین و چنان شده بود. آمریکا به تعهداتش عمل نکرده است. به هر حال اگر ترامپ به قدرت برسد، احتمال منتفی شدن برجام بیشتر است؛ ولی اگر کلینتون رئیس جمهور شود، کار به همین شکل کج دار و مریز ادامه مییابد.
از حیث حرکت به سمت تقابل نظامی، کدام کاندیدا را برای ایران خطرناکتر میدانید؟
ما متأسفانه در این مملکت، به علت فقدان کارشناسان خبره، چنین تحلیلهایی را مطرح میکنیم. این سوال شما، ناشی از این تحلیل است که دولت کنونی با برجام تهدیدهای نظامی علیه ایران را برطرف کرده است. هرگز این گونه نبوده است. تهدیدهای نظامی علیه ایران را، ما خیلی پیشتر از انتخابات ریاست جمهوری ایران، در خیابان های لندن و واشنگتن و نیویورک و لس آنجلس برطرف کرده بودیم. ما نامه های اعتراضآمیز به جرج بوش و تونی بلر نوشتیم و وزرای و سیاستمداران آمریکایی و نمایندگان پارلمان بریتانیایی را به کمک گرفتیم و فضای تهدیدهای جنگی را برطرف کردیم. در نتیجه نامههای اعتراض آمیزی که بنده به جرج بوش نوشتم، آنها کوتاه آمدند و اوباما از راه رسید و گفت ما حاضریم از راه های صلح آمیز (نه فضای تهدیدهای جنگی) بحران هسته ای ایران را حل کنیم. به این ترتیب ابتکار عمل اوباما در زمینه حل صلحآمیز بحران هستهای ایران حاصل برطرف شدن فضای تهدیدات نظامی علیه ایران بود. در فضای تهدیدهای نظامی که نمیشود وارد مذاکرات صلح آمیز شد! آری خطر تهدیدهای جنگی قبل از آغاز مذاکرات صلح آمیز بر طرف شده بود.
طبیعتاً هر کسی نقش خودش را برجسته میداند. آقای روحانی میگوید سیاست خارجی دولت یازدهم مانع از جنگ شد، شما هم میفرمایید نامه ای که به جرج بوش نوشتید، ایران را از خطر جنگ نجات داد.
نه، این حرفتان غلط است. بنده پست و مقام دولتی نداشتم که بخواهم آن را برجسته کنم. من مقامی نداشتم. نه رئیس جمهور بودم نه وزیر خارجه. من فقط به عنوان یک ایرانی باشرف، وظایف ملی داوطلبانه خودم را دست در دست غیرتمندان ایرانی دیگر انجام دادم و آن خطر رفع شد. آقای روحانی وقتی به قدرت رسید که اوباما پیشتر گفته بود مشکلات ایران و آمریکا را از راه صلح آمیز حل میکنم. این یعنی خطر وقوع جنگ، پیش از به قدرت رسیدن آقای روحانی رفع شده بود. در شرایط کنونی که اسرائیل از برجام راضی است، دولت ما و دولت ایالات متحده نمیتوانند دوباره به وضعیتی برگردند که آغشته به خطر جنگ بود. مگر اینکه شرایط فعلی عوض شود و اتفاقات جدیدی رخ دهد.
دیدگاه تان را بنویسید